କଂସ ତାଙ୍କର ମଲ୍ଲବଳଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ, "ଯଦି ତୁମେ ସେମାନେ (କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମ) ଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିନାଶ କର, ମୁଁ ଖୁସି ହେବି ଏବଂ ତୁମ ଜେଉଁ ଇଛା ଆଛି, ତାହା ପୂରଣ କରିଦେବି; ନହେଲେ, ସେମାନେ ଦୁଇଜଣ ବହୁତ ସକ୍ତିଶାଳୀ।" ସେ ଆଉ କହିଲେ, "ଯେପରି ହେଉ, ନ୍ୟାୟ ନା ଅନ୍ୟାୟ, ଏହି ଦୁଇଜଣ ମୋ ଶତ୍ରୁ ଅବଶ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବା ଉଚିତ; ସେମାନଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ କିମ୍ବା ବିଶେଷ ଖ୍ୟାତି କିମ୍ବା ସାଧାରଣ ପୁରସ୍କାର ପାଇପାରିବ।" ଏପରି ଭାବେ ମଲ୍ଲବଳଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇ, କଂସ ହାତୀପାଳକୁ ଡାକି ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ କହିଲେ, "ହାତୀକୁ ମଲ୍ଲଯୁଦ୍ଧ ମଞ୍ଚର ଦ୍ୱାରରେ ଦଢ଼ାଇ ରଖ।" ସେ ଆଉ କହିଲେ, "କୁବଳୟାପୀଡ଼କୁ ସେଠାରେ ଦଢ଼ାଇ ରଖିବା ଦରକାର, ଏବଂ ଗୋପବାଳକମାନେ ଯେତେବେଳେ ଯୁଦ୍ଧର ଦ୍ୱାରକୁ ଆସିବେ, ସେମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବା ଉଚିତ।" ଏଭଳି ଆଦେଶ ଦେଇ, ସମସ୍ତ ଆସନ ତିଆରି ହୋଇଯିବାକୁ ଦେଖି, କଂସ, ଯେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ସମୀପ, ସେଠାରେ ବସି ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ଆଶା କରିଥିଲେ। ସମସ୍ତ ଆସନରେ ନାଗରିକମାନେ ବସିଥିଲେ, ରାଜାମାନେ ଓ ତାଙ୍କର ସାଥୀମାନେ ରାଜାସନରେ ବସିଥିଲେ। ମଲ୍ଲ ଓ ଦର୍ଶକମାନେ ମଞ୍ଚ ମଧ୍ୟରେ ନିୟୋଜିତ ହୋଇଥିଲେ, ଏବଂ କଂସ ଉଚ୍ଚ ମଞ୍ଚରେ ବସିଥିଲେ। ଅନ୍ତଃପୁର ନାରୀମାନେ ପାଇଁ ମଞ୍ଚ, ମୁଖ୍ୟ ବେଶ୍ୟାମାନେ ପାଇଁ ଏବଂ ନଗର ନାରୀମାନେ ପାଇଁ ବି ଅଲଗା ମଞ୍ଚ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା। ନନ୍ଦ, ଗୋପମାନେ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଅଲଗା ମଞ୍ଚରେ ବସିଥିଲେ; ଅକୃର ଏବଂ ବସୁଦେବ ମଞ୍ଚର ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଦଢ଼ିଥିଲେ। ନଗର ନାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜଣେ ଥିଲେ, ଯିଏ ଦେବକୀଙ୍କ ପୁଅ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆତୁର ଥିଲେ, ସେ ଅନ୍ତିମ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ମଧ୍ୟ ମୁହଁ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଲଗାଇ ରଖିଥିଲେ, ଭାବିଲେ—"ମୁଁ ମୋ ପୁଅକୁ ଦେଖିବି।" ଯୁଦ୍ଧ ବାଦ୍ୟ ବଜିବାକୁ ଲାଗିଲା, ଚାଣୂର ଉଫାଡ଼ି ଉଠିଲେ, ଭିଡ଼ ହୁଲାହୁଲି ଓ ଚିତ୍କାରରେ ଭରିଗଲା, ମୁଷ୍ଟିକ ତାଙ୍କର ହାତ ଝାଣ୍ଡିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଦୁଇ ନାୟକ—ବଳଭଦ୍ର ଓ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ହେଲେ ହସି, ଗୋପବେଶରେ ଏବଂ ଅଧୁନା ବାଳକ ଅବସ୍ଥାରେ, ମଞ୍ଚ ଦ୍ୱାରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ। ତାପରେ, କୁବଳୟାପୀଡ଼, ମୁଖ୍ୟ ହାତୀପାଳକ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ସାହିତ ହୋଇ, ଦୁଇ ଗୋପବାଳକଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଦୂର୍ଦ୍ରୁତ ଆଗେଇ ଆସିଲା। ବୃହତ୍ ମଞ୍ଚର ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ହୁଲାହୁଲି ହେଲା, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବଳଦେବ ତାଙ୍କର ଛୋଟ ଭାଇକୁ ଦେଖି କହିଲେ, "ଏହି ଶତ୍ରୁଦ୍ୱାରା ଉତ୍ତେଜିତ ହାତୀକୁ ମାରିବା ଦରକାର।" ପ୍ରଭୁ ମାଧବ, ତାଙ୍କ ଭାଇ ବଳଦେବଙ୍କ ଉପଦେଶ ପାଇଁ, ସିଂହ ଦହାଡ଼ ଦେଲେ। ତାପରେ, କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କର ହାତରେ ହାତୀର ଶୁଣ୍ଡ ଧରି, ସମସ୍ତ ଜଗତଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ, ଏଇରାବତଙ୍କ ସମାନ ଶକ୍ତିରେ, ହାତୀକୁ ଘୁମାଇଲେ। ଶିଶୁ ଖେଳ ଭଳି, କୃଷ୍ଣ ହାତୀର ଦାନ୍ତ ମଧ୍ୟରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଖେଳିଲେ। ପରେ, ସେ ତାଙ୍କର ଡାହାଣ ହାତରେ ବାମ ଦାନ୍ତ ଉଖଳି, ହାତୀପାଳକଙ୍କୁ ମାରିଲେ, ଯାହାର ମୁଣ୍ଡ ଶତ ଖଣ୍ଡରେ ଭାଙ୍ଗିଗଲା। ଏହି ସମୟରେ, ବଳଭଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଡାହାଣ ଦାନ୍ତ ଉଖଳି, ରାଗରେ ନିକଟସ୍ଥ ହାତୀପାଳକମାନେ ଉପରେ ଆଘାତ କଲେ। ତାପରେ, ରୋହିଣୀନନ୍ଦନ ବଳଭଦ୍ର ଦୃତ ଲାଫି, ହାତୀର ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ବାମ ପାଦରେ ଆଘାତ କଲେ। ଏଭଳି ଖେଳରେ ଆଘାତ ପାଇ, ହାତୀ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ର ଆଘାତ ପ୍ରାୟ, ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲା। କୁବଳୟାପୀଡ଼ ହାତୀକୁ ମାରି, ତାଙ୍କ ଦେହରେ ରକ୍ତ ଓ ମଦ ଲାଗି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହାତୀଦାନ୍ତ ଧରି, ବଳଭଦ୍ର ଓ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ମୃଗମଧ୍ୟରେ ସିଂହ ଭଳି, ମଞ୍ଚରେ ଗର୍ବରେ ଚାଲି ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ବଡ଼ ଚିତ୍କାର ଏବଂ ଅଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର ଧ୍ୱନି ମଞ୍ଚରେ ଉଠିଲା—"ଏହିଏ କୃଷ୍ଣ! ସେଉଁଠି ବଳଭଦ୍ର!" "ଏଇଏ ସେ, ଯିଏ ଭୟଙ୍କର ପୁତନାକୁ ମାରିଥିଲେ, ଯିଏ ଶକଟକୁ ଚାଲି ଦେଇଥିଲେ, ଯିଏ ଦ୍ୱି ଅର୍ଜୁନ ବୃକ୍ଷକୁ ଉପ୍ରୁଟ କରିଥିଲେ।" "ଏହିଏ ସେ, ଯିଏ କାଳିୟ ନାଗକୁ ଦମନ କରିଥିଲେ, ଯିଏ ସପ୍ତ ରାତି ଗୋବର୍ଧନ ପର୍ବତ ଧାରଣ କରିଥିଲେ।" "ଅରିଷ୍ଟ, ଧେନୁକ, କେଶୀ ଏହି ଦୁଷ୍ଟମାନେ ସହଜରେ ଏହି ମହାନ ଆତ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିନାଶ ପାଇଥିଲେ; ଦେଖ, ଏହିଏ ଅଚ୍ୟୁତ।" "ଏଉଁଠି ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାଇ ବଳଭଦ୍ର, ମଜାରେ ଚାଲି, ନାରୀମାନଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ଓ ହୃଦୟକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଛନ୍ତି।" "ଏହିଏ ସେ, ଯାହାକୁ ପୁରାଣ ବିଦ୍ୟାରେ ପାଣ୍ଡିତମାନେ କହନ୍ତି—ଏହି ଗୋପ ଯଦୁବଂଶକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବେ।" "ଏହିଏ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମହାଅଂଶ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ମୂଳ, ଭୂଭାର ହ୍ରାସ ପାଇଁ ଧରାକୁ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ।" ଏପରି ଭାବେ ନଗରବାସୀମାନେ ରାମ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରୁଥିବା ସମୟରେ, ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଦେବକୀଙ୍କ ଶିଶୁପ୍ରେମରେ ଭିଜା ଅଂଚଳ ଫିଣ୍ଡିଉଠିଲା। ତାଙ୍କ ପୁଅମାନଙ୍କ ମୁହଁ ଦେଖିବାର ଅତିଆନନ୍ଦ ପାଇ, ବସୁଦେବଙ୍କ ଯୁବାବସ୍ଥା ପୁନଃ ଫେରିଗଲା, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ମାନେ ଯେପରି ଚାଲିଯାଇଛି। ଅନ୍ତଃପୁର ନାରୀମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଅପଲକ ଦୃଷ୍ଟିରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ନଗର ନାରୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଛାଡ଼ିଲେ ନାହିଁ। "ମିତ୍ରୀମାନେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ମୁହଁକୁ ଦେଖ, ଯାହାର ଗଭୀର ରକ୍ତିମ ନୟନ, ହାତୀସହ ଯୁଦ୍ଧର କ୍ଲାନ୍ତିରେ ଘାମ ଝରୁଛି। ତାଙ୍କର ମୁହଁ ଶରତ ପଦ୍ମ ପ୍ରଭା ଭଳି, ଜଳରେ ଭିଜା, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଉପରେ; ଏଇ ଜନ୍ମ ଦ୍ୱାରା ଆମର ଚକ୍ଷୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉ।" "ଦେଖ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନିତ ଏହି ବାଳକଙ୍କ ମହାତ୍ଵ, ତାଙ୍କର ବକ୍ଷସ୍ଥଳ ଓ ଦୁଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହାତ।" "ତୁମେ ବଳଭଦ୍ରଙ୍କୁ କାହିଁକି ଦେଖୁନାହାଁ, ଯାହାଙ୍କ ଦେହ ଦୁଧ, ଚନ୍ଦ୍ର, କମଳ ନଳିକା ସମାନ ଧଳା, ଏବଂ ନୀଳବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ଆସିଛନ୍ତି।" "ମିତ୍ରୀ, ବଳଭଦ୍ରଙ୍କୁ ମୁଷ୍ଟିକ ଓ ଚାଣୂର ସହ ଖେଳୁଥିବା ଦେଖ, ଏବଂ ହରିଙ୍କ ହାସ୍ୟ ଦେଖ।" "ମିତ୍ରୀମାନେ, ଦେଖ, ହରି ଚାଣୂର ସହ ମଲ୍ଲଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଆସୁଛନ୍ତି; ଏଠାରେ କୌଣସି ସଂକୋଚ ନାହିଁ—ଏହି ମୁଖ୍ୟମାନେ ଅନୁମତି ଦେଇଛନ୍ତି କି?