ମୈତ୍ରେୟଙ୍କୁ, ଯେତେବେଳେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଭଗବାନ୍ ହରିଙ୍କ ଛାତି ଉପରେ ଉଭୟ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ଦୃଷ୍ଟିପାତ କଲେ, ସେମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଯାଇଲେ। ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଦୟା ଛାଡ଼ିଦେବାରୁ ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତ୍ୟାଗିତ ହେବାରୁ, ବିପ୍ରଚିତ୍ତିଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଦାଇତ୍ୟମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିକଳ ଓ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଦାଇତ୍ୟମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନ୍ୱନ୍ତରୀଙ୍କ ହାତରେ ଥିବା ଅମୃତ ଭରା କୁମ୍ଭ ଛିନିନେଲେ। ତାପରେ, ବିଷ୍ଣୁ ମହିଳା ରୂପ ଧାରଣ କରି ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଦାନବମାନେଙ୍କୁ ମୋହିତ କଲେ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ଠକି ଅମୃତ ନେଇ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ଦେଲେ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଦେବତାମାନେ ସେଇ ଅମୃତ ପାନ କଲେ, ଏବେ ଦାଇତ୍ୟମାନେ ଶସ୍ତ୍ର ଉଠାଇ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ଅମୃତର ପ୍ରଭାବରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ ଦେବତାମାନେ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ, ଦାଇତ୍ୟ ସେନା ଭାଙ୍ଗିଗଲା ଏବଂ ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ପଳାଇ ପାତାଳକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏହାପରେ, ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଦେବତାମାନେ ଶଂଖ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦାଧାରୀ ଭଗବାନ୍ଙ୍କୁ ପୂର୍ବବତ୍ ନମସ୍କାର କରି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଫେରିଗଲେ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କର ତେଜ ଫେରାଇ ନିଜ ମାର୍ଗରେ ଚାଲିଗଲେ, ତାରାମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ନିଜ ଗତିରେ ଚାଲିଲେ। ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନି ଉଜ୍ୱଳ ଆଲୋକରେ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ହେଲା, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେଙ୍କ ମନରେ ଧର୍ମ ଉଦ୍ଭୂତ ହେଲା। ତିନି ଲୋକ ଶ୍ରୀର ଉପସ୍ଥିତିରେ ଶୋଭାଯୁକ୍ତ ହେଲା, ଇନ୍ଦ୍ର ପୁନର୍ବାର ମହିମାଶାଳୀ ହେଲେ। ସିଂହାସନ ଉପରେ ବସି ଇନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱର୍ଗ ଫେରାଇ ପୁନଃ ଦେବତାମାନେଙ୍କ ରାଜା ହେଲେ ଏବଂ ପଦ୍ମଧାରିଣୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ—"ମୁଁ ଶ୍ରୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଜନନୀ, ପଦ୍ମରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ପଦ୍ମସଦୃଶ ନୟନ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଛାତିରେ ବିରାଜିତ। ଆପଣ ସିଦ୍ଧି, ଅମୃତ, ସ୍ୱାହା, ସ୍ୱଧା, ସମସ୍ତ ଲୋକର ପବିତ୍ରତା, ରାତି ଓ ପ୍ରକାଶର ସଂଯୋଗ, ଶ୍ରୀ, ଜ୍ଞାନ, ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ସରସ୍ୱତୀ। ଆପଣ ଯଜ୍ଞର ଜ୍ଞାନ, ପରମ ଜ୍ଞାନ, ଗୁପ୍ତ ଜ୍ଞାନ, ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ ଓ ମୋକ୍ଷର ଫଳ ଦେଇଥିବା ଦେବୀ। ଆପଣ ପ୍ରଶ୍ନ, ବେଦତ୍ରୟ, ବାଣିଜ୍ୟ, ରାଜନୀତି, କ୍ରୁର ଓ ସୁମଧୁର ଦୁଇ ରୂପରେ ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ପୂରଣ କରନ୍ତି। ଦେବୀ, ଆପଣ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞମୟ ରୂପ ଅନ୍ୟ କେହି ନୁହଁନ୍ତି, ଯିଏ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଛାତିରେ ବିରାଜିତ, ଯିଏ ଯୋଗୀମାନେ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି। ଦେବୀ, ଆପଣ ତ୍ୟାଗ କରିଥିବାବେଳେ ତିନି ଲୋକ ପ୍ରାୟ ନଶ୍ୱର ହୋଇଯାଇଥିଲା, ଏବେ ଆପଣଙ୍କ ଦୟାରେ ପୁନଃ ଉନ୍ନତି ଲାଭ କରିଛି। ପତ୍ନୀ, ପୁତ୍ର, ଘର, ବନ୍ଧୁ, ଧାନ୍ୟ, ଧନ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମସ୍ତ କିଛି ଆପଣଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ପାତ୍ରରେ ଲୋକମାନେ ପାଆନ୍ତି। ଶରୀରର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ରାଜ୍ୟ, ଶତ୍ରୁ ନାଶ ଓ ଶୁଭ ଲାଭ କେବଳ ଆପଣଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ନ ଥିଲେ ମିଳିପାରେ ନାହିଁ। ଆପଣ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମାତା, ହରି ସମସ୍ତ ଦେବମାନେଙ୍କ ପିତା; ଆପଣ ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହି ବିଶ୍ୱ ଚଳାଅଚଳରେ ପ୍ରବ୍ୟାପ୍ତ। ହେ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ରତାର ଦେବୀ, ଆମର ଧନ, ଗୋଶାଳା, ଘର, ପରିଚାରକ, ଶରୀର, ପତ୍ନୀମାନେ—ଏସବୁ ଛାଡ଼ିଯିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ। ମୋ ଭଗବାନ୍ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଛାତି ଉପରୁ ଆମର ପୁତ୍ର, ବନ୍ଧୁ, ଗୋଧନ, ଭୂଷଣ ଛାଡ଼ିଯିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ। ହେ ପବିତ୍ର ଦେବୀ, ଯେଉଁ ପୁରୁଷ ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତ୍ୟାଗିତ, ସେମାନେ ସତ୍ୟ, ଧର୍ମ, ପବିତ୍ରତା, ଶିଷ୍ଟାଚାର ଆଦି ଗୁଣର ତ୍ୟାଗ ପାଇଯାନ୍ତି। ଯେଉଁ ଲୋକ ଗୁଣହୀନ, ତାଙ୍କୁ ଆପଣ ଦୃଷ୍ଟିପାତ କଲେ ସେମାନେ ତୁରନ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହୋଇଯାନ୍ତି। ଯାହାଉପରେ ଆପଣ ଦୃଷ୍ଟିପାତ କରନ୍ତି, ସେ ପ୍ରଶଂସାନୀୟ, ଧର୍ମିକ, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଉଚ୍ଚ, ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ, ପ୍ରବଳ ଓ ବୀର ହୋଇଯାନ୍ତି। ଆପଣ ତ୍ୟାଗ କରିଥିବା ପୁରୁଷଙ୍କର ଶିଷ୍ଟାଚାର ଭଳି ଗୁଣ ମଧ୍ୟ ତୁରନ୍ତ ଦୋଷରେ ପରିଣତ ହୋଇଯାଏ। ଏପରି ଅସଂଖ୍ୟ ଗୁଣ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଜିଭା ଦ୍ୱାରା ବର୍ଣ୍ଣନ କରିହେବ ନାହିଁ; ହେ ପଦ୍ମନୟନା ଦେବୀ, ଆମକୁ କେବେ ବି ତ୍ୟାଗ କରିଯିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଏପରି ଉଚିତ ଭାବେ ଶ୍ରୀଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରାଯିବା ପରେ, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଶୁଣୁଥିବାବେଳେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଦେବୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ—"ହେ ଦେବେଶ, ତୁମର ଏହି ସ୍ତୁତିରେ ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଛି, ମୁଁ ବରଦାନ ପାଇଁ ଆସିଛି, ଯେ କିଛି ଚାହୁଁଛ, ମାଗ।" ତେବେ ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ—"ଯଦି ଆପଣ ମୋତେ ବରଦାନ ଦେଉଛନ୍ତି ଏବଂ ମୁଁ ଯଦି ବରକୁ ଯୋଗ୍ୟ, ତେବେ ଏହି ସର୍ବୋତ୍ତମ ବର ଦିଅନ୍ତୁ—ଆପଣ କେବେ ବି ତିନି ଲୋକକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବେ ନାହିଁ। ଦ୍ୱିତୀୟ ବର ହେଉଛି—ଏହି ସ୍ତୁତି ଯିଏ ଯଥାର୍ଥ ଭାବେ କରିବେ, ସେମାନେ କେବେ ବି ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତ୍ୟାଗିତ ହେବେ ନାହିଁ।" ତେବେ ଦେବୀ କହିଲେ—"ହେ ଦେବେଶ, ମୁଁ ଯାହାକୁ ବର ଦେଇଛି, ତାଙ୍କୁ ତିନି ଲୋକ ଫେରାଇ ନେବି ନାହିଁ। ଏବଂ ଯେଉଁ ଲୋକ ସନ୍ଧ୍ୟା ଓ ପ୍ରଭାତରେ ଏହି ସ୍ତୁତି କରିବେ, ମୁଁ କେବେ ବି ତାଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗିବି ନାହିଁ।" ଏଭଳି ଭାବରେ, ମୈତ୍ରେୟ, ଶ୍ରୀଦେବୀ ସ୍ତୁତିରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଏହି ବର ଦେଇଥିଲେ। ଶ୍ରୀ ପ୍ରଥମେ ଭୃଗୁଙ୍କ କନ୍ୟା ଖ୍ୟାତିଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ପୁନି ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ସମୁଦ୍ର ମଥନ କରିବାବେଳେ ସମୁଦ୍ରରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲେ। ଯେପରି ଜଗନ୍ନାଥ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଦେବତା ଦେବ ନିଜ ଅବତାର ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି, ତେଣୁ ତାଙ୍କ ସାଥୀ ଶ୍ରୀ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ସହ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହୁଅନ୍ତି। ହରି ଯେତେବେଳେ ଅଦିତିଙ୍କ ପୁତ୍ର ହେଲେ, ଶ୍ରୀ ପଦ୍ମରୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ଭାର୍ଗବ ରାମ ଅବତାରରେ ଏହି ପୃଥିବୀ ତାଙ୍କ ସହଧର୍ମିଣୀ ହେଲେ। ରାଘବ ଅବତାରରେ ସୀତା, କୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମରେ ରୁକ୍ମିଣୀ ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅନ୍ୟ ଅବତାରରେ ସେ ସଦା ତାଙ୍କ ସହ ଅଛନ୍ତି। ଦେବୀ ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ମାନବ ଅବତାରରେ ମାନବ ରୂପ ନେନ୍ତି; ସେ ସଦା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅବତାର ଅନୁଯାୟୀ ଦେହ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ଏହି ଶ୍ରୀଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ଗାଥା ଯିଏ ଶୁଣିବା କିମ୍ବା ପଢ଼ିବା, ତାଙ୍କ ଘରେ ତିନି ପିଢ଼ି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶ୍ରୀ ଅବିଚ୍ୟୁତ ରହିବେ।