ମହାମୁନି ମୈତ୍ରେୟଙ୍କୁ ପରାଶର ଋଷି କହିଲେ—ମନୁଷ୍ୟମାନେ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆପଣଙ୍କୁ ଯେଉଁ ଅବସ୍ଥା ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି, ସେହିଁଠିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି: ସ୍ୱର୍ଗ, ମୋକ୍ଷ, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଅବସ୍ଥା। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଏହି ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣର ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଧର୍ମପ୍ରବୃତ୍ତି ସହିତ ବସିଥିଲେ। ସେମାନେ ନିଜ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ଶୁଦ୍ଧ ଚିତ୍ତ ଓ ଶୁଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟ ସହିତ, କୌଣସି ଦୁଃଖ ନାହିଁ, ନିର୍ମଳ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ। ଯେତେବେଳେ ସେମାନଙ୍କ ଚିତ୍ତ ଶୁଦ୍ଧ ହେଉଥିଲା, ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଗତ ସ୍ୱରୂପ ଶୁଦ୍ଧ ପ୍ରଭୁରେ ବିସ୍ତାରିତ ହେଉଥିଲା, ସେମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନ ଦେଖିଥିଲେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସେହି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବିଲ୍ବ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରାଯାଏ। ପରେ, ହରିଙ୍କ ଅଂଶ ଭାବରେ ଗଣିତ କାଳ ଦ୍ୱାରା ଦୁଷ୍ଟ ଅପରାଧ ଦୂର ହୋଇଯାଏ, ଯଦିଓ ଏହା କ୍ଷୁଦ୍ର ଓ ଅଳ୍ପ। ମୈତ୍ରେୟ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଧର୍ମର ମୂଳ ଉଦ୍ଭବ ହେଉଥିଲା—ଅନ୍ଧକାର ଓ ଲୋଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ରାଗ ଆଦି ଅନୁଚିତ ଭାବ। ଏପରେ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଜନ୍ମଜାତ ସିଦ୍ଧି ବେଶି ଉଦ୍ଭବ ହେଉନାହିଁ; ଅନ୍ୟ ଅଷ୍ଟ ସିଦ୍ଧି, ଯଥା ରସରେ ଆନନ୍ଦ ଆଦି, ଉଦ୍ଭବ ହେଉଥିଲା। ଯେତେବେଳେ ଏହି ସିଦ୍ଧି କ୍ଷୟ ହେଉଥିଲା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅପରାଧ ବୃଦ୍ଧି ହେଉଥିଲା, ସେମାନେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ର ପ୍ରଭାବରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଦୁଃଖରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେଉଥିଲେ। ତେଣୁ, ସେମାନେ ଜଙ୍ଗଲ, ପାହାଡ଼, ଜଳ ଆଦିରେ ଦୁର୍ଗ ତିଆରି କଲେ; କୃତ୍ରିମ ଦୁର୍ଗ, ସହର ଓ ଗ୍ରାମ ମଧ୍ୟ ତିଆରି କଲେ। ସେହି ସହର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ଘର ତିଆରି କଲେ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶୀତ ଓ ଉଷ୍ଣତା ଆଦି ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ। ଏହି ରକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀ ଉପାୟ ତିଆରି କରି, ସେମାନେ ଜୀବିକା ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଶିଳ୍ପ ଉଦ୍ଭବ କଲେ। ଅନେକ ଧାନ୍ୟ ଓ ଶାକ ଉପଜିଲା: ଚାଉଳ, ଜାଉ, ଗହୁଁ, ବୁଟ, ତିଳ, ପ୍ରିୟଙ୍ଗୁ, ଉଦାର, କୋରଡୂଷ, ସତୀନକା; ଉଡ଼ଦ, ମୁଁଗ, ମସୁର, ନିଷ୍ପାବ, କୁଳଥ, ଆଢ଼କ୍ୟ, ବୁଟ, ଭାଙ୍ଗ—ଏହି ସପ୍ତଦଶ ଉପଲିଖିତ। ଏହି ଚାଷ ଓ ବନ୍ୟ ଉପଜିବା ଦ୍ରବ୍ୟରେ ଚୌଦ ଧରଣ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ। ଚାଉଳ, ଜାଉ, ଉଡ଼ଦ, ଗହୁଁ, ବୁଟ, ତିଳ, ପ୍ରିୟଙ୍ଗୁ, କୁଳଥ—ଏଠି ଅଷ୍ଟମ। ଶ୍ୟାମାକ, ନିବାର, ଜର୍ତିଳ ଓ ଗବେଧୁକା, ବେଣୁୟବ, ମର୍କଟକ ମଧ୍ୟ ଉପଲିଖିତ। ଏଠି ଚୌଦ ଉପଜିବା ଓ ବନ୍ୟ ଶାକ ଯଜ୍ଞ ସଫଳତା ପାଇଁ ଅଛି; ଯଜ୍ଞ ଏହାର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ। ଯଜ୍ଞ ସହିତ ଏହି ଦ୍ରବ୍ୟ ଜୀବମାନଙ୍କର ମୂଳ କାରଣ; ତେଣୁ, ଉଚ୍ଚ-ନିଚ୍ଚ ଜ୍ଞାନ ଥିବା ଲୋକେ ସଦା ଯଜ୍ଞ କରିବା ଉଚିତ। ଦୈନିକ ଯଜ୍ଞ କରିଲେ ଲୋକଙ୍କୁ ଲାଭ ଓ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। କିନ୍ତୁ କଳି ଯୁଗର ଦୁଷ୍ଟ ସାଥୀ ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁମାନେ ଚିତ୍ତ ଆକ୍ରାନ୍ତ, ସେମାନେ ଯଜ୍ଞ ପ୍ରତି ଚିନ୍ତା କଲେନାହିଁ। ସେମାନେ ବେଦ ଶାସ୍ତ୍ର, ବେଦ ଓ ଯଜ୍ଞ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ନିନ୍ଦା କଲେ—ଏହିପରି ଯଜ୍ଞ ନାଶକ ହେଲେ। ସେମାନେ ଦୁଷ୍ଟ ଚିତ୍ତ ଓ କାର୍ଯ୍ୟରେ, ବେଦ ନିନ୍ଦକ ଓ ଧର୍ମ ମାର୍ଗ ଭଙ୍ଗ କରିବାରେ ବ୍ୟସ୍ତ ହେଲେ। ଯେତେବେଳେ ଜୀବିକା ଉପାୟ ନିର୍ମିତ ହେଲା, ପ୍ରଜାପତି ସେମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଗୁଣ ଅନୁଯାୟୀ ସ୍ଥାନ ଓ ଅବସ୍ଥା ଦେଇ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ଧର୍ମର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଉପାଧି ଥିବା ମୁନିଙ୍କୁ, ସେ ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମ ବିଭାଗ ଏବଂ ସମସ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣର ପାଇଁ ଲୋକଗତ ସ୍ଥାନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ବ୍ରହ୍ମାର ସ୍ଥାନ; ଯୁଦ୍ଧରେ ଅପସ୍ରୁତ ନ କରୁଥିବା କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ରର ସ୍ଥାନ; ନିଜ ଧର୍ମ ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା ବୈଶ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ବାୟୁ ଦେବତାର ସ୍ଥାନ; ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଗନ୍ଧର୍ବ ଲୋକ। ଏଠି ଏଠିଆଁ ଏଠିଆଁ ସ୍ଥାନ ଏଠିଆଁ ପ୍ରଦାନ କଲେ। ଏଠି ଏଠିଆଁ ଏଠିଆଁ, ଏଠି ଏଠିଆଁ ପ୍ରଦାନ କଲେ—ଏଠି ଏଠିଆଁ ସ୍ଥାନ ଏଠିଆଁ ପ୍ରଦାନ କଲେ।