ଏହିପରି ଏକ ସମୟରେ, ଦୁଧ ବିଳାଇବା ବେଳେ ଗାଈମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ବଛାମାନଙ୍କ ଆସପାସରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିବା କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ । ତାଙ୍କର ଦେହ ନବ ନୀଳ କମଳ ମଣ୍ଡର ଭଳି ଅପୂର୍ବ ଦୀପ୍ତିମାନ ଥିଲା । ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ଶିରିଷ ଫୁଲର ପାତାର ଭଳି ମୃଦୁ ଓ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଥିଲା, ଚେଷ୍ଟରେ ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ଚମକୁଥିଲା, ଲମ୍ବା ବାହୁ ଘଟଘଟାଏ ନିମ୍ନଭାଗକୁ ପହଞ୍ଚିଯାଇଥିଲା । ତାଙ୍କର ବିଶାଳ ଓ ଉନ୍ନତ ଛାତି ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖାଯାଉଥିଲା । କୃଷ୍ଣଙ୍କ ମନୋହର କମଳମୁଖ ଉପରେ ମୃଦୁ ହାସ୍ୟ ଖିଳି ରହିଥିଲା, ତାଙ୍କର ଉଚ୍ଚ ଓ ଲାଲ ନଖ ଥିବା ଚରଣ ଧରାପୃଷ୍ଠରେ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ରଖାଯାଇଥିଲା । ସୁନଳିଆ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା କୃଷ୍ଣ ଜଙ୍ଗଲ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ ଥିଲେ, ହାତରେ ନୀଳ ଲତା ଧରିଥିଲେ, ଏବଂ ଧଳା କମଳ ତାଙ୍କର ଅଳଙ୍କାର ଭାବେ ଅଂଶୀକ ହୋଇଥିଲା । ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେ ହଁସ, ଚମେଳି ଓ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଧଳା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିଲେ, କେବଳ ନୀଳ ବସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ଥିଲା । ସେଠାରେ ବଳଭଦ୍ରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ଯାଦବମାନଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ଅଟୁଟ ରଖନ୍ତି । ବଳଭଦ୍ର ଉଚ୍ଚ ଉତ୍ତୋଳିତ ବାହୁ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ କମଳମୁଖ ନେଇ ମେଘମାଳାରେ ଘିରିଥିଲେ, ମନେ ହେଉଥିଲା ଆଉ ଏକ କୈଳାଶ ପର୍ବତ ଦଣ୍ଡାୟମାନ । ଏହି ଦୁଇ ଭାଇଙ୍କୁ ଦେଖି ତାଙ୍କର ହୃଦୟ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ସମୟର କମଳର ଭଳି ଖିଳିଉଠିଲା, ସର୍ବଦେହ ଅନନ୍ଦରେ ଭରିଯାଇଲା, ସେ ମୁଗ୍ଧ ଓ ଅତିଭାବାପ୍ଲୁତ ହେଲେ । "ଏହିଠାରେ ଯିଏ ଦିବ୍ୟ ତେଜ ରୂପେ ଦୃଢ଼ ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି, ସେଇ ଉଚ୍ଚତମ ପଦ ଓ ନିର୍ମଳ ବାସୁଦେବଙ୍କ ଅଂଶ," ବିଚାର କଲେ । "ମୋ ଏଇ ଦୁଇ ଚକ୍ଷୁ ଏଠି ଏଇ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ପାଳକଙ୍କୁ ଦେଖି ସଫଳ ହେଲା; ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଯଦି ମୋ ଦେହ ତାଙ୍କ ଚରଣସ୍ପର୍ଶ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ନିଜ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପାଇପାରେ, ତେବେ ମୋ ଜନ୍ମ ସାର୍ଥକ ହେବ ।" "ଏହି ଅସୀମ ଦୀପ୍ତିମାନ ରୂପ ତାଙ୍କ କମଳ ହାତ ଦ୍ୱାରା ମୋ ପିଠିକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିବେ କି? ଯାହାର ସ୍ପର୍ଶ ମାତ୍ରରେ ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ୱର ହୁଏ ଓ ଅବିନାଶୀ ସିଦ୍ଧି ମିଳେ?" "ଯେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କର ଦୀପ୍ତିମାନ କିରଣ ମେଘାଳୋକର ଭଳି ଦୁଷ୍ଟମାନଙ୍କ ଚକ୍ଷୁକୁ ଅନ୍ଧକାର କରେ, ତାଙ୍କର ଏହି ପ୍ରଭା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଲା ।" "ଏହିଠି ବଳି ରାଜା ପାଣି ଦେଇ ଏହି ଭଗବାନଙ୍କ ପଦସ୍ପର୍ଶ ଦ୍ୱାରା ମହାଭୋଗ ଲାଭ କରିଥିଲେ, ଅମରତ୍ୱ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଉପରେ ଅଧିପତ୍ୟ ଏବଂ ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମନ୍ବନ୍ତର ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ ।" "କମ୍ସ ସହ ଦୁଷ୍ଟଙ୍କ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ମୁଁ ଦୋଷର ଭାଣ୍ଡାର ହୋଇଯାଇଛି, ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତ୍ୟାଜିତ ଓ ଅପମାନିତ ହୋଇଛି, ଏପରି ମୁଁ ଅପରାଧୀକୁ ବି ତାଙ୍କ ଦୟା ମିଳିବ କି?" "ଏହି ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନର ମୂର୍ତ୍ତି, ଶୁଦ୍ଧ ସତ୍ତାର ଦଳ, ସଦା ପ୍ରକାଶମାନ, ସମସ୍ତ ଦୋଷର ଉପରେ ଅତିତ, ସମସ୍ତ ଜୀବର ହୃଦୟରେ ବିରାଜିତା ଭଗବାନଙ୍କ ପାଇଁ କ'ଣ ଏଇ ବିଶ୍ୱରେ କିଛି ଅଜ୍ଞାତ ଅଛି?" "ତେଣୁ, ଭକ୍ତିରେ ନମ୍ର ହୃଦୟ ନେଇ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ଦେବମାନଙ୍କ ଦେବ, ଆଦି-ମଧ୍ୟ-ଅନ୍ତ ଶୂନ୍ୟ ପରମ ପୁରୁଷ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅଂଶକୁ ଶରଣ ଯାଉଛି ।" ଏପରି ଚିନ୍ତା କରୁଥିବା ସେଇ ଯାଦବ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ । "ମୁଁ ଅକୃର," ବୋଲି ହରିଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇଲେ । ଯିଏଙ୍କର ହାତରେ ଧ୍ୱଜ, ବଜ୍ର ଓ କମଳର ଚିହ୍ନ ଥିଲା, ସେ କୃଷ୍ଣ ଅକୃରଙ୍କୁ ସ୍ନେହ ଭରି ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ନିକଟକୁ ଆଣିଲେ । ଏହା ପରେ ବଳରାମ ଓ କେଶବ ତାଙ୍କ ସହ ଯଥାଯଥ ଅଭିନନ୍ଦନ କରି ନିଜ ଘରକୁ ନେଇଯାଇଲେ । ତା'ପରେ ଅକୃର, ସମସ୍ତଙ୍କ ସହ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଓ ଆଦର ଦେଇ, ଯଥାଯଥ ଭୋଜନ କଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଘଟଣା ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ କହିଲେ । ସେ କେମିତି କମ୍ସ, ଉଗ୍ରସେନଙ୍କ ପୁତ୍ର, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦୁଃଖ ଦେଉଛନ୍ତି, ଦେବକୀକୁ କିପରି ନିର୍ଦୟ ଭାବେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଛନ୍ତି, ଏହି ସବୁ କଥା କହିଲେ । କମ୍ସ କିପରି ଉଗ୍ରସେନଙ୍କୁ ଅପମାନ କରୁଛନ୍ତି ଓ କେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସେ ତାଙ୍କ ସେନା ସହ ପଠାଯାଇଛନ୍ତି, ଏହି ସବୁ ଓ ଅଧିକ କଥା ଉପସ୍ଥାପନ କଲେ । ଏହି ସମସ୍ତ କଥା କେଶୀ ବଧକ ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ ଶୁଣି, କହିଲେ, "ଏହି ସବୁ ମୋତେ ପୂର୍ବରୁ ଜଣା । ମୁଁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଯାହା ଉପଯୁକ୍ତ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ କରିବି । କମ୍ସ ମୋ ହାତରେ ବଧ ହେବେ, ଏହା ସଂଶୟ ନୁହେଁ ।" "କାଲି, ହେ ରାମ, ଆମେ ତୁମ ସହ ମଥୁରାକୁ ଯିବା, ଗୋପମାନଙ୍କ ବୃଦ୍ଧମାନେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ଉପହାର ନେଇ ଯିବେ ।" "ଆଜି ରାତି ଶାନ୍ତିରେ ବିତାଅ, ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଦରକାର ନାହିଁ । ତିନି ରାତି ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ କମ୍ସ ଓ ତାଙ୍କ ସହଚରମାନେ ଉପରେ ବିଜୟ ଲାଭ କରିବି ।" ଏହା ପରେ, ଗୋପମାନଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଇ, ଅକୃର, କେଶବ ଓ ବଳଭଦ୍ର ନନ୍ଦ ଗୋପଙ୍କ ଘରେ ଆନନ୍ଦରେ ଶୟନ କଲେ । ପରେ, ପ୍ରଭାତରେ ଦିନ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେଲାବେଳେ, ଜ୍ଞାନୀ କୃଷ୍ଣ, ବଳରାମ ଓ ଅକୃର ମଥୁରାକୁ ଯିବା ପାଇଁ ଆନନ୍ଦରେ ପ୍ରସ୍ଥୁତ ହେଲେ । ଏହା ଦେଖି ଗୋପୀମାନେ ତାଙ୍କର ଚଡ଼ି ଓ ବାହୁ ଢିଲା କରି ଦୀଘ୍ଘ ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ି ଦୁଃଖରେ ଏକାଉଁଠି ଏକାଉଁଠି କଥା କହିଲେ— "ଗୋବିନ୍ଦ ମଥୁରାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ସେ କିପରି ପୁଣି ଗୋକୁଳକୁ ଫେରିବେ? ସେଠିର ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ତାଙ୍କର ମଧୁର କଥା ଶୁଣିବେ, ତାହାରେ ସେ ମନ ଲଗେଇଦେବେ ।" "ଏହି ସହରର ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ମନୋହର ଚାଲି, ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ଓ ଚୁପ୍ଚାପ ନଜର ଦେଇ ଆକୃଷ୍ଟ କରିବେ, ତେବେ ସେ କେମିତି ଆମ ଗୋପୀମାନେ ପାଖକୁ ଆସିବେ?" "ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଗୋପବୃନ୍ଦର ଆତ୍ମା ହରିକୁ ଏଠାରୁ ନେଉଛନ୍ତି, ଆମ ଗୋପୀମାନେ ତ୍ୟାଗ କରାଯାଉଛି ।" "ଏହି ଗ୍ରାମର ମନୋହର ହରି, ଆଉ କେଉଁ ଜଣେ ଗୋପୀଙ୍କୁ ନିକଟ କରିବେ?" "କେଶବ ଏବେ ରଥ ଚଢ଼ି ମଥୁରାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି, ଏଠାରେ ନିର୍ଦୟ ଅକୃର ତାଙ୍କୁ ଚେହେରା ଦେଖି ଧୋଖା ଦେଇଛନ୍ତି ।" "ଏହି ନିଷ୍ଠୁର ଅକୃର କି ଜାଣିନାହାନ୍ତି ଏଠାର ଲୋକମାନେ କେତେ ଭକ୍ତିଶୀଳ? ସେ ଆମ ଚକ୍ଷୁର ଆନନ୍ଦ ହରିକୁ ଅନ୍ୟଠାକୁ ନେଉଛନ୍ତି ।" "ଏହି ନିଷ୍ଠୁର ଗୋବିନ୍ଦ ବଳରାମ ସହ ବସି ରଥ ଚଢ଼ି ଯାଉଛନ୍ତି; କେହି ତାଙ୍କୁ ରୋକିପାରିବେ କି?" "ଆମେ ବୃଦ୍ଧମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ କିଏ କହିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ? ଏହା ଉଚିତ ନୁହେଁ ।