ପରାଶର ଋଷି ମହାତ୍ମା ମୈତ୍ରେୟଙ୍କୁ କହିଲେ, ଯିଏ ତିନି ପ୍ରକାର ଶକ୍ତି—ତିନି ଗୁଣ ଓ ମହାତ୍ତତ୍ୱରେ ଅତିକ୍ରମ କରିଥାଏ, କିନ୍ତୁ ବ୍ରହ୍ମାନ୍ ନୁହେଁ—ସେ ସତ୍ୟରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥାଏ ଓ ପୁନର୍ବାର ଜନ୍ମ ନେଇ ନାହିଁ। ତାପରେ, ଶ୍ରୀ ପରାଶର କହିଲେ, "ମହାମୁନି, ତମସରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଥିବା ସୃଷ୍ଟି ବିଷୟରେ ମୁଁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି; ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ କହିବି, ଶୁଣ।" କଳ୍ପର ଆରମ୍ଭରେ, ବ୍ରହ୍ମା ନିଜ ପରି ଏକ ପୁତ୍ର ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଚିନ୍ତା କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଆଂକୁରେ ଏକ ନିଳ ଓ ଲାଲ ରଙ୍ଗର ଶିଶୁ ପ୍ରକଟ ହେଲା। ସେ ଶିଶୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଶବ୍ଦରେ କାନ୍ଦିଲେ ଓ ଦୃତ ଚାଲିଗଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, "ତୁମେ କାହିଁକି କାନ୍ଦୁଛ?"—ଏପରି ଭାବରେ କାନ୍ଦୁଥିବା ଶିଶୁକୁ ସମ୍ବୋଧନ କରିଲେ। ତାପରେ, ପ୍ରଜାପତି ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ତୁମର ନାମ 'ଦେହ' ହେଉ। ଦେବତାମାନେ ତୁମକୁ 'ରୁଦ୍ର' ଭାବରେ ଜଣାନ୍ତି; ତୁମେ ଦୃଢ ହେଉ, ବିନାଶକ ହେଉ।" ଏପରି କଥା ଶୁଣି ଶିଶୁ ଆଉ ସାତ ବାର କାନ୍ଦିଲେ। ତାପରେ, ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କୁ ସାତଟି ଅନ୍ୟ ନାମ ଦେଲେ ଓ ସେଗୁଡିକର ନିଜସ୍ୱ ଆଶ୍ରୟ, ପତ୍ନୀ ଓ ପୁତ୍ରମାନେ ଦେଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କୁ ଭବ, ଶର୍ବ, ଈଶାନ, ପଶୁପତି, ଭୀମ, ଉଗ୍ର ଓ ମହାଦେବ ନାମ ଦେଲେ। ଏହି ନାମଗୁଡିକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଜଳ, ପୃଥିବୀ, ବାୟୁ, ଅଗ୍ନି, ଆକାଶ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱିଜ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର—ଏହି ଆଶ୍ରୟରେ ଦେଲେ। ପତ୍ନୀମାନେ ସୁବର୍ଚ୍ଚଳା, ଉଷା, ବିକେଶୀ, ଶିବା, ସ୍ୱାହା, ଦିଗ୍ବାସିନୀ, ଦୀକ୍ଷା ଓ ରୋହିଣୀ—ଏହି ଅନୁକ୍ରମରେ ଦେଲେ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପତ୍ନୀମାନେ ରୁଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପତ୍ନୀମାନେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ଏବେ ତାଙ୍କର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଶୁଣ। ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ପୁତ୍ରମାନେ—ଶନି, ଶୁକ୍ର, ଲୋହିତାଙ୍ଗ, ମନୋଜବ, ଶ୍କନ୍ଦ, ସର୍ଗ, ସନ୍ତାନ ଓ ବୁଧ—ଏହି ଅନୁକ୍ରମରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଏଭଳି ଭାବରେ, ରୁଦ୍ର ନିଜର ନିର୍ମଳ ପତ୍ନୀ ସତୀ, ଦକ୍ଷ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ କନ୍ୟାକୁ ବିବାହ କଲେ। ଦକ୍ଷଙ୍କ ରୋଷରୁ, ସତୀ ନିଜ ଦେହକୁ ତ୍ୟାଗ କଲେ; ତାପରେ, ସେ ହିମବତ ଓ ମେନାଙ୍କ କନ୍ୟା ଭାବରେ ପୁନଃ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ପୁନଃ, ଭାଗ୍ୟବାନ ହରା ଅପରିମେୟ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ନିଜ ପତ୍ନୀ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ଭୃଗୁଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଖ୍ୟାତି ଧାତୃ ଓ ବିଧାତୃ—ଏହି ଦୁଇ ଦେବତାଙ୍କୁ ଓ ଶ୍ରୀଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯିଏ ନାରାୟଣଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କ ନାଥ। ମୈତ୍ରେୟ ପଚାରିଲେ, "ଶ୍ରୀ ଦୁଧର ସାଗର ମନ୍ଥନରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଇଥିବା କଥା ଶୁଣିଛି; ଆପଣ କହୁଛନ୍ତି ସେ ଭୃଗୁଙ୍କ କନ୍ୟା ଖ୍ୟାତିରୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ—ଏହି ଭିନ୍ନତା କିପରି?" ପରାଶର ଉତ୍ତର ଦେଲେ, "ଶ୍ରୀ ସାନ୍ତାନ ଧରାର ଶାଶ୍ୱତ ମାତା, ଅଭିନିଶ୍ଚିନ୍ତା ଶ୍ରୀ ଭାବରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସହ ସଦା ବ୍ୟାପ୍ତ; ଯେପରି ବିଷ୍ଣୁ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ଶ୍ରୀ ମଧ୍ୟ ସେପରି।" "ଅର୍ଥ ବିଷ୍ଣୁ, ଭାଷା ଶ୍ରୀ; ନୀତି ଶ୍ରୀ, ନିର୍ଦେଶ ହରି; ଜ୍ଞାନ ବିଷ୍ଣୁ, ବୁଦ୍ଧି ଶ୍ରୀ; ଧର୍ମ ବିଷ୍ଣୁ, ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ଶ୍ରୀ।" "ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ବିଷ୍ଣୁ, ସୃଷ୍ଟି ଶ୍ରୀ; ପୃଥିବୀ ଶ୍ରୀ, ଧାରକ ହରି; ସନ୍ତୋଷ ଭଗବତ, ସମୃଦ୍ଧି ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ତୃପ୍ତି ଶାଶ୍ୱତ।" "ଇଚ୍ଛା ଶ୍ରୀ, ଭଗବତ ଆକାଂକ୍ଷା; ବଳି ହରି, ଅନ୍ନ ଶ୍ରୀ; ଘୃତ ଦାନ ଦେବୀ, ପିଣ୍ଡ ଜନାର୍ଦନ।" "ଗୃହ ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ପୂର୍ବ ଦିଗ ମଧୁସୂଦନ; ବେଦି ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ବଳି ହରି; ଜଳାନ୍ନ ଶ୍ରୀ, ଶ୍ରୀ ଭଗବତ କୁଶ।" "ସାମନ୍ ରୂପ ଭଗବତ, ଗୀତ ଶ୍ରୀ; ସ୍ୱାହା ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ବିଶ୍ୱ ନାଥ ବାସୁଦେବ; ଅଫରିଂ ଅନ୍ନ।" "ଶଙ୍କର ଭଗବତ, ଶୌରୀ ଗୌରୀ-ଲକ୍ଷ୍ମୀ; କେଶବ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ତାଙ୍କ ରଶ୍ମି କମଳବାସିନୀ।" "ବିଷ୍ଣୁ ପିତୃଗଣ, ପଦ୍ମା ସ୍ୱଧା, ନିତ୍ୟ ପୋଷଣ; ସ୍ୱର୍ଗ ଶ୍ରୀ, ବିଷ୍ଣୁ ସର୍ବାତ୍ମା, ଅସୀମ।" "ଚନ୍ଦ୍ର ଶ୍ରୀଧର, ଚାୟା ଶ୍ରୀ, ଅଚ୍ୟୁତ; ନିଶ୍ଚଳତା ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଜଗତ କ୍ରିୟା ବାୟୁ, ହରି ସ everywhere।" "ସାଗର ଦ୍ୱିଜ, ଗୋବିନ୍ଦ ତଟ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ରୂପ, ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ ଦେବୀ, ମଧୁସୂଦନ ଦେବତାମାନଙ୍କ ନାଥ।" "ୟମ ଚକ୍ରଧାରୀ, ଧୂମୋର୍ଣ୍ଣ କମଳାଳୟା, ରିଦ୍ଧି ଶ୍ରୀ, ଶ୍ରୀଧର ଦେବ, ଧନେଶ୍ୱର ସ୍ୱୟଂ।" "ଗୌରୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଶ୍ରୀ ବଡ଼ ଭାଗ୍ୟବାନ; କେଶବ ବରୁଣ, ଶ୍ରୀ ଦେବସେନା, ହରି ଦେବସେନାପତି।" "ଅବସ୍ତମ୍ଭ ଗଦାଧାରୀ, ଶକ୍ତି ଲକ୍ଷ୍ମୀ; କଷ୍ଠା ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ନିମେଷ ହରି, ମୁହୂର୍ତ୍ତ ହରି, ଏହି କାଳ।" "ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଦୀପ ହରି, ଶ୍ରୀ ଲତାରୂପେ ଜଗତ ମାତା, ବିଷ୍ଣୁ ବୃକ୍ଷ।" "ବିଭାବରୀ ଶ୍ରୀ, ଦିବସ ଚକ୍ର-ଗଦାଧାରୀ; ଦାନକର୍ତ୍ତା ବିଷ୍ଣୁ, କନ୍ୟା କମଳବନବାସିନୀ।" "ନଦୀରୂପେ ଭଗବତ, ଶ୍ରୀ ନଦୀରୂପେ; ପତାକା ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷ, ଧ୍ୱଜ କମଳାଳୟା।" "ତୃଷ୍ଣା ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଜଗନ୍ନାଥ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାରାୟଣ; କାମ ଓ ରତି ଶ୍ରୀ ଓ ଗୋବିନ୍ଦ।" "ଅଧିକ କହିବାର ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ; ସଂକ୍ଷେପରେ ଏଠି କହାଯାଇଛି।" "ଦେବ, ପଶୁ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୁରୁଷ ନାମ ଭଗବତ ହରି; ଷ୍ଟ୍ରୀ ନାମ ଶ୍ରୀ, ଏହି ଦୁଇ ଛଡା କିଛି ନାହିଁ।" ପରାଶର ଅବାରେ କହିଲେ, "ମୈତ୍ରେୟ, ତୁମେ ଯାହା ପଚାରିଛ, ଏଠି ଶ୍ରୀ ସହ ସଂପୃକ୍ତ ଘଟଣା ମୁଁ କହିବି, ଯେପରି ମୁଁ ଶୁଣିଛି।" ଦୁର୍ବାସା, ଶଙ୍କରଙ୍କ ଅଂଶ, ପୃଥିବୀରେ ଚାଲିବା କରୁଥିଲେ; ସେ ଏକ ବିଦ୍ୟାଧରୀଙ୍କ ହାତରେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ମାଳା ଦେଖିଲେ। ସେ ମାଳାର ସୁଗନ୍ଧ ସାର୍ବତ୍ର ଚନ୍ଦନବନକୁ ଉପସ୍ତିତ କରିଥିଲା; ଏହା ଜଙ୍ଗଲର ଜନମାନେ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚାହିଁଥିଲେ। ଏହି ମାଳା ଦେଖି, ଦୁର୍ବାସା ଋଷି, ଏକ ପାଗଳର ନିୟମ ଧରି, ସେ ଅତିରୁପ କନ୍ୟା ବିଦ୍ୟାଧରୀଙ୍କୁ ମାଳା ଚାହିଲେ।