ଅକୃର ଗୋପଗଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ କଂସଙ୍କ ଦୁଷ୍ଟ ଚରିତ୍ର ଏବଂ କିପରି ସେ ଉଗ୍ରସେନଙ୍କ ପ୍ରତି ଅନ୍ୟାୟ କରିଛି, ଏହା ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କଲେ। ସେ କେମିତି ସେନା ସହିତ ଦୂରେ ପଠାଯାଇଛି, ଏହି କଥା ମଧ୍ୟ ସେ ଖୋଲାସା କଲେ। ଏହି ସବୁ କଥା କେଶୀନାଶନ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ କୃଷ୍ଣ ଶ୍ରବଣ କରି, ମୃଦୁ ହସି କହିଲେ, "ହେ ଦାନଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହା ସବୁ ମୋତେ ପୂର୍ବରୁ ଜଣାଛି। ଏହି ବିଷୟରେ ଯାହା ଉଚିତ, ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ କରିବି। ଏହି କଥା ନିଶ୍ଚିତ ଜାଣ, କଂସଙ୍କ ବଧ ମୋ ଦ୍ୱାରା ହେବ, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟ ନାହିଁ।" ତାପରେ କୃଷ୍ଣ କହିଲେ, "ହେ ବଳରାମ, ଆମେ କାଲି ତୁମ ସହିତ ମଥୁରାକୁ ଯିବା। ଗୋପଗଣଙ୍କ ବଡ଼ମାନେ ମଧ୍ୟ ବହୁ ଉପହାର ନେଇ ଯିବେ। ଏ ରାତି ଶାନ୍ତିରେ ବିତାଅ, ଚିନ୍ତା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ତିନି ରାତି ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ କଂସ ଓ ତାଙ୍କ ସାଥୀମାନେଙ୍କୁ ବଧ କରିଦେବି।" ଏପରେ କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମ ଗୋପମାନେଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇ, ଅକୃର ସହିତ ନନ୍ଦର ଘରେ ସନ୍ତୋଷରେ ଶୟନ କଲେ। ସକାଳ ହେଲା, ଦିନ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲା, ତାପରେ କୃଷ୍ଣ, ବଳରାମ ଓ ଅକୃର ଆନନ୍ଦରେ ମଥୁରାକୁ ଯିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ଗୋପୀମାନେ ନିଜ ହାତର ଚଡ଼ି ଖସିଯିବାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିଷାଦ ହେଲେ, ଗଭୀର ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ି ଏକାଉଁ ଅନ୍ୟକୁ କହିଲେ, "ଗୋବିନ୍ଦ ଯେତେବେଳେ ମଥୁରାକୁ ପହଞ୍ଚିବେ, ସେ କିପରି ପୁଣି ଗୋକୁଳକୁ ଫେରିବେ? ସେଠାର ନଗରବଧୂମାନଙ୍କ ମଧୁର ବାଣୀ ସେ ଶ୍ରବଣ କରିବେ। ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ମନ ନଗରବଧୂମାନଙ୍କ କ୍ରୀଡ଼ାମୟ କଥାରେ ମଗ୍ନ ହେବ, ସେ କିପରି ପୁଣି ଗ୍ରାମର ଗୋପୀମାନଙ୍କୁ ଭାବିବେ?" "ବିଧିର ଦୌର୍ଭାଗ୍ୟ, ଗୋପଗାମର ସାର ହରିକୁ ନେଇଯାଉଛନ୍ତି, ଗୋପୀମାନେ ଅନାଥ ହେଉଛନ୍ତି। ନଗରବଧୂମାନଙ୍କ ଚାଳ ଚମତ୍କାର, ତାଙ୍କ ଚାଲିବା ଧାରା, ତାଙ୍କ ଚାହୁଁଥିବା ଦୃଷ୍ଟି ଅପୂର୍ବ। ଏହି ଗ୍ରାମର ହରି କେଉଁ ଗୋପୀଙ୍କୁ ପୁଣି ସମ୍ନିକଟ କରିବେ? କେଶବ ଏବେ ରଥରେ ଚଡ଼ି ମଥୁରାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି, ଏଠାରେ ଅକୃରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଧୋକା ଦିଆଯାଇଛି।" "ଏହି ନିଷ୍ଠୁର ଅକୃର କି ଜାଣନ୍ତିନାହିଁ ଯେ ଏଠାର ଲୋକମାନେ କେତେ ଭକ୍ତିଶୀଳ? ଯିଏ ଆମ ଚକ୍ଷୁସୁଖ ହରିକୁ ଅନ୍ୟଠାରେ ନେଉଛି। ଏହି ନିଷ୍ଠୁର ଗୋବିନ୍ଦ ବଳରାମ ସହିତ ରଥରେ ଯାଉଛନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ରୋକିଦିଅ କିଏ?" "ବଡ଼ମାନେ ଆଗରେ କିପରି କଥା କହିବି? ଏହା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ବଡ଼ମାନେ ଏହି ବିରହାଗ୍ନିରେ ଦଗ୍ଧ ହୋଇଥିବା ଆମ ପାଇଁ କଣ କରିପାରିବେ? ନନ୍ଦଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଗୋପମାନେ ଯିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ, କିନ୍ତୁ କେହି ଗୋବିନ୍ଦକୁ ଫେରାଇବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରୁନାହାନ୍ତି।" "ଆଜି ମଥୁରାର ନାରୀମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାଙ୍କ କଜଳ ଲାଗିଥିବା ଚକ୍ଷୁ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ପଦ୍ମମୁଖ ଦେଖି ଆନନ୍ଦିତ ହେବେ। ଯେମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହିତ ଅନ୍ତରାୟ ବିନା ଯାଉଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଧନ୍ୟ, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖି ତାଙ୍କ ଦେହ କଣ୍ଡୁଳିତ ହେବ। ମଥୁରାବାସୀଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ପାଇଁ ଆଜି ବଡ଼ ଉତ୍ସବ ଦିନ, କାରଣ ସେମାନେ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଅଙ୍ଗ ଦେଖିପାରିବେ।" "ଏମନ୍ତି ଧନ୍ୟ ନାରୀମାନେ କିଏ, ଯେଉଁମାନେ ନିଜ ମଧ୍ୟରୁ ଏମିତି ଭାଗ୍ୟଶାଳୀକୁ ଦେଖିଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାବେ ଏହି ପାରମ୍ପରିକ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିବେ? ହାୟ! ଗୋପୀମାନେଙ୍କୁ ଏହି ବଡ଼ ଧନ ଦେଖାଇ, ବିଧାତା ଏବେ ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଅନ୍ୟଠାରେ ନେଇଯାଉଛନ୍ତି। ହରି ଯିବା ସହିତ, ଆମର ସ୍ନେହ ଶିଥିଳ ହେଉଛି, ହାତର ଚଡ଼ି ମଧ୍ୟ ଖସିଯାଉଛି।" "ଅକୃର ନିଷ୍ଠୁର ହୃଦୟରେ ଘୋଡ଼ାମାନେକୁ ଦ୍ରୁତ ଚାଲାଉଛନ୍ତି, ଗୋପୀମାନେ ଏପରି ବିଷାଦରେ, ଏଠାରେ କିଏ ଦୟା କରିବେ? ହାୟ! ଦେଖ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ରଥ ଉଠାଇଦେଇଥିବା ଧୂଳି ଦୂରକୁ ଯାଉଛି, ଏବେ ସେ ଧୂଳି ମଧ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରେ ନାହିଁ।" ଏପରି ଦୁଃଖରେ ଗୋପୀମାନେ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ, କେଶବ ବଳରାମ ସହିତ ଭ୍ରଜ ଭୂମିକୁ ଛାଡ଼ି ଯାଇଲେ। ତିନିଜଣେ ରଥରେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଯାଇ, ମଧ୍ୟାହ୍ନ ସମୟରେ ଯମୁନା କୂଳକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ତାଁପରେ ଅକୃର କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମୋତେ କିଛି ସମୟ ଦିଅ, ମୁଁ କଳିନ୍ଦୀ ଜଳରେ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ସ୍ନାନ କରି ଆସିବି।" କୃଷ୍ଣ ସମ୍ମତି ଦେଲେ, ଅକୃର ସେଇ ଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବ୍ରହ୍ମକୁ ଧ୍ୟାନ କଲେ। ସେଠାରେ ସେ ଦେଖିଲେ, ବଳଭଦ୍ର ହଜାର ଫଣା ମାଳା ପିନ୍ଧି, ଚନ୍ଦନ ଫୁଲ ଭଳି ଧୂସର ଦେହ, ପଦ୍ମପତ୍ର ଭଳି ରକ୍ତିମ ଚକ୍ଷୁ ଖୋଲି ଅଛନ୍ତି। ତାଙ୍କୁ ଭାସୁକି ଓ ଅନ୍ୟ ମହାନାଗମାନେ ଘେରିଛନ୍ତି, ଗାନ୍ଧର୍ବମାନେ ସ୍ତୁତି କରୁଛନ୍ତି, ବନମାଳା ଶୋଭା ପାଉଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ଅନ୍ଦକାର ଭୋଷଣ, ମାଥାରେ ଦିବ୍ୟ କମଳମାଳା, ଶୁଭ୍ର କୁଣ୍ଡଳ ଶୋଭା, ଜଳତଳେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ। ତାଙ୍କ ଆଂକ ଉପରେ ଏକ କଳାବର୍ଣ୍ଣୀ, ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ ଚଉଡ଼ା ଚକ୍ଷୁ, ଚାରିଟି ହାତ, ଦିବ୍ୟ ଅଙ୍ଗ, ଚକ୍ରାଦି ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି ଅଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ଶରୀରେ ପୀତାମ୍ବର, ବିଭିନ୍ନ ମାଳା ଓ ଅଳଙ୍କାର, ମେଘାଭ ଭଳି ଶୋଭା, ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁର ମାଳା ଭଳି ଆଭା। ସେଠାରେ ଅକୃର ଦେଖିଲେ, ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ଥିବା କୃଷ୍ଣ, ଦୀପ୍ତିମାନ୍ କଙ୍କଣ, ଚମକୁଥିବା ମୁକୁଟ, ନିର୍ମଳ କମଳ ମାଳା ଶୋଭା। ସେଠାରେ ସନନ୍ଦନ ଓ ଅନ୍ୟ ମହାଋଷିମାନେ ଯୋଗସିଧ୍ଧ, ଦୋଷ ଶୂନ୍ୟ, ନାସାଗ୍ର ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇ ଧ୍ୟାନ କରୁଛନ୍ତି। ଅକୃର ବଳରାମ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଏହି ଦିବ୍ୟ ରୂପରେ ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ, ଚିନ୍ତା କଲେ, "ଏମାନେ ଏତେ ଶୀଘ୍ର କିପରି ରଥରୁ ଏଠାକୁ ଆସିଲେ?" ସେ କିଛି କହିବାକୁ ଚାହିଲେ, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ତାଙ୍କୁ ନିରବ କଲେ। ତାପରେ ଅକୃର ଜଳରୁ ବାହାରି ଆସି, ପୁଣି ରଥ ପାଖକୁ ଫେରିଲେ। ସେଠାରେ ଦେଖିଲେ, ବଳରାମ ଓ କୃଷ୍ଣ ପୂର୍ବବତ୍ ମାନବ ରୂପରେ ରଥ ଉପରେ ବସିଛନ୍ତି।