ଦେବତାମାନେ ହରିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ସ୍ତୁତି କରିବା ପରେ, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ହରି ଦୟାମୟ ଦୃଷ୍ଟିରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି କହିଲେ, “ହେ ଦେବଗଣ, ମୁଁ ତମମାନଙ୍କର ଶକ୍ତିକୁ ପୁନଃ ସ୍ଥାପନ କରିବି; କି କରିବା ଉଚିତ, ତମେ ମୋତେ କୁହ।” ହରି ଦେବଗଣଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ, “ଦେବତା ଓ ଦୈତ୍ୟମାନେ ସମସ୍ତ ଔଷଧିଗୁଡିକୁ ଆଣି ଦୁଧ ମହାସାଗରକୁ ଏକତ୍ର କର; ମନ୍ଦର ପର୍ବତକୁ ମନ୍ଥନ ଲାଠି ଭାବରେ ନିଅ, ଓ ଭାସୁକି ନାଗକୁ ଦୈଠି ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କର। ମୋ ସହଯୋଗରେ ଦେବତାମାନେ ଦୁଧ ମହାସାଗରକୁ ମନ୍ଥନ କରନ୍ତୁ; ଦୈତ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମିଳନରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସହଯୋଗ କରନ୍ତୁ। ତୁମମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମିଳିଥିବା ଫଳ ଭାଗ କରିବାକୁ କହିବା ଯିବେ; ଏବଂ ଦୁଧ ମହାସାଗର ମନ୍ଥନରେ ଯେଉଁ ଅମୃତ ଉପଜିବ, ଦେବତାମାନେ ତାହା ପିଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଅମର ହେବେ; ମୁଁ ଏହିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବି ଯେ, ଦେବତାମାନେ ଅମୃତ ପାଇବେ, ଦୈତ୍ୟମାନେ କେବଳ କଷ୍ଟ ଭୋଗିବେ।” ଏପରି ଦେବତାମାନେ ଦେବତାଧିଶ ହରିଙ୍କୁ ଶ୍ରବଣ କରି, ଦୈତ୍ୟମାନେ ସହିତ ସମ୍ଝୌତା କରି, ସମସ୍ତେ ଅମୃତ ପାଇବା ପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ କଲେ। ଦେବତା, ଦୈତ୍ୟ ଓ ଦାନବମାନେ ଅନେକ ବିଭିନ୍ନ ଔଷଧିଗୁଡିକୁ ଏକତ୍ର କରି, ସେଗୁଡିକୁ ଦୁଧ ମହାସାଗରରେ ଆଣି ଛାଡିଲେ, ଯେଉଁ ସାଗର ଶରତ ମେଘ ଓ ଲତାର ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଥିଲା। ମନ୍ଦର ପର୍ବତକୁ ମନ୍ଥନ ଲାଠି ଭାବରେ ଓ ଭାସୁକି ନାଗକୁ ଦୈଠି ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରି, ସମସ୍ତେ ଅମୃତ ପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ କରି ମନ୍ଥନ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଦେବତାମାନେ ଭାସୁକି ନାଗର ପୁଛକୁ ଧରିଥିଲେ, ଏବଂ କୃଷ୍ଣଙ୍କର ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଦୈତ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଦିଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ହେଲେ। ଭାସୁକି ନାଗର ମୁଣ୍ଡ ଦିଗରୁ ନିସ୍କାସିତ ଅଗ୍ନିରେ ଦୈତ୍ୟମାନେ ଶକ୍ତିହୀନ ଓ ନିରୁତ୍ସାହ ହେଇଗଲେ; ଭାସୁକି ନାଗର ପୁଛ ଦିଗରୁ ନିସ୍କାସିତ ପବନ ଦ୍ୱାରା ଘନ ମେଘ ଚାପି ଦେବତାମାନେ ସିତଳ ଓ ଉତ୍ସାହିତ ହେଲେ। ମହାସାଗରର ମଧ୍ୟରେ, ହରି ନିଜେ କୂର୍ମ ରୂପ ଧାରଣ କରି ମନ୍ଦର ପର୍ବତକୁ ଆଧାର ଦେଲେ। ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟ ଏକ ରୂପରେ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦା ଧାରଣ କରି, ଭାସୁକି ନାଗକୁ ଟାଣିଥିଲେ; ଦୈତ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟ ଏକ ରୂପରେ ହରି ଅବସ୍ଥିତ ହେଲେ। ବିଶାଳ ରୂପରେ କେଶବ ପର୍ବତକୁ ଉପରୁ ସମ୍ବଳ କରିଥିଲେ; ଏବଂ ଦେବତା ଓ ଦୈତ୍ୟମାନେ ଦେଖିପାରିବା ନଥିବା ଅନ୍ୟ ଏକ ଅଦୃଶ୍ୟ ରୂପରେ ମଧ୍ୟ ହରି ଅବସ୍ଥିତ ହେଲେ। ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ହରି ଭାସୁକି ନାଗକୁ ଶକ୍ତି ଦେଲେ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଏକ ଶକ୍ତିରେ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲେ। ଏପରି ଦେବତା ଓ ଦୈତ୍ୟମାନେ ଦୁଧ ମହାସାଗରକୁ ମନ୍ଥନ କରିବା ସମୟରେ, ପ୍ରଥମେ ମାନ୍ୟ ଦାନ କରିବାକୁ ଦେଇଥିବା ଶ୍ରଦ୍ଧା ସୂରଭି ଉପଜିଲେ। ଦେବତାମାନେ ଓ ଦୈତ୍ୟମାନେ ଖୁସି ହେଲେ, କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କର ମନ ଉତ୍କଳିତ ଓ ଚକ୍ଷୁ ଅସ୍ତିର ହେଇଥିଲା। ଦିବ୍ୟ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଧାରୀ ଦେବତାମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଇ ‘ଏହି କଣ?’ ଭାବିଥିବା ବେଳେ, ମଦ ମାତା ଚକ୍ଷୁ ଘୁରାଇ ଥିବା ବାରୁଣୀ ଦେବୀ ଉପଜିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ସାଗର ମନ୍ଥନରୁ ସାର୍ବଭୌମ ଗନ୍ଧ ଫେଳାଇ, ତିନିପ୍ରକାର ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା ଦିବ୍ୟ ପାରିଜାତ ବୃକ୍ଷ ଉପଜିଲା। ସୁନ୍ଦର୍ୟ, ଉତ୍କର୍ଷ ଓ ଗୁଣରେ ଶୋଭିତ ଅପ୍ସରାମାନେ ଦୁଧ ମହାସାଗରରୁ ଉପଜିଲେ। ପରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଉପଜିଲେ, ଏବଂ ମହେଶ୍ୱର ତାହାକୁ ନେଲେ; ଦୁଧ ମହାସାଗରରୁ ଉପଜିଥିବା ବିଷକୁ ନାଗମାନେ ନେଲେ। ତାପରେ ଧନ୍ୱନ୍ତରି ଦେବତା, ଧଳା ପୋଶାକ ପିନ୍ଧି ଏବଂ ପୂର୍ଣ୍ଣ କଳଶ ଧରି, ନିଜେ ଅମୃତ ଧାରଣ କରି ଉପଜିଲେ। ଏବେ ଦୈତ୍ୟ ଓ ଦାନବମାନେ ତାଙ୍କର ମନ ଶାନ୍ତି ହୋଇ, ସମସ୍ତଙ୍କ ସହ ଖୁସି ହେଲେ। ପରେ ଫୁଲିଥିବା ପଦ୍ମ ଉପରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଓ ଚମକିଥିବା ଶ୍ରୀ ଦେବୀ ଦୁଧ ମହାସାଗରରୁ ଉପଜିଲେ। ମହାର୍ଷିମାନେ ଖୁସି ହୋଇ ଶ୍ରୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ; ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ, ଵିଶାବାସୁ ନେତୃତ୍ୱରେ, ଗୀତ ଗାଇଲେ। ଘୃତାଚୀ ନେତୃତ୍ୱରେ ଅପ୍ସରାମାନେ ନୃତ୍ୟ କଲେ; ଗଙ୍ଗା ଆଦି ନଦୀମାନେ ତାଙ୍କର ଜଳ ନେଇ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ ଶ୍ରୀଙ୍କ ବାଥ ପାଇଁ। ଦିଗପାଳମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ଜଳ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପାତ୍ରରେ ଆଣି, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ଅଧିପତି ଦେବୀଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଇଲେ। ଦୁଧ ମହାସାଗର ଦୃଶ୍ୟ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଅଜର ପଦ୍ମମାଳା ଦେଲେ; ବିଶ୍ୱକର୍ମା ଦେବୀଙ୍କୁ ଅଳଙ୍କାର ପ୍ରଦାନ କଲେ। ଦିବ୍ୟ ବସ୍ତ୍ର ଓ ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧି, ସ୍ନାନ କରି ମାଳା ପିନ୍ଧି, ଶ୍ରୀ ଦେବୀ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ହରିଙ୍କର ଚେଷ୍ଟକୁ ଗଲେ। ଲକ୍ଷ୍ମୀ ହରିଙ୍କର ଚେଷ୍ଟ ଉପରେ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦୃଷ୍ଟି ପାତିଲେ, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ଦୈତ୍ୟମାନେ, ବିପ୍ରଚିତ୍ତି ନେତୃତ୍ୱରେ, ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କର ଦୟା ହରି ଉପରେ ଦୈତ୍ୟମାନେ ଦୂର ହୋଇ ଦେଖି, ବହୁତ ଚିନ୍ତିତ ଓ ବିକଳ ହେଲେ। ଏପରି ଦୈତ୍ୟମାନେ ଧନ୍ୱନ୍ତରିଙ୍କ ହାତରେ ଥିବା ଅମୃତର କଳଶ ଛିନିନେଲେ, ଯାହା ଦ୍ୱିଜମାନେ ଚାହୁଁଥିଲେ। ଏବେ ବିଷ୍ଣୁ ମହିଳା ରୂପ ଧାରଣ କରି, ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଦୈତ୍ୟମାନେ ମନ୍ଥନ କରି, ଅମୃତକୁ ଦାନବମାନେ ଠାରୁ ନେଇ ଦେବତାମାନେ ଦେଇଦେଲେ। ଏପରି ଦେବତାମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ର ନେତୃତ୍ୱରେ, ଅମୃତ ପିଇଲେ; ଦୈତ୍ୟମାନେ ଅସ୍ତ୍ର ଉଠାଇ ଦେବତାମାନେ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ଦେବତାମାନେ ଅମୃତର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧ କରି, ଦୈତ୍ୟସେନାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରି ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଦୈତ୍ୟମାନେ ଦୌଡି ପାତାଳକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏପରି ଦେବତାମାନେ ଖୁସି ହୋଇ, ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ଶଙ୍ଖ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦାଧାରୀ ହରିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଫେରିଗଲେ। ଏବେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ତାହାର ତେଜ ପୁନଃ ପାଇ, ନିଜ ମାର୍ଗରେ ଚଲିଗଲା; ତାରାମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ମାର୍ଗରେ ଚଲିଲେ। ପୂଣ୍ୟ ଅଗ୍ନି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହୋଇ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ହେଲା; ସମସ୍ତ ଜୀବର ମନରେ ଧର୍ମ ଉପଜିଲା। ତିନି ଲୋକ ଶ୍ରୀ, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ଶୋଭାରେ ଶୋଭିତ ହେଲା; ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ପୁନଃ ଗୌରବ ଅନୁଭବ କଲେ।