ମୈତ୍ରେୟ, ତୁମେ ପୂର୍ବରୁ ବଳରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯମୁନାକୁ ଆଣିବା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କୌଶଳ ବିଷୟରେ ଶୁଣିଛ; ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଆଉ କଣ ବଳରାମ କରିଥିଲେ, ତାହା କହିବି। ପରାଶର ମୁଁ କହିଲେ: ମୈତ୍ରେୟ, ଏହି ଯଦୁବଂଶୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୂମିକୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଅନନ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବଳରାମଙ୍କ କୌଶଳ ଏକ ଶୁଣ। ଯଦୁବଂଶୀ ଜାମ୍ବବତୀଙ୍କ ପୁତ୍ର ସାମ୍ବ ତାଳବଳରେ ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କ ଝିଅକୁ ତାଙ୍କ ସ୍ୱୟଂବରରେ ଉଠାଇ ନେଇଥିଲେ। ଏହାପରେ, କର୍ଣ୍ଣ, ଦୁର୍ୟୋଧନ, ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ ଓ ଅନ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କୌରବମାନେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ସାମ୍ବଙ୍କୁ ଧରି ଆଣିଥିଲେ। ଏହି ଘଟଣା ଶୁଣି ଯଦୁବଂଶୀମାନେ ଦୁର୍ୟୋଧନ ଓ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀମାନେ ପ୍ରତି କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ସାମ୍ବଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବାକୁ ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ କରିଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ବଳରାମ ଏହି କଥାକୁ ରୋକିଦେଇ, ଗର୍ବରେ ଭରିଥିବା ଶବ୍ଦରେ କହିଲେ: "ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ ସେମାନେ ସାମ୍ବକୁ ଛାଡିଦେବେ; ମୁଁ ଏକା ହୋଇ କୌରବମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବି।" ବଳରାମଙ୍କ ଆଗମନ ଦେଖି, ଦୁର୍ୟୋଧନ ଓ ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେ ତାଙ୍କୁ ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ ଗୋମାତା, ଅର୍ଘ୍ୟ ଓ ଜଳ ଦେଇ ଆତିଥ୍ୟ କରିଥିଲେ। ଏହି ସମସ୍ତ ଆତିଥ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରି, ବଳରାମ କୌରବମାନଙ୍କୁ କହିଲେ: "ଉଗ୍ରସେନଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁଯାୟୀ, ସାମ୍ବକୁ ତୁରନ୍ତ ଛାଡିଦିଅ।" ଏହା ଶୁଣି, ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, କର୍ଣ୍ଣ, ଦୁର୍ୟୋଧନ ଓ ଅନ୍ୟ ମିଶି ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ। ସମସ୍ତ କୌରବମାନେ, ଭାଲିକ ଓ ଅନ୍ୟ ମିଶି କ୍ରୋଧରେ କହିଲେ: "ଗଦାଧାରୀ ବଳରାମଙ୍କୁ ଦେଖି, ଏକ ଅଯୋଗ୍ୟ ଯଦୁବଂଶୀଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ଆମେ ଶ୍ରୀକୌରବବଂଶୀମାନେ ମାନିବାକୁ ଚାହୁଁବା?" ସେମାନେ ଏହିପରି କହିଲେ: "ବଳରାମ, ତୁମେ କଣ କହୁଛ? କୌରବବଂଶୀମାନେ କେଉଁ ଯଦୁବଂଶୀଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ମାନିବେ?" "ଉଗ୍ରସେନ ଯଦି କୌରବମାନେ ଆଜ୍ଞା ଦେବେ, ତେବେ ଏହି ରାଜାଙ୍କ ଛତା ଓ ସମ୍ମାନ ଅପରିଷ୍କୃତ।" "ବଳ, ଚାଲିଯାଅ! ସାମ୍ବ ଅପରାଧ କରିଛି, ତାହାକୁ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ; ତୁମ ଆଜ୍ଞା କିମ୍ବା ଉଗ୍ରସେନଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଆମେ ଛାଡିବାନାହିଁ।" "କୁକୁର ଓ ଅନ୍ଧକମାନେ ଆମ ସମ୍ମାନରେ ଆତ୍ମନିବେଶ କରିଥିଲେ; ଏହି ଆଜ୍ଞା କାହା ପାଇଁ, ମାନ୍ୟ ନିଜ ଦାସ ପାଇଁ ଦିଅନ୍ତି?" "ତୁମେ ଆମ ସମ୍ମାନରେ ସମାନ ଭାବେ ବସିବା ଓ ଭୋଜନ କରିବାରେ ଗର୍ବିତ ହେବା; ଆମେ ତୁମକୁ ଅପରିଚିତ ଭାବେ ଦେଖିନଥିଲୁ, ଏହା ଆମର ଅପରାଧ କଣ?" "ଆମେ ତୁମକୁ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇଥିଲୁ, ଏହା କେବଳ ଶିଷ୍ଟାଚାର; ଏହି ଆମ ପରମ୍ପରା ନୁହେଁ, ତୁମ ବଂଶରେ ମିଳେନାହିଁ।" ଏଭଳି କହି, କୌରବମାନେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଘୋଷଣା କଲେ: "ହରିଙ୍କ ପୁତ୍ରକୁ ଆମେ ଛାଡିବାନାହିଁ!" ଏବଂ ସମସ୍ତେ ତୁରନ୍ତ ଗଜସାହ୍ୱୟ ନାମକ ସଭାଗୃହରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏହି ଅପମାନରେ ବଳରାମ, ତିବ୍ର କ୍ରୋଧରେ ଅତିବେଗ ତଳେ, ପୃଥିବୀକୁ ତାଙ୍କ ପାଦରେ ଦଳିଦେଲେ। ତାଙ୍କ ପାଦ ଦଳିବାରେ ବିଶାଳ ଧ୍ୱନି ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ପୂରିଗଲା। ତାଙ୍କ ଲାଲ ଚକ୍ଷୁ, କ୍ରୋଧରେ ମୁହଁ ବେଙ୍କି, ବଳରାମ କହିଲେ: "ଅହଁ! ଏହି ଅଭିମାନ ତାଙ୍କ ପାଇଁ, ଯେଉଁମାନଙ୍କ ହୃଦୟ ଶୂନ୍ୟ।" "କୌରବମାନେ ରାଜ୍ୟ କେବଳ ସମୟ ଅନୁସାରେ; ଆମ ରାଜ୍ୟ ଚିରସ୍ଥାୟୀ। ଏବେ ମଧ୍ୟ କେଉଁଠି ଉଗ୍ରସେନଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ଅମାନିତ କରୁଛନ୍ତି।" "ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ଧର୍ମ ଆଜ୍ଞାକୁ ସଦା ମାନନ୍ତି; ଉଗ୍ରସେନ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ।" "ନିର୍ବଳ ଲୋକମାନେ ଯେଉଁ ସିଂହାସନରେ ଅନେକ ଲୋକର ଅବଶିଷ୍ଟ ଥାଏ, ସେଠି ବସିବାରେ କଣ ଲାଭ? ଏଠାର ନାରୀମାନେ ପାରିଜାତ ଫୁଲର ମାଳା ପରି।" "ଏହି ଦାସମାନେ ଯେଉଁଠି ରହନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଯେଉଁ ନେତୃତ୍ୱ ଦେଇଥାଏ, ସେ ରାଜା ନୁହେଁ; ଉଗ୍ରସେନ ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କ ମହାରାଜା।" "ଆଜି ଏହି କୌରବମାନେ ପୃଥିବୀରୁ ମୁକ୍ତ କରି, ମୁଁ ସେହି ନଗରକୁ ଯିବି; କର୍ଣ୍ଣ, ଦୁର୍ୟୋଧନ, ଦ୍ରୋଣ, ଭୀଷ୍ମ, ଅଶ୍ୱଥାମାନ—" "ଦୁଷ୍ୟାସନ ଓ ଅନ୍ୟ ଦୁଷ୍ଟମାନେ, ଭୂରିଶ୍ରବା, ସୋମଦତ୍ତ, ଶଳ, ଭୀମ, ଅର୍ଜୁନ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ହରିବି—" "କୌରବମାନେ ଓ ତାଙ୍କ ଘୋଡା, ରଥ, ହାତୀ ସହିତ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ହରି, ସାମ୍ବ ଓ ତାଙ୍କ ଜନାନୀକୁ ନେଇ ନଗରକୁ ଯିବି।" "ନାହିଁ ତ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଉତ୍ସାହରେ ସମସ୍ତ କୌରବମାନେ ମୋ ଆଧିନରେ ଆସିବେ, ଏହି ପୃଥିବୀର ଭାର ହ୍ରସ୍ତ କରିଦେବି।" ଏଭଳି କହି, ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ଲାଲ ହୋଇ, ବଳରାମ ତାଙ୍କ ହଳକୁ ସଭାଗୃହର ପ୍ରାକାର ଓ ଖାଳିକୁ ଦିଗରେ ତଳେ କରି, ତାଙ୍କୁ ଉଠାଇ ଟାଣିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଏହି ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ଶକ୍ତିରେ ହସ୍ତିନାପୁର ନଗର ମଜି ଉଠିଲା; ଏହା ଦେଖି, ସମସ୍ତ କୌରବମାନେ ଭୟରେ ଚିତ୍କାର କଲେ: "ରାମ! ରାମ! ଶକ୍ତିଶାଳୀ! ମାଫ କର, ମାଫ କର! ତୁମ କ୍ରୋଧ ରୋକ, ଦୟା କର, ଗଦାଧାରୀ!" "ଏଉଁଥି ସାମ୍ବ ଓ ତାଙ୍କ ଜନାନୀ, ତୁମ ପାଇଁ ଛାଡିଦେଲୁ; ଅପରାଧୀମାନେ ଅଜଣା ଶକ୍ତିରେ ଅପରାଧ କରିଥିଲେ, ଦୟା କର।" ଏପରେ, କୌରବମାନେ ତୁରନ୍ତ ସାମ୍ବ ଓ ତାଙ୍କ ଜନାନୀକୁ ଉପସ୍ଥାପନ କରି, ନଗରରୁ ବାହାରି ଆସିଲେ। ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, କୃପ ଓ ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ନମସ୍କାର ଓ ମିଳନ କଥା କହି, ବଳରାମ କହିଲେ: "ମୁଁ ଏହି ଅପରାଧକୁ କ୍ଷମା କରିଲି।" ଆଜି ମଧ୍ୟ ହସ୍ତିନାପୁର ନଗରରେ ବଳରାମଙ୍କ ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଭାବର ଚିହ୍ନ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ; ଏହି ଏକ ଖ୍ୟାତି ଗଳ୍ପ। ପରେ, କୌରବମାନେ ସାମ୍ବ ଓ ବଳରାମଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ସାମ୍ବ ଓ ତାଙ୍କ ଜନାନୀକୁ ଧନ-ଧାନ୍ୟ ସହିତ ଦେଇ ପଠାଇଦେଲେ। ମୈତ୍ରେୟ, ଏହି ବଳରାମଙ୍କ ଅନ୍ୟ କୌଶଳ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଏକ ଘଟଣା ଶୁଣ। ଦେବମାନେ ପ୍ରତି ଶତ୍ରୁ ଅସୁର ନରକା, ତାଙ୍କ ଏକ ବଳିୟା ବନ୍ଦୁ ଥିଲେ—ଡ୍ରାବିଡ ନାମକ ବନର ମକଡ଼। ଦେବମାନେ ପ୍ରତି ଶତ୍ରୁତାରେ ନରକା ତାଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ; କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିର ଅଭିମାନରେ ଭରିଥିବା ନରକାକୁ ବଧ କଲେ। ଏହିପରି ଦେଖି, ଡ୍ରାବିଡ କହିଲେ: "ଏବେ ମୁଁ ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ପ୍ରତି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବି—ତାଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ନଷ୍ଟ କରି, ମାନବ ଲୋକରେ ବିନାଶ ଆଣିଦେବି।" ଏହି ଭଳି ବଳରାମଙ୍କ ଶକ୍ତି, କୌରବମାନେ ପ୍ରତି ତାଙ୍କ ଦୃଢ଼ତା, ଦେବ-ଅସୁର ଯୁଦ୍ଧର ଘଟଣା ଏକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଉଦାହରଣ ଅଟୁଟ ରହିଛି।