ଏହି ସମୟରେ, ଗୋପୀମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପାଇଁ ନିଜ ପିତା, ମାତା, ଭାଇ, ସ୍ୱାମୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆତ୍ମୀୟମାନେକୁ ଛାଡିଦେଇଥିଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ, “ଏହି କୃଷ୍ଣ, ଯିଏ ଅକୃତଜ୍ଞତାର ପତାକା ବୋହିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଆମେ ସବୁକିଛି ତ୍ୟାଗ କରିଛୁ। କିନ୍ତୁ ସେ କୃଷ୍ଣ କିଛି କଥା କହୁଛନ୍ତି କି? କିମ୍ବା ଏଠାକୁ ଆସିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି କି? ରାମ, ଆମକୁ ସତ୍ୟ କହ, ମିଥ୍ୟା କଥା କହନିଅ।” ସେମାନେ ଆଉ କହିଲେ, “ଦାମୋଦର, ଗୋବିନ୍ଦ, ଯାହାଙ୍କ ମନ ନଗର ନାରୀମାନେ ଆକୃଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି, ସେ ଆମ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତି ହରାଇଛନ୍ତି, ଏବଂ ଆମ ପାଖକୁ ଆସିବା ଦୁର୍ଲଭ ବୋଧ ହୁଏ।” ହରିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହୃଦୟ ହରାଇଥିବା ଗୋପୀମାନେ ଭାବନାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ କ୍ରୁଷ୍ଣ, ଦାମୋଦର ବୋଲି ଡାକୁଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ରାମଙ୍କ ମଧୁର, ସ୍ନିଗ୍ଧ ଓ ଅଭିମାନ ଶୂନ୍ୟ ବାଣୀ ଦ୍ୱାରା ଗୋପୀମାନେ ସାନ୍ତ୍ୱନା ପାଇଲେ, କ୍ରୁଷ୍ଣଙ୍କ କଥା ବହୁତ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଥିଲା। ପୂର୍ବବତ୍ ରାମ ବ୍ରଜରେ ଗୋପମାନେ ସହ ବିନୋଦ ଓ ଆନନ୍ଦ ରେ ବ୍ୟସ୍ତ ରହିଲେ। ଏହିପରି ଏହି ମହାପୁରୁଷ ମାନବ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଗୋପମାନେ ସହ ଅରଣ୍ୟରେ ଚାଲିଥିଲେ, ଏଠି ଶେଷ ଅନନ୍ତ ଧରାକୁ ବୋହିଥିଲେ। ଏହି ବଳଶାଳୀ ଭୂମିରେ ଚରଣ କରୁଥିବା ବଳରାମଙ୍କ ସୁଖ ପାଇଁ, ବରୁଣ ତାଙ୍କ ଝିଅ ବାରୁଣୀଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ସୁବଳା, ତୁମେ ଯାଅ, ଅନନ୍ତଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ତୁମ ସେବା ଦିଅ।” ବରୁଣଙ୍କ ଏହି ଆଦେଶ ପାଇ ବାରୁଣୀ ବୃନ୍ଦାବନ ଅରଣ୍ୟରେ ବୃଦ୍ଧ କଦମ୍ବ ଗଛର ଖୋଲିରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ବଳରାମ ଚାଲିବା ସମୟରେ ମଦ୍ୟର ଅତି ଉତ୍ତମ ସୁଗନ୍ଧ ଅନୁଭବ କଲେ ଓ ଆଦିକାଳର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କଲେ। ଏହିବେଳେ, ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଏକ ମଦ୍ୟ ଝରଣା କଦମ୍ବ ଗଛରୁ ବହୁଥିବା ଦେଖିଲେ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ। ବଳରାମ ଗୋପ ଓ ଗୋପୀମାନେ ସହ ଏହି ମଦ୍ୟ ପାନ କଲେ, ଗାୟକ ଓ ବାଦକମାନେ ମଧୁର ସଙ୍ଗୀତ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ତାଙ୍କ ଚିତ୍ତ ମଦରେ ମୁଗ୍ଧ ହୋଇ, ତାଙ୍କୁ ଘରମ ଓ ମୁକୁଳ ମଣି ଭଳି ପାଣି ବିନ୍ଦୁ ଘେରି ରହିଥିଲା। ସେ କହିଲେ, “ଯମୁନା, ଆସ, ମୁଁ ସ୍ନାନ କରିବି।” ମଦରେ ମୁଗ୍ଧ ହୋଇ ଦିଆଯାଇଥିବା ଆଦେଶ ଉପେକ୍ଷା କରି, ଯମୁନା ନ ଆସିଲା। ତେଣୁ କୃଧ୍ଧ ହୋଇ ବଳରାମ ତାଙ୍କ ହଳ ଉଠାଇଲେ। ତାଙ୍କୁ ଧରି, ମଦାନ୍ଧ ଅବସ୍ଥାରେ ଯମୁନାକୁ ତୀରକୁ ଟାଣିଲେ ଓ କହିଲେ, “ଦୁଷ୍ଟେ, ତୁମେ ନ ଆସିଲ, ଏବେ ଯେପରି ଚାହଁ, ଏପରି ଯାଅ।” ଏଭଳି ହଠାତ୍ ଟାଣି ନେବାରେ, ଯମୁନା ତାଙ୍କ ଆଗରେ ଦେହ ଧାରଣ କରି, ଭୟରେ ବଡ଼ ଆଖି କରି କହିଲେ, “ହେ ଗଦାଧର, ଦୟା କର, ମୋତେ ଛାଡ଼ିଦିଅ।” ବଳରାମ କହିଲେ, “ମୋର ପ୍ରଭାବ ଓ ପ୍ରାକ୍ରମକୁ ଅପମାନ କରିଲେ, ମୁଁ ତୁମକୁ ହଳରେ ପିଟି ହଜାର ଖଣ୍ଡ କରିଦେଇବି।” ଏଭଳି କହିବାରେ ଯମୁନା ଭୟଭୀତ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ। ଯେବେ ତୀର ଡୁବିଗଲା, ବଳରାମ ଯମୁନାକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ। ଏହା ପରେ ବଳରାମଙ୍କ ତେଜ ପୁନଃ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା। ସେ ଏକ ସୁନ୍ଦର କମଳ ମୁକୁଟ ଓ ଏକ କଣ୍ଠ ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧିଲେ। ବରୁଣଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଅକ୍ଷୟ କମଳ ମାଳା ଓ ସମୁଦ୍ର ସଦୃଶ ନୀଳବର ପ୍ରଦାନ କଲେ। ଏହି ଅଳଙ୍କାରରେ, ବଳରାମ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୀପ୍ତିମାନ ଦେଖାଗଲେ। ଏଭଳି ଶୋଭିତ ହୋଇ, ବଳରାମ ବ୍ରଜରେ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କଲେ। ଏକ ମାସ ପରେ, ସେ ଡ୍ୱାରକାକୁ ପୁଣି ଫେରିଲେ। ବଳରାମ ରେବତୀ, ରାଇବତ ରାଜାଙ୍କ ଝିଅ, ସହ ବିବାହ କଲେ; ତାଙ୍କୁ ନିଶଥ ଓ ଉଲ୍ମୁକ ନାମକ ପୁଅ ହେଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ବିଦର୍ଭ ଦେଶର କୁଣ୍ଡିନା ନଗରରେ ଭୀଷ୍ମକ ରାଜା ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ରୁକ୍ମୀ, ଏବଂ ଝିଅ ଥିଲେ ମହାନ୍ୟା ରୁକ୍ମିଣୀ। ରୁକ୍ମିଣୀ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଚାହାଁଥିଲେ, କୃଷ୍ଣ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଚାହାଁଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ରୁକ୍ମୀ ଶତ୍ରୁତା ବଶତଃ ତାଙ୍କୁ ଦେଇଲେ ନାହିଁ। ତାଙ୍କ ପିତା ଭୀଷ୍ମକ ଓ ରୁକ୍ମୀ, ଜରାସନ୍ଧଙ୍କ ଉପଦେଶରେ, ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କ ବିବାହ ଶିଶୁପାଳଙ୍କ ସହ କରିବାକୁ ଠିକ କଲେ। ବିବାହ ପାଇଁ ଜରାସନ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରାଜାମାନେ ଶିଶୁପାଳଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ କୁଣ୍ଡିନାକୁ ଆସିଲେ। କୃଷ୍ଣ, ବଳରାମ ଓ ଅନେକ ଯାଦବ ସହିତ କୁଣ୍ଡିନାକୁ ଏହି ବିବାହ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଲେ। ଏହି ମହାନ ବିବାହ ଉତ୍ସବରେ, ହରି ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କୁ ହରିଲେ, ଏବଂ ବଳରାମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବନ୍ଧୁମାନେ ମୁକାବିଲା କରିବାର ଦାୟିତ୍ୱ ନେଲେ। ତାପରେ ପୌଣ୍ଡ୍ରକ, ଦନ୍ତବକ୍ର, ବିଦୂରଥ, ଶିଶୁପାଳ, ଜରାସନ୍ଧ, ଶାଲ୍ଵ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରାଜାମାନେ ଏକଠା ହେଲେ। ସେମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମାରିବା ପାଇଁ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧ ତୟାରି କଲେ, କିନ୍ତୁ ପରାଜିତ ହୋଇ ବଳରାମ ଓ ଯାଦବମାନେ ସହ ଏକଠା ହେଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ରୁକ୍ମୀ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କଲେ, “ମୁଁ କେଶବଙ୍କୁ ମାରିବା ସହ ନାହିଁ, ତେବେ କୁଣ୍ଡିନାକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବି ନାହିଁ।” ସେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଆଗ୍ରହୀ ହେଲେ। ବଳରାମଙ୍କ ଅନେକ ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ପଦାତି ଓ ରଥ ଥିବା ସେନାକୁ ହରାଇ, ରୁକ୍ମୀ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସହଜରେ ପରାଜିତ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ। କୃଷ୍ଣ ଯେତେବେଳେ ରୁକ୍ମୀଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ, ରୁକ୍ମିଣୀ ଅନୁରୋଧ କଲେ, “ମୋର କେବଳ ଏକ ଭାଇ ଅଛି, ଦୟାକରି ତାଙ୍କୁ ମାରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଦେବତାମାନଙ୍କ ନାଥ, ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଜୀବନ ଦିଅ।” ଏହି ଅନୁରୋଧ ଶୁଣି, କୃଷ୍ଣ ରୁକ୍ମୀଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ ଓ ସେ ବୋଝକଟା ନାମକ ନଗରରେ ରହିଲେ। ଏହିପରି ରୁକ୍ମୀଙ୍କୁ ପରାଜିତ କରି, ମଧୁସୂଦନ କୃଷ୍ଣ ରାକ୍ଷସ ପ୍ରଥାରେ ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କ ସହ ବିବାହ କଲେ। ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ନାମକ ପୁଅ ହେଲେ, ଯିଏ କାମଦେବଙ୍କ ଅଂଶ ଓ ବଳବାନ୍। ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନକୁ ଶମ୍ଭର ହରିନେଲେ, କିନ୍ତୁ ପରେ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ତାଙ୍କୁ ବଧ କଲେ। ଏଭଳି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ, ବଳରାମ, ରୁକ୍ମିଣୀ ଓ ତାଙ୍କ ପରିବାରର ଦିବ୍ୟ ଲୀଳା ପୃଥିବୀରେ ବିସ୍ତାରିତ ହେଲା।