ନାରଦ ଯେତେବେଳେ ଚାଲିଗଲେ, କୃଷ୍ଣ ଗୋପମାନଙ୍କର ସମ୍ମାନ ପାଇ, ଗୋକୁଳକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ । ସେ ଗୋପିମାନଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟିର ଏକମାତ୍ର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ଥିଲେ । ଏହି ସମୟରେ ଅକୃରା ଏକା ଏକା ତୀବ୍ର ରଥରେ ଚଢି, ନନ୍ଦଙ୍କର ଗୋକୁଳକୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଯାତ୍ରା କଲେ । ରଥରେ ବସି ଅକୃରା ଭାବିଲେ, “ମୁଁ ଆପଣାରୁ ଅଧିକ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଅନ୍ୟ କେହି ନାହିଁ, କାରଣ ମୁଁ ଚକ୍ରଧାରୀଙ୍କର ମୁହଁ ଦେଖିବି, ଯିଏ ନିଜ ଅଂଶରେ ପୃଥିବୀରେ ଅବତରିଛନ୍ତି ।” ଅକୃରା ଆଉ ଭାବିଲେ, “ଆଜି ମୋର ଜନ୍ମ ସାର୍ଥକ ହେଲା, ଆଜି ମୋ ରାତି ଶୁଭ ହେଲା, କାରଣ ମୁଁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ମୁହଁ ଦେଖିବି, ଯିଏଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ବିକସିତ ପଦ୍ମପତ୍ର ପରି । ଆଜି ମୋ ଚକ୍ଷୁ ସାର୍ଥକ ହେଲା, ଆଜି ମୋ ବାକ୍ୟ ସାର୍ଥକ ହେଲା, କାରଣ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଦେଖି ମୁଁ ଆଲୋଚନା କରିପାରିବି । ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଏହି ପଦ୍ମ-ନୟନ ମୁହଁ ମନେ ପକାଇଲେ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କର ପାପ ଦୂର ହୋଇଯାଏ, ମୁଁ ଏହି ମୁହଁ ଦେଖିବି । ଯେଉଁଠୁ ବେଦ ଓ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି, ସେ ଦିବ୍ୟ ମୁହଁ ଦେଖିବି । ଯିଏ ଯଜ୍ଞରେ ପୁରୁଷ ଭାବରେ ପୂଜିତ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତଙ୍କର ଆଧାର—ସେ ଜଗତ୍ ନାଥ ଦେଖିବି । ଇନ୍ଦ୍ର ଏହି ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଏକ ଶତ ଯଜ୍ଞରେ ପୂଜି, ଅମରମାନଙ୍କର ଶାସନ ଲାଗିଥିଲେ; ମୁଁ ଏହି ଆଦିହୀନ କେଶବଙ୍କୁ ଦେଖିବି । ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର, ରୁଦ୍ର, ଅଶ୍ୱିନୀ, ବସୁ, ଆଦିତ୍ୟ, ମାରୁତ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେ ତାଙ୍କର ସ୍ବରୂପ ଜାଣିନାହାନ୍ତି; ତଥାପି ହରି ମୋତେ ସ୍ପର୍ଶ କରିବେ । ସମସ୍ତର ଆତ୍ମା, ସମସ୍ତକୁ ଜାଣିଥିବା, ସମସ୍ତରେ ବିରାଜିଥିବା, ସମସ୍ତକୁ ବ୍ୟାପିଥିବା ସେ ମୋତେ କଥା କହିବେ । ମାଛ, କୁମିର, ବରା, ଘୋଡା, ସିଂହ ଓ ଅନ୍ୟ ରୂପରେ ଜଗତ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିଥିବା ଅଜନ୍ମା ସେ ଆଜି ମୋ ସହ କଥା ହେବେ । ଏବେ ଜଗତ୍ ନାଥ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ମନୁଷ୍ୟ ରୂପ ଧରି ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଦେହ ନେଇଛନ୍ତି, ତଥା ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ଅଛନ୍ତି । ଅନନ୍ତ, ଭୂମିକୁ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଧାରଣ କରିଥିବା, ଜଗତ୍ ପାଇଁ ଅବତରିଛନ୍ତି; ସେ ମୋତେ ‘ଅକୃରା’ ବୋଲି ଡାକିବେ । ପିତା, ପୁତ୍ର, ବନ୍ଧୁ, ଭାଇ, ମାତା, ସ୍ବଜନ ଦ୍ୱାରା ଗଠିତ ଏହି ମାୟାକୁ ଜଗତ୍ ଜୟ କରିପାରିନାହିଁ; ମୁଁ ଏହି ମାୟାକୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର କରିବି । ଯେଉଁଠାରେ ମନ ଲଗାଇଲେ ଅଜ୍ଞାନ ସମୁଦ୍ର ଉତ୍କ୍ରମ କରିଯାଏ—ମୁଁ ଏହି ଅପରିମିତ ଯୋଗୀ, ଜ୍ଞାନର ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ନମସ୍କାର କରିବି । ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଯାଁକୁ ଯଜ୍ଞ ପୁରୁଷ, ସାତ୍ୱତମାନେ ଯାଁକୁ ବାସୁଦେବ, ବେଦାନ୍ତ ଜାଣିଥିବା ଯାଁକୁ ବିଷ୍ଣୁ ବୋଲି କହନ୍ତି—ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିବି । ଯେଉଁଠିରେ ଜଗତ୍ ନିଶ୍ଚିତ ଅଛି, ଯେଉଁଠି ସଦ୍ ଅସଦ୍ ଅବলମ୍ବିତ ଅଛି—ସେ ମୋତେ ଦୟା କରନ୍ତୁ । ଯେଉଁଠି ସ୍ମରଣ କଲେ ସମସ୍ତ ଶୁଭ ମିଳେ, ସେ ନିତ୍ୟ, ଅଜନ୍ମା ପୁରୁଷ ହରିଙ୍କୁ ମୁଁ ଆଶ୍ରୟ ନେଉଛି । ଏଭଳି ଭାବନାରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଭାବି, ଭକ୍ତିରେ ମନ ନମ୍ର କରି, ଅକୃରା ଗୋକୁଳକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯେତେବେଳେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦିତ ହେଉଥିଲା । ସେଠାରେ ଦୁଧ ଦେବା ସମୟରେ ଗାଁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ମେଘାବଳୀ ନୀଳ ପଦ୍ମପତ୍ର ପରି ତାଙ୍କର ରଙ୍ଗ । ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ପଦ୍ମପତ୍ର ପରି, ଚେଷ୍ଟାରେ ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ, ଦୀର୍ଘ ଭୁଜା ତଳକୁ, ଚେଷ୍ଟା ବିସ୍ତୃତ ଓ ଉଚ୍ଚ । ପଦ୍ମପରି ମୁହଁରେ ମନୋହର ହାସ୍ୟ, ଚରଣ ଉଚ୍ଚ ଓ ଲାଲ ନଖ, ଭୂମିରେ ଭଲରେ ରଖିଥିଲେ । ପୀତବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ଅରଣ୍ୟ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ, ହାତରେ ନୀଳ ଲତା, ଧଳା ପଦ୍ମ ଅଳଙ୍କାର । ବ୍ରାହ୍ମଣ, ହଁସ, ଚମ୍ପା ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଧଳା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ନୀଳ ବସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ଥିଲା; ତାଙ୍କ ନିକଟରେ ବଳଭଦ୍ର ଥିଲେ, ଯଦୁମାନଙ୍କର ଆନନ୍ଦ । ବଳଭଦ୍ର ଉଚ୍ଚ ଭୁଜା ଉଠାଇ, ଦିବ୍ୟ ପଦ୍ମମୁଖ, ମେଘମାଳାରେ ଘିରିଥିଲେ, ପର୍ବତ କୈଳାସ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ । ଏହି ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଦେଖି, ଅକୃରାଙ୍କର ହୃଦୟ ଉଦୟ ପଦ୍ମ ପରି ଖିଳିଗଲା; ସାରା ଦେହ ଅନୁଭୂତିରେ ଭରିଗଲା, ଏବଂ ସେ ଭାବବିହ୍ୱଳ ହେଲେ । ଏହି ହେଉଛି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଲୋକ, ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅବସ୍ଥା, ଯେଉଁଠି ଶ୍ରୀବାସୁଦେବଙ୍କ ଅଂଶ ଦୃଢ଼ ଅଛି । ଏହି ଚକ୍ଷୁ ଏବେ ନିଜ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପାଇଛି, ଯେଉଁଠି ଜଗତ୍ ଧାରଣ କରୁଥିବାଙ୍କୁ ଦେଖିଲି; ମୋ ଦେହ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରୀବାଗ୍ୟବାନଙ୍କର କୃପାରେ ତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗ ସ୍ପର୍ଶର ଫଳ ପାଇ । ଏହି ଦିବ୍ୟ ଅନନ୍ତ ରୂପ ମୋ ପୃଷ୍ଠ କୁ ତାଙ୍କର ପଦ୍ମହସ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଛୁଇଁବେ କି? ଯେଉଁଠି ମାତ୍ର ସ୍ପର୍ଶରେ ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ, ଅବିନାଶୀ ସିଦ୍ଧି ମିଳେ । ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରି ଯେଉଁଠି ଭୟଙ୍କର, ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର ରେ ଦୁଷ୍ଟମାନଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ କଳା କରି ଦୂରେ ଫିଙ୍ଗିବା ଶକ୍ତି ଅଛି । ବାଲି ଯେଉଁଠି ଜଳ ରଖି, ପୃଥିବୀରେ ଅନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରି, ଅମରତ୍ୱ, ଦେବମାନଙ୍କର ନାଥତ୍ୱ, ଶତ ମନ୍ବନ୍ତର ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ । ମୁଁ କଂସଙ୍କ ସଂଗରେ ଦୁଷ୍ଟ ହୋଇ, ଉତ୍ତମମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅପମାନିତ, ଅପସ୍ଥିତ ହୋଇଛି; ତଥାପି ଏହି ଦିବ୍ୟ ରୂପ ମୋତେ ଗ୍ରହଣ କରିବେ କି? ଏହି ଜଗତ୍ରେ କ’ଣ ତାଙ୍କୁ ଅଜଣା, ଯେଉଁଠି ଶୁଦ୍ଧ ଅସ୍ତିତ୍ୱର ଦେହ, ଜ୍ଞାନର ଆକାର, ସଦା ପ୍ରକାଶିତ, ସମସ୍ତ ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତ, ସମସ୍ତ ଜୀବର ହୃଦୟରେ ବିରାଜିତ? ତେଣୁ ମୁଁ ଭକ୍ତିରେ ନମ୍ର ମନ ନେଇ, ସମସ୍ତ ନାଥଙ୍କର ନାଥ, ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅଂଶ, ଆଦି, ମଧ୍ୟ, ଅନ୍ତ ନଥିବାଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥିତ ହେଉଛି । ଏଭଳି ଭାବି, ଅକୃରା ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି, “ମୁଁ ଅକୃରା” ବୋଲି କହି, ହରିଙ୍କ ଚରଣରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇଲେ । ହରିଙ୍କ ହାତରେ ଧ୍ୱଜ, ବଜ୍ର, ପଦ୍ମ ଚିହ୍ନ ଥିଲା; ସେ ଅକୃରାଙ୍କୁ ଅନୁକମ୍ପାରେ ନିକଟକୁ ଆଣି, ଭଲଭାବରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ । ବଳ ଓ କେଶବ ସମ୍ବିଧାନ କରି, ଅକୃରାଙ୍କୁ ନିଏ ନିଜ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କରାଇଲେ । ତାପରେ ଅକୃରା, ଦ୍ୱିତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ଓ ଆଦର ଦେଇ, ଯଥାଯଥ ଭୋଜନ କରି, ସମସ୍ତ କଥା ବର୍ଣ୍ଣନ କଲେ । ସେ କହିଲେ କିପରି ଉଗ୍ରସେନପୁତ୍ର କଂସ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ପୀଡନ କରୁଛି, ଏବଂ ଦେବକୀ ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ଦାନବ କଂସ ଦ୍ୱାରା କିପରି ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୁଗୁଛନ୍ତି ।