ଏକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ, ଶ୍ରାଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟ ସଦା ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଭୂମିରେ ତିଳ ବିକିରଣ ଦେମନମାନେ ଦ୍ୱାରା ବିକ୍ରିତ ହେବାକୁ ଅଟକାଇବା ଦରକାର। ରାଜା, କୌଣସି ଖାଦ୍ୟ ଯଦି ନଖ, କେଶ, କିମ୍ବା କିଟପତଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ଦୂଷିତ ହୋଇଛି, କିମ୍ବା ଅବଶିଷ୍ଟ ଖାଦ୍ୟ ମିଶି ଅପରିଚ୍ଛନ୍ନ ହୋଇଛି, ସେଗୁଡିକ ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଯେଉଁ ଭକ୍ତିଶୀଳ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କର ଗୋତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଖାଦ୍ୟ ଦାନ କରନ୍ତି, ଏହି ଦାନ ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପୋଷଣ ହୋଇଥାଏ। ପୁରାତନ କାଳରେ କଳାପ ଉଦ୍ୟାନରେ ପୂର୍ବଜମାନେ ଏକ ଶ୍ଲୋକ ଗାଇଥିଲେ, ଏହା ରାଜା ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁଙ୍କୁ ସୁନାଗଲା: "ଆମ ଗୋତ୍ରରେ ଏମିତି କିଏ ଜନ୍ମ ନିଅନ୍ତୁ, ଯେଉଁଠାରେ ଗୟାରେ ଆସି ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଆମକୁ ପିଣ୍ଡ ଦେଇବେ। ଏହି ଗୋତ୍ରରେ ଏମିତି କିଏ ଜନ୍ମ ନିଅନ୍ତୁ, ଯେ ବର୍ଷା ଋତୁରେ ମଘା ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଦୁଧ, ମଧୁ ଓ ଘିଅ ଦିଆ ତ୍ରୟଦଶ ପିଣ୍ଡ ଦେଇବେ। କିମ୍ବା ସେ ଏକ ଶୁଭ୍ର କନ୍ୟା ସହ ବିବାହ କରିବେ, କିମ୍ବା ଏକ କଳା ବଳଦ ମୁକ୍ତ କରିବେ, କିମ୍ବା ନିୟମାନୁସାରେ ଶ୍ବେତାଶ୍ୱ ଯଜ୍ଞ କରି ଯଥାଯଥ ଦାନ ଦେଇବେ।" ଏଠାରେ ପ୍ରସଙ୍ଗ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୁଏ। ଶ୍ରୀ ପରାଶର ରାଜା ଯୟାତିଙ୍କର ପ୍ରଥମ ପୁଅ ଯଦୁଙ୍କର ବଂଶ ବିବରଣୀ ଦେଇଛନ୍ତି: ଜୟଧ୍ୱଜଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ତାଳଜଙ୍ଘ। ତେଉଁପରେ ଅନୁ, ଯୟାତିଙ୍କର ଚତୁର୍ଥ ପୁଅ, ତାଙ୍କର ତିନି ପୁଅ ଥିଲେ—ସଭାନଳ, ଚକ୍ଷୁ ଓ ପରମେଷୁସ। ସଭାନଳଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ କାଳାନଳ। ଏବେ କଳ୍ପ ଆରମ୍ଭର କଥା ଆସେ। ଶ୍ରୀ ମୈତ୍ରେୟ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛନ୍ତି: "କଳ୍ପ ଆରମ୍ଭରେ, ବ୍ରହ୍ମା-ନାରାୟଣ ସମସ୍ତ ଜୀବକୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ; ଏହା ବିଷୟରେ ମୋତେ କହନ୍ତୁ, ମହାମୁନି।" ଶ୍ରୀ ପରାଶର ଉତ୍ତର ଦେଇଛନ୍ତି: "ଏହି ବ୍ରହ୍ମା, ଯିଏ ନାରାୟଣ ରୂପ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀକୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ; କିପରି ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଶୁଣ।" ପୂର୍ବ କଳ୍ପ ଶେଷରେ, ରାତି ପରେ ବ୍ରହ୍ମା ଜାଗିଲେ, ତାଙ୍କର ଶୁଭ ଗୁଣ ଦ୍ୱାରା ଜଗତକୁ ଶୂନ୍ୟ ଦେଖିଲେ। ନାରାୟଣ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ଅବିଧେୟ, ବ୍ରହ୍ମାର ରୂପ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ମୂଳ। ଏଠାରେ ଏକ ଶ୍ଲୋକ ଉଚ୍ଚାରଣ କରାଯାଏ: "ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମାର ରୂପ, ସେଇ ଦେବତା ଜଗତର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ଲୟ।" ଜଳକୁ 'ନାରା' କୁହାଯାଏ—ଏହି ଜଳ 'ନର' ର ଉତ୍ପତ୍ତି, ତାଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ ପ୍ରଥମେ ତାଙ୍କରେ ଥିଲା, ଏହିପରି ତାଙ୍କୁ 'ନାରାୟଣ' ଭାବରେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ। ପ୍ରଭୁ ଜଣାଗଲେ ଯେ ଭୂମି ଜଳର ଭିତରେ ଅଛି, ଜଗତ ଏକ ମାତ୍ର ସାଗର ହୋଇଗଲା, ସେ ଭୂମିକୁ ଉଠାଇବା ପାଇଁ ଉପାୟ ଚିନ୍ତିଲେ। ପୂର୍ବ ଚକ୍ରରେ ଯେପରି, ସେ ମାଛ, କଚ୍ଛପ ଓ ଅନ୍ୟ ରୂପ ନେଇଥିଲେ; ଏହିପରି ସେ ଏବେ ବରାହ ରୂପ ନେଇଥିଲେ। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ପ୍ରଭୁ, ସ୍ଥିର, ସର୍ବଜ୍ଞ, ବେଦ ଓ ଯଜ୍ଞର ରୂପ ନେଇ ଜଗତକୁ ଧାରଣ କଲେ। ଜନଲୋକରେ ବସୁଥିବା ସନକ ଓ ଅନ୍ୟ ସିଦ୍ଧମାନେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ; ସେ ଭୂମିର ଧାରଣକାରୀ, ସମସ୍ତର ଆଧାର, ତାପରେ ଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଭୂମି ଦେବୀ ତଳ ନେତ୍ର ନେଇ, ତଳ ଲୋକରୁ ଆସି, ଭକ୍ତିରେ ନମ୍ର ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ: "ଯେ ମନ୍ଦାର ନେତ୍ର, ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ଆଜି ମୋତେ ଏଠାରୁ ଉଠାନ୍ତୁ, କାରଣ ଆପଣଙ୍କୁ ଠାରୁ ଆଗରୁ ମୁଁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି।" "ପୂର୍ବରେ ଆପଣ ମୋତେ ଉଠାଇଥିଲେ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଠାରୁ ତିଆରି, ଆପଣଙ୍କୁ ଠାରୁ ଆକାଶ ଓ ଅନ୍ୟ ଜୀବ ଉତ୍ପନ୍ନ। ଆପଣ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆତ୍ମା, ସମସ୍ତ ଜୀବର ଆତ୍ମା; ଆପଣ ଅବ୍ୟକ୍ତ ପ୍ରକୃତି ଓ ସମୟ।" "ଆପଣ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ରକ୍ଷାକର୍ତ୍ତା ଓ ସଂହାରକ; ସୃଷ୍ଟି ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ରୁଦ୍ର ରୂପ ନେଉଛନ୍ତି।" "ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିକୁ ଲୟ କରି ଜଗତ ଏକ ସାଗର ହେବାରେ, ଆପଣଙ୍କୁ ଏକାକି ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି।" "କିଏ ଆପଣଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିପାରିବ? ଆପଣଙ୍କର ଅବତାର ରୂପ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି।" "ମୋକ୍ଷ ଚାହିଁଥିବାମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମ ଭାବରେ ପୂଜା କରନ୍ତି; ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା ନକରି କିଏ ମୋକ୍ଷ ପାଇପାରିବ?" "ମନ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ମତି ଦ୍ୱାରା ଯାହା ଧରାଯାଇପାରିବ, ଯାହା ଦେଖାଯାଇପାରିବ, ସେ ସମସ୍ତ ଆପଣଙ୍କର ରୂପ।" "ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟାପ୍ତ, ଆପଣଙ୍କୁ ଦ୍ୱାରା ଧାରଣ, ଆପଣଙ୍କୁ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ, ଆପଣଙ୍କୁ ଦ୍ୱାରା ବସି ରହିଛି; ଏହିପରି ମୁଁ 'ମାଧବୀ' ଭାବରେ ପରିଚିତ।" "ଜ୍ଞାନର ଆକାର ଆପଣଙ୍କୁ ବିଜୟ! ସ୍ଥୂଳ ଓ ସୂକ୍ଷ୍ମ, ଅବିନାଶୀ, ଅନନ୍ତ ଆପଣଙ୍କୁ ବିଜୟ! ଅବ୍ୟକ୍ତ ଓ ବ୍ୟକ୍ତ ଆପଣଙ୍କୁ ବିଜୟ!" "ସମସ୍ତର ଆତ୍ମା, ଅତୀତ ଓ ବନ୍ଦିତ, ବିଶ୍ୱର ନାଥ, ଯଜ୍ଞର ନାଥ, ନିର୍ଦୋଷ; ଆପଣ ଯଜ୍ଞ, ଆପଣ 'ଵଷଟ୍' ଉଚ୍ଚାରଣ, ଆପଣ 'ଓଁ', ଆପଣ ଅଗ୍ନି।" "ଅପରିମିତ ହରି, ଆପଣ ବେଦ, ବେଦଙ୍କର ଅଂଗ, ଯଜ୍ଞପୁରୁଷ; ସୂର୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଗ୍ରହ, ତାରା, ନକ୍ଷତ୍ର, ସମସ୍ତ ଜଗତ ଆପଣ।" "ଓ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପୁରୁଷ, ଆପଣ ରୂପବାନ୍ ଓ ଅରୂପ, ଦୃଶ୍ୟ ଓ ଅଦୃଶ୍ୟ; ମୋ ଦ୍ୱାରା କହାଯାଇଥିବା ଓ ଅକହାଯାଇଥିବା ସମସ୍ତକୁ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର—ପୁନଃ ପୁନଃ ନମସ୍କାର।" ଭୂମି ଦେବୀ ଏପରି ସ୍ତୁତି କରିବା ପରେ, ଭୂମିର ଧାରଣକାରୀ ପ୍ରଭୁ, ଶ୍ରୀମୟ ରୂପରେ, ସାମ ଗାନର ଧ୍ୱନି ପରି ଗମ୍ଭୀର ରୋର କଲେ। ବଡ଼ ବରାହ, ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫୁଟିଥିବା ପଦ୍ମପରି ନେତ୍ର, ତାଙ୍କର ଦାନ୍ତରେ ଭୂମିକୁ ଉଠାଇ, ତଳ ଲୋକରୁ ଉପରେ ଆସିଲେ; ତାଙ୍କ ଶରୀର ବଡ଼ ନୀଳ ପାହାଡ଼ ଉପରେ ପଦ୍ମପତ୍ର ବିଛି ଥିବା ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହେଇଥିଲା। ଉପରେ ଆସୁଥିବା ସମୟରେ, ତାଙ୍କର ମୁଁହରୁ ବାୟୁ ଜଳକୁ ବିକିରଣ କଲା, ଏବଂ ଜନଲୋକରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥିବା ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଋଷିମାନେ, ସନନ୍ଦନ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ଶୁଧ ହେଇଗଲେ। ତଳ ଲୋକର ଉପରେ ବରାହଙ୍କର ଖୁର ଦ୍ୱାରା ଜଳ ବିକିରଣ ହେଇ ଅଟୁଟ ଧ୍ୱନି ସୃଷ୍ଟି କଲା; ତାଙ୍କର ଶ୍ୱାସ ଜଳକୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବିକିରଣ କଲା, ସିଦ୍ଧ ଓ ଯୋଗୀମାନେ ଚଳିତା ହେଲେ।