ଏହିପରି ଏକ ସମୟରେ, କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମ ସନ୍ଦୀପନିଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ ଫେରାଇବା ପାଇଁ ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ବଡ଼ ସମୁଦ୍ର ପାଖକୁ ଗଲେ। ସେମାନେ ମୂଲ୍ୟବାନ ଉପହାର ଦେଇ ସମୁଦ୍ରକୁ କହିଲେ, “ସନ୍ଦୀପନିଙ୍କ ପୁଅକୁ ମୁଁ ମାରିନଥିଲି।” ତେବେ ସମୁଦ୍ର କହିଲେ, “ଏଠାରେ ପଞ୍ଚଜନ ନାମକ ଏକ ଦାନବ ଅଛି, ସେ ଶଂଖ ଆକାର ଧାରଣ କରି ପୁଅଟିକୁ ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ଧରି ରଖିଛି। ହେ ଦାନବ ନାଶକ, ସେଇଠି ଅଛି।” ଏହା ଶୁଣି, କୃଷ୍ଣ ସମୁଦ୍ର ଜଳ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଦୁଷ୍ଟ ପଞ୍ଚଜନକୁ ବଧ କରି ତାଙ୍କ ଅସ୍ଥିରୁ ଏକ ଅତି ଉତ୍ତମ ଶଂଖ ନେଲେ। ଏହି ଶଂଖର ଧ୍ୱନିରେ ଦାନବମାନଙ୍କ ଶକ୍ତି କମିଯାଏ, ଦେବମାନେ ଅଧିକ ତେଜସ୍ୱୀ ହୁଅନ୍ତି, ଅଧର୍ମ ନଶ୍ୱ ହୁଏ। ତା’ପରେ ହରି, ଏହି ପାଞ୍ଚଜନ୍ୟ ଶଂଖକୁ ଧ୍ୱନିତ କରି, ବଳଦେବ ସହ ଯମପୁରୀକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ଯମଧର୍ମ ଓ ତାଙ୍କ ସେନାକୁ ଜିତି, ଦୁଃଖରେ ଅନୁଭବ କରୁଥିବା ସନ୍ଦୀପନିଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପୂର୍ବ ଦେହରେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ଫେରାଇଦେଲେ। ଏହା ପରେ, ରାମ ଓ ଜନାର୍ଦନ, ପୁରୁଷ ଓ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହ ଆନନ୍ଦରେ ମଥୁରାକୁ ଫେରିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଉଗ୍ରସେନ ରାଜ୍ୟ କରୁଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ହେ ମୈତ୍ରେୟ, ଜରାସନ୍ଧଙ୍କ ପୁଅ କଂସ ଅସ୍ତି ଓ ପ୍ରାପ୍ତିକୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ହରି ଦୁହିଁଜଣଙ୍କ ଭର୍ତ୍ତାକୁ ବଧ କରିଥିଲେ। ଏହାର ପରେ, ମଗଧର ସଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜା ଜରାସନ୍ଧ ବହୁ ସେନାପତିମାନେ ସହ ଯଦୁମାନୋକୁ ମାରିବା ପାଇଁ କ୍ରୋଧରେ ଆସିଲେ। ସେ ମଥୁରାକୁ ଆସି, ତେଇସି ଦଳ ସେନା ସହ ସେହି ସହରକୁ ଅଘାତ କଲେ। ଏପରି ସମୟରେ, ବଳରାମ ଓ କୃଷ୍ଣ ସ୍ୱଳ୍ପ ସେନା ସହ ବାହାରି ଆସି, ଏହି ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କ ସହ ସମ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ। ଏହିଁ ସମୟରେ, ଦୁହିଁଜଣ ପୁରାତନ ଅସ୍ତ୍ର ଅର୍ଜନ କରିବାକୁ ମନସ୍କଲେ। ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍, ଅକ୍ଷୟ ତୁଣୀର, ହରିଙ୍କ ଶାର୍ଙ୍ଗ ଧନୁଷ, କୌମୋଦକୀ ଗଦା ଆକାଶରୁ ଅବତରିଲା। ବଳଭଦ୍ରଙ୍କ ହଳ ଓ ସୌନନ୍ଦ ମୁସଳ, ତାଙ୍କ ମନରେ ଅଭିଲାଷା ହେଉଥିବା, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଆକାଶରୁ ଆସିଲେ। ଏହା ପରେ, ଦୁହିଁଜଣ ବୀର ରାମ ଓ ଜନାର୍ଦନ ମଗଧରାଜ ଓ ତାଙ୍କ ସେନାକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ହରାଇ, ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଯଦିଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଷ୍ଟ ଚରିତ୍ରର ଜରାସନ୍ଧ ବଞ୍ଚିଗଲେ, କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କୁ ଜିତାଯାଇଛନ୍ତି ବୋଲି ଭାବିଲେ ନାହିଁ। ପୁଣିଥରେ ଜରାସନ୍ଧ ସେନା ସହ ଆସିଲେ, କିନ୍ତୁ ବଳରାମ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରାଜିତ ହୋଇ ପଛକୁ ହଟିଗଲେ। ଏଭଳିଭାବରେ, ଅଠାରୋଥର ମଗଧର ଏହି ଅତି ଅଭିମାନୀ ରାଜା ଯଦୁମାନେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶକ୍ତିରେ ଅଧିକ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଯଦୁମାନେ ତାଙ୍କୁ ହରାଇ, ଜରାସନ୍ଧ କେବଳ କିଛି ସେନା ସହ ପଛକୁ ଫେରିଯାଉଥିଲେ। ଏହି ସମସ୍ତ ବିଜୟ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି ଓ ମହିମା ଦ୍ୱାରା ସମ୍ଭବ ହୋଇଥିଲା। ଏହିପରି ହେଉଛି ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଲୀଳା, ଯିଏ ମାନବ ଚରିତ୍ର ଧାରଣ କରି, ଶତଧା ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରୟୋଗ କରନ୍ତି। ଯିଏ ମନମାତ୍ରରେ ସୃଷ୍ଟି ଓ ବିନାଶ କରନ୍ତି, ସେଠି ଶତ୍ରୁ ନାଶ ପାଇଁ ଏତେ ପ୍ରୟାସ କାହିଁକି? ତଥାପି, ମାନବ ଧର୍ମକୁ ସେ ପାଳନ କରନ୍ତି—ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କ ସହ ମିତ୍ରତା, ଦୁର୍ବଳଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ, ସମ୍ମତି, ଦାନ, ବିଭାଜନ, ଦଣ୍ଡ ଓ କେବେ କେବେ ପଛକୁ ହଟିବା ମଧ୍ୟ ଦେଖାନ୍ତି। ଏହିପରି ମାନବ ଆଚରଣ ଅନୁସରି, ଭଗବାନଙ୍କ ଲୀଳା ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଘଟିଥାଏ। ଏହିପରି ଏକ ଅବସରରେ, ମହାପୁରୁଷ ମୁଚୁକୁନ୍ଦଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ ହେବା ପରେ, ଚିରଞ୍ଜୀବୀ ଓ ସମସ୍ତ ଭୂତମାନଙ୍କ ନାଥ ହରି କଥା କହିଲେ—“ହେ ରାଜା, ତୁମେ ଇଚ୍ଛା କରିଥିବା ଦିବ୍ୟ ଲୋକକୁ ଯାଅ। ମୋ ଦୟାରେ ଅପରିମିତ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଉପଭୋଗ କର। ତା’ପରେ ଦିବ୍ୟ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରି, ମୋ ଦୟାରେ ପୂର୍ବଜନ୍ମ ସ୍ମୃତି ସହ ଉତ୍ତମ କୁଳରେ ଜନ୍ମ ନେବା, ଏବଂ ଶେଷରେ ମୋକ୍ଷ ପାଇବା।” ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ରାଜା ଅଚ୍ୟୁତ ଭଗବାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଗୁହାର ମୁଖରୁ ବାହାରିଲେ ଓ ଅଳ୍ପ ଖାଉଥିବା ଲୋକମାନୋକୁ ଦେଖିଲେ। କଳିଯୁଗ ଆସିଗଲା ବୋଲି ବୁଝି, ରାଜା ତପସ୍ୟା କରିବା ପାଇଁ ନର ଓ ନାରାୟଣଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଗନ୍ଧମାଦନକୁ ଗଲେ। ଏଉଁପରି, କୃଷ୍ଣ ଚତୁର୍ୟୁଗ୍ର ଉପାୟରେ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ସେନାକୁ ନଶ୍ୱ କରି, ମଥୁରାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ରଥ ଦଖଲ କଲେ। ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଉଗ୍ରସେନଙ୍କୁ ଦେଇ ଦ୍ୱାରକାକୁ ନେଗଲେ; ଏବେ ଯଦୁବଂଶୀମାନେ ଆଉ କୌଣସି ଭୟ ରଖିଲେ ନାହିଁ। ବଳଦେବ, ସମସ୍ତ ବିରୋଧ ସମାପ୍ତ ହେବା ପରେ, ନିଜ ଆତ୍ମୀୟମାନୋକୁ ଦେଖିବା ଆଶାରେ ନନ୍ଦଗୋକୁଳକୁ ଚାଲିଗଲେ। ଗୋପ ଓ ଗୋପୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ପୂର୍ବବତ୍ ସମ୍ମାନ ଓ ସ୍ନେହରେ ସ୍ୱାଗତ କଲେ। କେହି ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, କେହି ତାଙ୍କର ଆଲିଙ୍ଗନ ଗ୍ରହଣ କଲେ; କେତେକ ଗୋପମାନେ ସହ ବଳଦେବ ହସି କଥା କହିଲେ, କେତେକ ଗୋପୀମାନେ ସହ ମଧୁର ରସାଳାପ କଲେ। ଗୋପମାନେ ବଳଦେବଙ୍କୁ ଅନେକ ସ୍ନେହମୟ କଥା କହିଲେ; ଗୋପୀମାନେ କେହି ରାଗ ଭରା ସ୍ନେହରେ, କେହି ଇର୍ଷ୍ୟାରେ କଥା ହେଲେ। କେତେକ ଗୋପୀମାନେ ପଚାରିଲେ, “ସହର ନାରୀମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ କୃଷ୍ଣ କି ଖୁସିରେ ଅଛନ୍ତି?” “ସେ କି ଆମ ଚଳନାକୁ ଉପହାସ କରି, ସହର ନାରୀମାନୋକୁ ଅଧିକ ମାନ୍ୟତା ଦେଉଛନ୍ତି? ତାଙ୍କ ସଙ୍ଗ ତ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରହେ ନାହିଁ।” “କୃଷ୍ଣ କି ଆମ ଗୀତ ଓ ନୃତ୍ୟ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି? ସେ କି ଏକଥର ମଧ୍ୟ ନିଜ ମାଆକୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଆସିବେ?” “କିନ୍ତୁ, ଏପରି କଥା କାହିଁକି କହିବା? ଅନ୍ୟ କଥା କହିବା ଉଚିତ। ଯେପରି ଆମେ ତାଙ୍କ ବିନା ଅଛୁ, ସେଉଁପରି ସେ ମଧ୍ୟ ଆମ ବିନା ଅଛନ୍ତି।