କୃଷ୍ଣ ଏହିପରି କଥା କହିଥିବା ପରେ, ବଳରାମଙ୍କ ସହ ଉଠିଯାଇଲେ । ମାଳାକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ସେମାନେ ସେଠାଠାରୁ ଚାଲିଗଲେ, ହେ ମହାମୁନି । ତାପରେ, ରାଜପଥରେ ଚାଲିବା ସମୟରେ, କୃଷ୍ଣ ଦେଖିଲେ କୁବ୍ଜା ଆସୁଛନ୍ତି । ସେ ତରୁଣୀ, ତାହାଙ୍କ ହାତରେ ତେଲ ଓ ଚନ୍ଦନ ଭରା ପାତ୍ର ରହିଛି, ଯୁବତୀ ରୂପରେ ଜ୍ୱଳମାନ । କୃଷ୍ଣ ମୃଦୁ କଥାରେ ପଚାରିଲେ: “ଏହି ଚନ୍ଦନ ତୁମେ କାହାପାଇଁ ନେଉଛ? ସତ୍ୟ କହ, କମଳନୟନେ।” କୁବ୍ଜା, ହରିଙ୍କୁ ଦେଖି ମନରେ ଅନୁରାଗ ଓ ଆକାଂକ୍ଷା ଭରି, ସ୍ନେହ ଭାବରେ ମୃଦୁ କଥା କହିଲେ: “ପ୍ରିୟ, ତୁମେ ଜାଣ ନାହିଁ କି? ମୁଁ କମ୍ସଙ୍କ ନିଯୁକ୍ତ, ତିନି ମୋତେ ତ୍ରିବକ୍ରା ବୋଲି ଖ୍ୟାତି ଦେଇଛନ୍ତି, ଏହି ଚନ୍ଦନ ତିଆରି କରିବା କାମରେ ।” “କମ୍ସଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ଏହି ଚନ୍ଦନ ଛାଡି ଅନ୍ୟ କିଛି ଚାହିଁ ନାହାନ୍ତି; ମୁଁ ତାଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରିୟା, ତାଙ୍କ ଦୟା ଓ ଧନର ଅଧିକାରୀ ।” ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: “ଏହି ଚନ୍ଦନ ଦୁଗ୍ଧ ଗନ୍ଧ ଓ ଉତ୍ତମ ଗୁଣର; ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ଆମ ଦେହ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ଚନ୍ଦନ ଦିଅ ।” ପରାଶର ମୁନି କହିଲେ: ଏହା ଶୁଣି, କୁବ୍ଜା ସମ୍ମାନ ସହ କହିଲେ, “ନିଅ”, ଏବଂ ଦୁହେଁଙ୍କ ଦେହ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ଚନ୍ଦନ ଦେଲେ । ତାପରେ, ସେ ଦୁଇ ମହାପୁରୁଷ, ଭକ୍ତିର ଧୂଳିରେ ଲପେଟାଯାଇ, ଏକ କଳା ଓ ଏକ ଧଳା ଧନୁଷ୍ ଧରି, ଆକାଶରେ ଦୁଇଟି ମେଘ ପରି ଦ୍ୱିପ୍ରଭା ଦେଖାଯାଇଲେ । ତାପରେ, ଶୌରି କୃଷ୍ଣ, ଚିକିତ୍ସା କଳାରେ ପ୍ରବୀଣ, କୁବ୍ଜାଙ୍କ ଠୋଢ଼ ଧରି, ତାଙ୍କ ଆଙ୍ଗୁଠିରେ ମୃଦୁତାରେ ଉପରକୁ ଉଠେଇଲେ । ତାପରେ, କେଶବ ତାଙ୍କ ଚରଣ ଦ୍ୱାରା କୁବ୍ଜାଙ୍କୁ ସିଧା କରି, ସେଠିଁ ସେ ଅତି ସୁନ୍ଦରୀ, ସ୍ତ୍ରୀମାନ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେଲେ । ସେ ଖେଳିଳା ଭାବରେ, ପ୍ରେମର ଭାରରେ ଭରିଆ, ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ପୋଶାକକୁ ଧରି କହିଲେ: “ମୋ ଘରକୁ ଆସ ।” ଏଭଳି କୁହିଲାପରେ, ଶୌରି କୃଷ୍ଣ ବଳରାମଙ୍କ ମୁହଁ ଦେଖି ହସିଲେ ଓ କୁବ୍ଜାଙ୍କୁ କହିଲେ, ଏବେ ସେ ଆଉ କୁବ୍ଜା ନୁହେଁ, ନ ନିନ୍ଦିତ । ହରି ହସି କହିଲେ: “ମୁଁ ତୁମ ଘରକୁ ଆସିବି”, ଏବଂ ବଳରାମଙ୍କ ମୁହଁ ଦେଖି ହସି ହସି କୁବ୍ଜାଙ୍କୁ ଦୂର କଲେ । ଭକ୍ତିର ଧୂଳିରେ ଲପେଟାଯାଇ, ନୀଳ ଓ ପୀତ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ସେ ଦୁଇ ଧନୁଷ୍ ଶାଳାକୁ ଯାଇଲେ, ଶୋଭାମୟ ମାଳା ପିନ୍ଧି । ଏଠାରେ ଦୁଇ ଭାଇଙ୍କୁ ରକ୍ଷକମାନେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ ମୂଲ୍ୟବାନ ଧନୁଷ ବିଷୟରେ; କୃଷ୍ଣ ତୁରନ୍ତ ଧନୁଷ ଧରି ତାହା ଚାପିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ । ସେ ବଳପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଧନୁଷ ଚାପିଲେ, ଧନୁଷ ଭାଙ୍ଗିଗଲା, ଏବଂ ତାହାର ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦରେ ସମଗ୍ର ମଥୁରା ଗଞ୍ଜିଉଠିଲା । ଧନୁଷ ଭାଙ୍ଗିଯିବା ପରେ, ରକ୍ଷକମାନେ ଦୁଇ ଭାଇଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ; ଦୁହେଁ ରକ୍ଷାକର୍ମୀମାନେ ମାରି ଧନୁଷ ଶାଳାରୁ ବାହାରିଗଲେ । ଏହି ସମୟରେ, ଅକୃରାଙ୍କ ଆଗମନ ଓ ଧନୁଷ ଭାଙ୍ଗିବା ଖବର ଶୁଣି, କମ୍ସ ଚାଣୂର ଓ ମୁଷ୍ଟିକାଙ୍କୁ ଡାକି କହିଲେ: “ଗୋପବାଳକମାନେ ମୋ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛନ୍ତି; ତମେ ମୁଁ ଜୀବନର ଶତ୍ରୁ ଭାବି ତାଙ୍କୁ କୁସ୍ତିରେ ମାରିଦିଅ ।” “ଯଦି ତମେ ତାଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ନାଷ୍ଟ କର, ମୁଁ ତୁମକୁ ଇଚ୍ଛାମତ ଦାନ ଦେବି; ନଚେତ, ଏହି ଦୁଇ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ।” “ଯେପରି ହେଉ, ଏହି ଦୁଇ ମୋ ଶତ୍ରୁ ହେଉଛନ୍ତି, ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ମାରିଦିଅ; ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁରେ ତୁମେ କିମ୍ବା ଖ୍ୟାତି କିମ୍ବା ସାଧାରଣ ଫଳ ପାଇବ ।” ଏଭଳି ମଲ୍ଲମାନେଂକୁ ଅନୁଶାସନ କରି, କମ୍ସ ହାତୀପାଳକୁ ଡାକି ଚିତ୍କାର କଲେ: “ମଲ୍ଲଯୁଦ୍ଧ ଦ୍ୱାରରେ ହାତୀକୁ ଦଢ଼ାଇ ରଖ ।” “କୁବଳୟାପୀଡ଼କୁ ସେଠାରେ ରଖିବା ଦରକାର, ଏବଂ ଗୋପବାଳକ ଯୁଦ୍ଧର ଦ୍ୱାରରେ ଆସିଲେ ମାରିଦିଅ ।” ଏଭଳି ଆଦେଶ ଦେଇ, ସମସ୍ତ ଆସନ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଦେଖି, ମୃତ୍ୟୁ ସମୀପରେ ଥିବା କମ୍ସ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କଲେ । ତାପରେ, ସମସ୍ତ ଆସନରେ ନଗରବାସୀ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ, ରାଜାମାନେ ତାଙ୍କ ସେବକମାନେ ସହ ରାଜାସନ ଗ୍ରହଣ କଲେ । ମଲ୍ଲମାନେ ଓ ଦର୍ଶକମାନେ ମଝିରେ ବସିଥିଲେ, ସେମାନେ କମ୍ସଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟବସ୍ଥିତ, କମ୍ସ ଉଚ୍ଚ ମଞ୍ଚରେ ବସିଥିଲେ । ଅନ୍ତଃପୁର ସ୍ତ୍ରୀମାନେ, ପ୍ରମୁଖ ବେଶ୍ୟା ଓ ନଗର ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ପାଇଁ ମଞ୍ଚ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା । ନନ୍ଦ, ଗୋପମାନେ ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ଅଲଗା ମଞ୍ଚରେ ବସିଥିଲେ; ଅକୃରା ଓ ଵସୁଦେବ ମଞ୍ଚର ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଦଢ଼ିଥିଲେ । ନଗର ସ୍ତ୍ରୀମାନେଂକ ମଧ୍ୟରେ ଜଣେ ଥିଲେ, ଯିଏ ଦେବକୀପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକାଂକ୍ଷା କରୁଥିଲେ; ସେ ଅନ୍ତିମ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ମନରେ ଭାବୁଥିଲେ—“ମୁଁ ମୋ ପୁଅକୁ ଦେଖିବି ।” ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର ବଜୁଥିଲା, ଚାଣୂର ଉଲ୍ଲାସରେ ଉଠିଯାଉଥିଲେ, ଭିଡ଼ ଉଲ୍ଲାସ ଓ ଚିତ୍କାରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ; ମୁଷ୍ଟିକା ତାଙ୍କ ହାତ ଟିପି ଶବ୍ଦ କରୁଥିଲେ । ଏହିପରି, ଦୁଇ ବୀର—ବଳଭଦ୍ର ଓ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ହସୁଥିବା ମୁଖରେ, ଗୋପବେଶରେ, ଏଉଁଠି କିଶୋର ଅବସ୍ଥାରେ, ମଲ୍ଲଯୁଦ୍ଧ ଦ୍ୱାରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ । ତାପରେ, କୁବଳୟାପୀଡ଼, ପ୍ରଧାନ ହାତୀପାଳକ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ତେଜିତ, ଦୁଇ ଗୋପବାଳକଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଦୂର୍ଦ୍ରୁତ ଆଗେଇଲା । ମଝିରେ ବଡ଼ ଶବ୍ଦ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା, ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ; ତାଙ୍କ ଭାଇକୁ ଦେଖି ବଳଦେବ କହିଲେ: “ଏହି ହାତୀ, ହେ ମହାଭାଗ, ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ତେଜିତ, ଏହାକୁ ମାରିବା ଦରକାର ।” ଏଭଳି ବଡ଼ ଭାଇ ବଳଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କୁହାଯିବା ପରେ, ମାଧବ, ଶତ୍ରୁବିର ନାଶକ, ସିଂହନାଦ କଲେ । ତାପରେ, କେଶିନୀ ସୁଦନ, ଶୌରି, ହାତୀର ସୁଣ୍ଡ ଧରି, ଏୟାରାବତ ସମାନ ଶକ୍ତିରେ ଘୁଞ୍ଚାଇଲେ । ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ର ପ୍ରଭୁ, ଶିଶୁ ରଙ୍ଗରେ ରମଣ କରୁଥିବା କୃଷ୍ଣ, ହାତୀର ଦାନ୍ତ ମଧ୍ୟରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଖେଳିଲେ । ତାପରେ, ତାଙ୍କ ଡାହାଣ ହାତରେ ବାମ ଦାନ୍ତ ଉଖଳି, ହାତୀପାଳକଙ୍କୁ ମାରିଲେ, ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଏକ ଶତ ଖଣ୍ଡରେ ଭାଙ୍ଗିଗଲା । ଏହି ସମୟରେ, ବଳଭଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଡାହାଣ ଦାନ୍ତ ଉଖଳି, କ୍ରୋଧରେ ତାଲି ହାତୀପାଳକମାନେଂକୁ ମାରିଦେଲେ ।