ମଧୁସୂଦନ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସମ୍ମୋଦିତ କରି ଦେବତାମାନେ କହିଲେ—“ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାସ କରୁଥିବା ସତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ, ଦେବତାମାନେ ଉପରେ ଆସିଥିବା ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଓ ଅଶାନ୍ତିକୁ ଦୂର କରିଛନ୍ତି। ଆପଣ ଧେନୁକ ଓ କେଶୀ ପ୍ରମୁଖ ତାପସମାନଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରିବାକୁ ଚାହିଁଥିବା ଦୁଷ୍ଟମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ ବିନାଶ କରିଛନ୍ତି। କଂସ, କୁବଳୟାପୀଡ଼, ଶିଶୁହନ୍ତ୍ରୀ ପୁତନା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଯେଉଁମାନେ ଜଗତରେ ଅଶାନ୍ତି ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିଲେ, ସେମାନେ ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିହତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏହି ପ୍ରକାରେ, ଯେଉଁଠାରେ ଆପଣଙ୍କ ସ୍ନେହ ଓ ଶକ୍ତି ଅଛି, ସେଠାରେ ଦେବତାମାନେ ଯଜ୍ଞରେ ନିଜ ଅଂଶ ପାଇ ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏହି କାରଣରୁ, ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ଏବେ ମୁଁ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଆସିଛି; ଏହା ଶୁଣି, ଦୟାକରି ଏହାର ଉପାୟ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତୁ। ପୃଥିବୀରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ନରକ, ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ୟୋତିଷପୁରର ରାଜା, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀକୁ ଅନ୍ୟାୟ କରୁଛି, ହେ ଶତ୍ରୁନିଗ୍ରହକ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ। ସେ ଦେବୀ, ସିଦ୍ଧ, ଅସୁର ଓ ରାଜାମାନଙ୍କ ଅନେକ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ବନ୍ଧକ କରି ନିଜ ରାଜମହଳରେ ରଖିଛି। ସେ ଭାରୁଣଙ୍କ ଜଳଧାରୀ ଛତା, ମଣିମୟ ମନ୍ଦର ପର୍ବତ ଶିଖର, ଓ ଆଦିତିଙ୍କ ଦୁଲ ହରଣ କରିଛି। ଏହି ଅସୁର ଏବଂ ମୋ ମାତୃକା ଦିତିଙ୍କ ଦିଭ୍ୟ କଳା ମୃତ୍ତିକା, ଯାହା ଏଇରାବତ ହାତୀ ଆକାଂକ୍ଷା କରି ବନ୍ଦି କରିଛି। ଏହି ଅନ୍ୟାୟ କାର୍ଯ୍ୟ ମୋତେ ଜଣାଇ ଦେଲେ; ଏହି ମାମଲାରେ ଯାହା କରିବା ଉଚିତ, ଆପଣ ନିଜେ ଭାବନ୍ତୁ। ଏହା ଶୁଣି, ଦେବକୀନନ୍ଦନ କୃଷ୍ଣ ହାସିଲେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ହାତ ଧରି ଉତ୍ତମ ଆସନରୁ ଉଠିଲେ। ସେଉଁଠାରେ ଘଟିଥିବା କଥା ଚିନ୍ତା କରି, ଗରୁଡ଼ ଉପରେ ଶତ୍ୟଭାମାଙ୍କୁ ବସାଇ, ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ୟୋତିଷପୁର ନଗରକୁ ଯାଇଲେ। ଏଠି, ଇନ୍ଦ୍ର ଏଇରାବତ ହାତୀ ଚଢ଼ି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ; ଏବଂ ଦ୍ୱାରକାବାସୀମାନେ ଦେଖୁଥିବା ସମୟରେ କୃଷ୍ଣ ଯାତ୍ରା କଲେ। ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ୟୋତିଷପୁର ନଗରକୁ ଘେରି ଏକ ଶତ ଯୋଜନ ବିସ୍ତୃତ ମୁରାଙ୍କ ଫାନ୍ଦର ଦେବାଲୟ ଥିଲା, ଯାହାର କିନାରା ରେଜର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ। ହରି ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର ଫିଙ୍ଗି ଏହି ଫାନ୍ଦକୁ କାଟିଦେଲେ, ତେବେ ମୁରା ଉଠିଲେ, ଏବଂ କେଶବ ତାଙ୍କୁ ନିହତ କଲେ। ଏହା ପରେ, ହରି ମୁରାଙ୍କ ସାତ ହଜାର ପୁଅକୁ ଚକ୍ରର ଅଗ୍ନିରେ ପୋଡ଼ି ଦୀପପତଙ୍ଗ ଭଳି ନାଶ କରିଦେଲେ। ତା’ପରେ ଅସୁର ହୟଗ୍ରୀବ ଓ ପଞ୍ଚଜନଙ୍କୁ ମାରି, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ୟୋତିଷପୁର ନଗର ଦିଗରେ ଆଗେଇଲେ। ସେଠାରେ ନରକ ବିପୁଳ ସେନାସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ, ଏବଂ ଗୋବିନ୍ଦ ହଜାର ହଜାର ଦୈତ୍ୟମାନେ ନିହତ କଲେ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୌମ ନରକ ଅସଂଖ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ବର୍ଷା କଲେ, ଏଥିରେ ଚକ୍ରଧାରୀ କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କର ଚକ୍ର ଫିଙ୍ଗି ଦୈତ୍ୟମାଳାକୁ ଦୁଇଭାଗ କରିଦେଲେ। ନରକ ନିହତ ହେବା ପରେ, ପୃଥିବୀ ଆଦିତିଙ୍କ ଦୁଲ ନେଇ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି କହିଲେ—“ଯେବେ ଆପଣ ବରାହରୂପେ ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କରିଥିଲେ, ତେବେ ଆପଣଙ୍କ ସ୍ପର୍ଶରୁ ଏହି ପୁଅ ମୋ ଗର୍ଭରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ପୁଅ ଆପଣ ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ଦିଆଯାଇଥିଲା, ଏବେ ଆପଣ ତାଙ୍କୁ ନିହତ କଲେ; ଏହି ଦୁଲ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ତାଙ୍କର ବଂଶକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ମୋର ଭାର ହ୍ରାସ ପାଇଁ ଆପଣ ନିଜ ଅଂଶରେ ଜଗତରେ ଅବତରଣ କରିଛନ୍ତି, ହେ ମଙ୍ଗଳମୟ। ଆପଣ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ସଂହର୍ତ୍ତା, ଲୟକର୍ତ୍ତା, ଆଦି ଓ ଅନ୍ତ; ଆପଣ ହେଉଛନ୍ତି ସମସ୍ତ ଜଗତ—ଏପରି ଆପଣଙ୍କୁ କ’ଣ ସ୍ତୁତି କରିବି? ଆପଣ ବ୍ୟାପ୍ତି ଓ ବ୍ୟାପ୍ତ, କର୍ତ୍ତା ଓ କର୍ମ; ଆପଣ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ଆତ୍ମା—ଏପରି ଆପଣଙ୍କୁ କ’ଣ ସ୍ତୁତି କରିବି? ଆପଣ ପରମାତ୍ମା, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ଆତ୍ମା, ଅବିନାଶୀ; ଯେଉଁ ଭାବେ ହେଉନାହିଁ, ଆପଣଙ୍କୁ କ’ଣ ପ୍ରଶଂସା କରିବି? ଦୟାକରି, ହେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ଆତ୍ମା, ନରକ ଯେଉଁ କିଛି କରିଥିଲେ, ତାହାକୁ ମାଫ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ଦୋଷ ନ ଦିଅନ୍ତୁ, କାରଣ ନିଜ ପୁଅ ଆପଣଙ୍କ ହାତରେ ପତିତ ହୋଇଛି।” ପରାଶର ଋଷି କହିଛନ୍ତି—ଏପରି ଅନୁରୋଧ ପରେ, ଭଗବାନ୍ ସମ୍ମତି ଦେଇ, ନରକଙ୍କ ଗୃହରୁ ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ଏଠି, ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭଗବାନ୍ ଏକ ଶହ ଛଅ ହଜାର ଅଧିକ ଅପୂର୍ବ ସୁନ୍ଦରୀ କନ୍ୟା, ଚାରିଦଣ୍ଡ ହାତୀ ଓ କାମ୍ବୋଜ ଦେଶର ବିଶେଷ ଦୁଇ ଲକ୍ଷ ହସ୍ତୀ ଦେଖିଲେ। ଗୋବିନ୍ଦ ଏହି କନ୍ୟାମାନେ, ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ାମାନେକୁ ନରକଙ୍କ ସେବକମାନେ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଆଣିଦେଲେ। ଭାରୁଣଙ୍କ ଛତା, ମଣିମୟ ପର୍ବତ ଦେଖି, ହରି ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପକ୍ଷୀରାଜ ଗରୁଡ଼ ଉପରେ ରଖିଲେ। ତା’ପରେ କୃଷ୍ଣ ନିଜେ ଶତ୍ୟଭାମା ସହିତ ଆଦିତିଙ୍କ ଦୁଲ ଓ ଦାନବ ନରକଙ୍କୁ ନେଇ ଦେବତାମାନଙ୍କ ନିବାସକୁ ଗଲେ। ପରାଶର ଋଷି କହିଛନ୍ତି—ଗରୁଡ଼ ଭାରୁଣଙ୍କ ଛତା, ମଣିମୟ ପର୍ବତ, ଏବଂ ହୃଷୀକେଶ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ସହ ବେହାଳରେ ବହନ କଲେ। ତା’ପରେ ହରି ସ୍ୱର୍ଗଦ୍ୱାର ପହଞ୍ଚି, ଶଂଖ ନାଦ କଲେ; ଦେବତାମାନେ ହସ୍ତେ ଉପହାର ନେଇ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ କଲେ। ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, କୃଷ୍ଣ ଦେବୀମାତାଙ୍କ ନିବାସକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯାହା ଧଳା ମେଘ ଶିଖର ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଏବଂ ଆଦିତିଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ସେ ଇନ୍ଦ୍ର ସହ ଆଦିତିଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ଉତ୍ତମ ଦୁଲ ଦେଲେ ଏବଂ ନରକଙ୍କ ବିନାଶ କଥା ଜଣାଇଲେ। ତା’ପରେ, ଆନନ୍ଦିତ ଦେବମାତା ଆଦିତି ଅବିଚଳିତ ଭାବରେ ଜଗତର ପାଳକ ହରିଙ୍କୁ ଭଜି ସ୍ତୁତି କଲେ—“ପଦ୍ମନୟନ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ଭକ୍ତମାନେ ପାଇଁ ଭୟହର, ନିତ୍ୟ, ସମସ୍ତର ଆତ୍ମା, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା। ମନ, ବୁଦ୍ଧି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଚଳାଇଥିବା, ଗୁଣସ୍ୱରୂପ, ତିନି ଗୁଣ ଉପରେ, ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ତୀର୍ଥ, ଶୁଦ୍ଧ ସ୍ୱରୂପ, ହୃଦୟରେ ବସିଥିବା ଆପଣଙ୍କୁ ମୁଁ ପ୍ରଣାମ କରେ।