ଏହି ଦିନ, ବାସୁକି ନାଗର ଫଣାରୁ ନିସ୍ସରିତ ଅଗ୍ନିର ଶକ୍ତିରେ ଅସୁରମାନେ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ, ସେମାନଙ୍କର ଶକ୍ତି ହରାଇଗଲା । ବାସୁକିର ମୁଖରୁ ବାୟୁ ବେଗରେ ଘନ ମେଘ ଗଠିତ ହେଲା ଏବଂ ଚେନ୍ଦା ଶେଷରେ ବର୍ଷା ହେଲା, ଯାହା ଦେବମାନେଙ୍କୁ ଶିତଳ ଦେଲା । ଖିରସାଗର ମଧ୍ୟରେ, ଭଗବାନ ହରି କୁର୍ମ ଆକାର ଧାରଣ କରି ମନ୍ଦର ପର୍ବତକୁ ମଥନର ଆଧାର ହେଲେ । ପରେ, ଦେବମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ୟ ଆକାର ନେଇ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦା ଧାରଣ କରି, ସେ ବାସୁକି ନାଗକୁ ଟାଣିଲେ; ଅସୁରମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆଉ ଏକ ଆକାର ଧାରଣ କଲେ । ବିଶାଳ ଆକାରରେ କେଶବ ଉପରୁ ପର୍ବତକୁ ଧରି ରଖିଲେ; ଦେବ ଓ ଅସୁରମାନେ ଦେଖିପାରିଲେନି ଏହି ଆକାର । ଭଗବାନ ହରି ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ବାସୁକି ନାଗକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କଲେ, ଆଉ ଦେବମାନେଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ଦେଲେ । ଏପରି ଦେବ ଓ ଦାୟିତ୍ୟମାନେ ଖିରସାଗରକୁ ମଥନ କରୁଥିଲେ, ପ୍ରଥମେ ପୂଜ୍ୟ ସୁରଭି ଉଦ୍ଭବ ହେଲେ, ଯିଏ ନିବେଦନ ଦେଇଥାଏ । ଦେବ ଓ ଦାୟିତ୍ୟମାନେ ଖୁସି ହେଲେ, କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କର ମନ ଅସ୍ଥିର ଓ ଚକିତ ହେଲା । ସ୍ୱର୍ଗର ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଇ, "ଏହା କ’ଣ?" ବୋଲି ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ, ତେବେ ମଦରେ ମତ୍ତ ଚକ୍ଷୁ ଦ୍ୱାରା ଭଗବତୀ ବାରୁଣୀ ପ୍ରକଟ ହେଲେ । ଖିରସାଗରର ଘୁରଣରୁ ମହା ସୁଗନ୍ଧ ଦେଇ, ପ୍ରପଞ୍ଚରେ ବ୍ୟାପି, ଦିବ୍ୟ ପାରିଜାତ ତିନି ପ୍ରକାର ଆନନ୍ଦ ଦେଇ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା । ସୁନ୍ଦରତା, ଉତ୍କୃଷ୍ଟତା ଓ ଗୁଣରେ ଶୋଭିତ, ତା’ପରେ ଅପ୍ସରାମାନେ ଖିରସାଗରରୁ ଉଦ୍ଭବ ହେଲେ । ତା’ପରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଉଦ୍ଭବ ହେଲେ, ମହେଶ୍ୱର ତା’କୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ; ନାଗମାନେ ଖିରସାଗରରୁ ଉଦ୍ଭବିତ ବିଷକୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ । ପରେ, ଧନ୍ୱନ୍ତରି ଦେବ, ଧଳା ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି, କଳସ ହାତରେ ଧରି ନିଜେ ଅମୃତ ନେଇ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ । ତା’ପରେ ଦାୟିତ୍ୟ ଓ ଦାନବମାନେ ମନ ଶାନ୍ତି ପାଇ ଖୁସି ହେଲେ । ତା’ପରେ ମନ୍ଦର ପର୍ବତ ପ୍ରକୋପରେ ଖିରସାଗରରୁ ଉଦ୍ଭବିତ ଦିବ୍ୟ ଶ୍ରୀ ଦେବୀ ଫୁଲିଥିବା ପଦ୍ମରେ ଉଭେଇ ଶୋଭା ପାଇଲେ । ମହା ଋଷିମାନେ ଖୁସି ହୋଇ ଶ୍ରୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ଷ୍ଟୁତି କଲେ; ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ, ବିଶାବାସୁ ନେତୃତ୍ୱରେ, ଗୀତ ଗାଇଲେ । ଘୃତାଚୀ ନେତୃତ୍ୱରେ ଅପ୍ସରାମାନେ ନୃତ୍ୟ କଲେ; ଗଙ୍ଗା ଆଦି ନଦୀମାନେ ତାଙ୍କର ସ୍ନାନ ପାଇଁ ଜଳ ନେଇ ଆସିଲେ । ଦିଗ୍ପାଳମାନେ ସୁନାର ପାତ୍ରରେ ଶୁଦ୍ଧ ଜଳ ନେଇ ଦେବୀଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଇଲେ । ଖିରସାଗର ଦୃଶ୍ୟ ଆକାର ଧାରଣ କରି ଅମର ପଦ୍ମମାଳା ଦେଲେ; ବିଶ୍ୱକର୍ମା ଦେବୀଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟ ଭୂଷଣ ତିଆରି କଲେ । ଦିବ୍ୟ ଅଳଙ୍କାର ଓ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି, ସ୍ନାନ ଓ ପଦ୍ମମାଳା ଧରି, ଶ୍ରୀ ଦେବୀ ହରିଙ୍କ ଛାତିକୁ ଗଲେ, ଦେବମାନେ ଦେଖୁଥିଲେ । ଲକ୍ଷ୍ମୀ ହରିଙ୍କ ଛାତିରେ ଉଭେଇ ଦେବମାନେଙ୍କୁ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଲେ, ସେମାନେ ପରମ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଗଲେ । ଦାୟିତ୍ୟମାନେ, ବିପ୍ରଚିତ୍ତି ନେତୃତ୍ୱରେ, ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ହରାଇ ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ବିଶ୍ରାନ୍ତ ଓ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ । ଦାୟିତ୍ୟମାନେ ଧନ୍ୱନ୍ତରିଙ୍କ ହାତରେ ଥିବା ଅମୃତ ଭରିଥିବା କଳସ ଛିନିଲେ । ବିଷ୍ଣୁ ମହିଳା ଆକାର ଧାରଣ କରି, ମାୟାରେ ଦାନବମାନେଙ୍କୁ ଭ୍ରମିତ କରି, ଅମୃତକୁ ଦେବମାନେଙ୍କୁ ଦେଇଦେଲେ । ତା’ପରେ ଦେବମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ର ନେତୃତ୍ୱରେ, ଅମୃତ ପାନ କଲେ; ଦାୟିତ୍ୟମାନେ ଅସ୍ତ୍ର ଉଠାଇ ଦେବମାନେଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ । ଅମୃତର ଶକ୍ତିରେ ଦେବମାନେ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ, ଦାୟିତ୍ୟ ସେନା ପ୍ରହାରିତ ହୋଇ ଚାରିଦିଗରେ ପଳାଇ ପାତାଳକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ । ତା’ପରେ ଦେବମାନେ ଖୁସି ହୋଇ, ଶଙ୍ଖ, ଚକ୍ର, ଗଦାଧାରୀ ଭଗବାନଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଫେରିଗଲେ । ସୂର୍ଯ୍ୟ ତା’ର ଚମକ ପୁନଃ ପାଇ ନିଜ ମାର୍ଗରେ ଚାଲିଲା; ତା’ପରେ ତାରାମାନେ ତା’ର ମାର୍ଗରେ ଚାଲିଲେ । ପୂଜ୍ୟ ଅଗ୍ନି ତିବ୍ର ଆଲୋକ ଦେଇ ଜଳିଲା; ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେଙ୍କ ମନରେ ଧର୍ମ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା । ତିନି ଲୋକ ସମୃଦ୍ଧିରେ ଶୋଭିତ ହେଲା; ଇନ୍ଦ୍ର ଦେବମାନେଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ହେଇ ପୁନଃ ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ ହେଲେ । ସିଂହାସନରେ ବସି, ଇନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱର୍ଗ ଫେରି ପ୍ରଭୁତ୍ୱ ପାଇ, ପଦ୍ମଧାରିଣୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ଷ୍ଟୁତି କଲେ: "ମୁଁ ଶ୍ରୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ, ଯିଏ ପଦ୍ମରୁ ଉଦ୍ଭବିତ, ଫୁଲିଥିବା ପଦ୍ମ ଚକ୍ଷୁ ଧାରଣ କରି, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଛାତିରେ ବସିଛନ୍ତି । ଆପଣ ହେଉଛନ୍ତି ଲାଭ, ଅମୃତ, ସ୍ୱାହା, ସ୍ୱଧା, ଲୋକ ପବିତ୍ର କରିଥିବା, ରାତି ଓ ଆଲୋକର ଏକତା, ସମୃଦ୍ଧି, ବୁଦ୍ଧି, ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ସରସ୍ୱତୀ । ଆପଣ ଯଜ୍ଞ ଜ୍ଞାନ, ପରମ ଜ୍ଞାନ, ଗୁପ୍ତ ଜ୍ଞାନ, ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ ଓ ମୋକ୍ଷ ଫଳ ଦେବାରିଣୀ । ଆପଣ ପ୍ରଶ୍ନ, ତିନି ବେଦ, ବ୍ୟାପାର, ଶାସନ ଜ୍ଞାନ, ମୃଦୁ ଓ ଦ୍ରୂଢ଼ ଆକାର ଧାରଣ କରି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ପୂରଣ କରିଛନ୍ତି । ଆପଣ ଛାତିରେ ବସିଥିବା ମାସ୍ତ୍ୟଧାରୀ ଦେବମାନେଙ୍କ ଆରାଧ୍ୟ ଆକାର ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି; ଆପଣ ବିନା ଅନ୍ୟ କେହି ନାହିଁ । ଆପଣ ତ୍ୟାଗ କରିଥିବାବେଳେ ତିନି ଲୋକ ଅନ୍ତ ହେବାକୁ ଥିଲା; ଆପଣ ଫେରିବାରେ ଏହି ଲୋକ ପୁନଃ ସମୃଦ୍ଧିରେ ଆସିଛି । ଘର, ପୁତ୍ର, ଗୃହ, ମିତ୍ର, ଧାନ୍ୟ, ଧନ ଏବଂ ଏପରି ସମସ୍ତ ଆପଣଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା ଲୋକମାନେ ପାଇଥାନ୍ତି । ଶରୀର ଶୁସ୍ଥତା, ରାଜ୍ୟ, ଶତ୍ରୁ ନାଶ, ସୁଖ ଆପଣଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ବିନା ପ୍ରାପ୍ତ ହେବା ଦୁର୍ଲଭ । ଆପଣ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମାତା, ହରି ସମସ୍ତ ଦେବମାନେଙ୍କ ପିତା; ଆପଣ ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଚଳ ଅଚଳ ବିଶ୍ୱ ଆଜି ବ୍ୟାପିତ ।" ଏଭଳି ଦେବମାନେ ଦେବୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ଷ୍ଟୁତି କରି, ତାଙ୍କର କୃପା ଓ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ତିନି ଲୋକରେ ଆନନ୍ଦ, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ଶାନ୍ତି ଫେରିଗଲା ।