ଏକ ସମୟର କଥା, ବିଶ୍ୱର ଚାରିଟି ବଡ଼ ବିଦ୍ୟା ଶାଖା ବିଷୟରେ କଥା ହେଉଥିଲା—ତାହା ହେଉଛି ଦାର୍ଶନିକତା, ତିନୋଟି ବେଦ, ବ୍ୟବସାୟ ଓ ଶାସନ। ଏହା ପରେ ବ୍ୟବସାୟ ବିଷୟରେ କହାଯାଉଛି—ଚାଷ, ବ୍ୟବସାୟ ଓ ପଶୁପାଳନ; ଏହି ତିନିଟି ଜୀବିକା ଭିତିରେ ବ୍ୟବସାୟ ଏକ ଅଂଶ ଭାବେ ଅଛି। ଚାଷୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଚାଷ ହେଉଛି ମୂଖ୍ୟ ଜୀବିକା, ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ ବ୍ୟବସାୟ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଗୋପମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଗାଈ ହେଉଛି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଜୀବିକା। ଏଭଳି ଭାବରେ ବ୍ୟବସାୟ ତିନି ପ୍ରକାରର ଭାଗକୁ ବିଭକ୍ତ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଲୋକ ନିଜ ଅଭ୍ୟାସ କରୁଥିବା ବିଦ୍ୟାକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦେବତା ଭାବେ ମନେ କରିବା ଉଚିତ; ଏହି ବିଦ୍ୟାକୁ ଦେବତା ଭାବେ ପୂଜା ଓ ସମ୍ମାନ କରିବା ଦରକାର, କାରଣ ଏହି ବିଦ୍ୟା ତାଙ୍କର ସତ୍ୟ ସହାରା। ଯେଉଁଠାରେ ଜଣେ ଅନ୍ୟ ଲୋକଙ୍କର ସମ୍ପତି ଦେଇ ଅନ୍ୟ ଦେବତାକୁ ପୂଜା କରେ, ସେ କେବେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଲୋକ କିମ୍ବା ପରଲୋକର ମଙ୍ଗଳ ଫଳ ପାଉନଥାଏ। ଖେତ ଶେଷର ସୀମା, ସୀମା ପରେ ଥିବା ଜଙ୍ଗଲ, ଏବଂ ଜଙ୍ଗଲ ପରେ ଥିବା ପାହାଡ଼—ଏହି ସବୁ ଆମ ପ୍ରକୃତ ଆଶ୍ରୟ। ଏଠାରେ ନାହିଁ କୌଣସି ଦ୍ୱାର, ନାହିଁ ଘେରାବାଡ଼, ନାହିଁ ଗୃହସ୍ଥ କିମ୍ବା ଜମିଦାର; ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁମାନେ ଚକ୍ର ସହିତ ଘୁଞ୍ଚିଘୁଞ୍ଚି ଚଳନ୍ତି ସେମାନେ ପରି ଖୁସି ଆଉ କେହି ନାହାନ୍ତି। ଏହି ପାହାଡ଼ ଓ ଜଙ୍ଗଲରେ ବିଭିନ୍ନ ଆକାଙ୍କ୍ଷା ଅନୁଯାୟୀ ଆକୃତି ଧାରଣ କରୁଥିବା ଜୀବମାନେ ନିଜ ନିଜ ଶିଖର ଉପରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ଏହି ପ୍ରାଣୀମାନେ ଚାଲିଯାନ୍ତି, ତେବେ ପାହାଡ଼ର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆକୃତି, ଯଥା ସିଂହ ଆଦି ଆକାର ଧାରଣ କରି, ଜଙ୍ଗଲର ବାସିନ୍ଦାଙ୍କୁ ମାରିଦିଅନ୍ତି। ସେଉଁଥିରୁ ଆମେ ଏହି ପାହାଡ଼ ଓ ଗାଈ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଆମ ପ୍ରୟୋଜନ କ'ଣ? ଆମର ଦେବତା ହେଉଛନ୍ତି ଗାଈ, ପାହାଡ଼, ଘୋଡ଼ା ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମନ୍ତ୍ର-ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି, ଚାଷୀମାନେ ହଳ-ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି, ଆମେ ଗୋପମାନେ ପାହାଡ଼ ଓ ଗାଈଙ୍କ ପୂଜା କରିବାରେ ନିଷ୍ଠା ରଖୁଛୁ ଓ ଜଙ୍ଗଲ, ପାହାଡ଼ରେ ବାସ କରୁଛୁ। ସେହିପାଇଁ ତୁମେ ଗୋବର୍ଧନ ପାହାଡ଼କୁ ବିଭିନ୍ନ ଉପହାର ଦେଇ ପୂଜା କର; ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ବଳି ପ୍ରଦାନ କର। ସମସ୍ତ ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କୁ ନିର୍ବିଗ୍ନ ଭାବେ ଏକଠା କର; ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଅନ୍ୟ ଇଚ୍ଛୁକମାନେ ଏହାର ଭୋଗ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ। ପୂଜା ଏବଂ ହୋମ ସମ୍ପନ୍ନ ହେଲାପରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଭୋଜନ କରିଲେ, ଗାଈମାନେ ଶରତ୍କାଳୀନ ଫୁଲର ମାଳା ପିନ୍ଧି ଦେଉଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ସ୍ୱେଚ୍ଛାରେ ଚରିବାକୁ ଦିଅ। ଯଦି ମୋ ମତ ଖୁସିରେ ଗୋପମାନେ ପାଳନ କରନ୍ତି, ତେବେ ଗାଈ, ପାହାଡ଼ ଓ ମୋର ସନ୍ତୋଷ ହେବ। କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ନନ୍ଦ ଓ ଅନ୍ୟ ବ୍ରଜବାସୀମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ମୁଖମଣ୍ଡଳ ଖିଲିଉଠି, 'ବହୁତ ଭଲ, ବହୁତ ଭଲ!' ବୋଲି କହିଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ, 'ତୁମ ମତ ବହୁତ ଉତ୍ତମ, ଶିଶୁ; ଆମେ ସବୁ କାମ କରିବୁ, ପାହାଡ଼ ପୂଜା ହେଉ।' ଏଭଳି ଭାବରେ ବ୍ରଜବାସୀମାନେ ପାହାଡ଼ ପୂଜା କଲେ; ସେମାନେ ପାହାଡ଼କୁ ଦହି, ଖିର, ମାଂସ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପହାର ଦେଲେ। ସେମାନେ ଶତ-ଶତ, ସହସ୍ର-ସହସ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଅନ୍ୟ ଆସିଥିବା ଅତିଥିମାନେଙ୍କୁ ଖୁଆଇଲେ, ଯେପରିକି ପୂର୍ବରୁ କୃଷ୍ଣ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ। ତାପରେ ଗାଈମାନେ ପୂଜିତ ହୋଇ, ପାହାଡ଼କୁ ପରିକ୍ରମା କଲେ; ବଳଦମାନେ ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲେ, ସେମାନେ ମେଘ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। କୃଷ୍ଣ, ପାହାଡ଼ ଶିଖରରେ ଅପୂର୍ବ ଆକାର ଧାରଣ କରି, 'ମୁଁ ହେଉଛି ପାହାଡ଼' ବୋଲି ଘୋଷଣା କଲେ ଓ ଗୋପମାନେ ଆଣିଥିବା ବହୁତ ଭୋଜ୍ୟ ସ୍୵ୀକାର କଲେ। ଏକ ଅନ୍ୟ ଆକାରରେ କୃଷ୍ଣ, ଗୋପମାନେ ସହିତ ପାହାଡ଼ ଶିଖରକୁ ଉଠି, ଦ୍ୱିତୀୟ ଦେହ ପ୍ରକାଶ କରି ପୂଜା କଲେ। ଯେତେବେଳେ ସେ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ, ଗୋପମାନେ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇ, ପାହାଡ଼କୁ ନିଜ ଅଞ୍ଚଳ କରି ନିଜ ଗୋଚର ମାଇଦାନକୁ ଫେରିଗଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ପାରାଶର ମୁନି କହିଲେ—ଯେତେବେଳେ ଯଜ୍ଞ ବିଘ୍ନ ହେଲା, ଇନ୍ଦ୍ର ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ବର୍ଷା କରୁଥିବା ସମ୍ବର୍ତ୍ତକ ମେଘମାନେଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ମୋ କଥା ଶୁଣି, ଦେରି ନକରି ଆମର ଆଦେଶ ପାଳନ କର।' 'ନନ୍ଦ ଓ ଅନ୍ୟ ଗୋପମାନେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଉପରେ ଭରସା କରି, ଯଜ୍ଞ ଧ୍ୱଂସ କରିଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ଜୀବିକା ଗାଈ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ, ତେଣୁ ମୋ ଆଦେଶାନୁସାରେ ଏହି ବର୍ଷା ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କୁ ଦୁଃଖିତ କର। ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଉଚ୍ଚ ପାହାଡ଼ ଶିଖରକୁ ହାତୀ ଭଳି ଆରୋହଣ କରି, ବାୟୁ ଓ ଜଳ ବର୍ଷାରେ ତୁମେମାନେଙ୍କୁ ସହଯୋଗ କରିବି।' ଏହି ଭାବେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଆଦେଶରେ, ସେଇ ମେଘମାନେ ଭୟଙ୍କର ଝଡ଼ ଓ ବର୍ଷା ଆରମ୍ଭ କଲେ, ଯାହାରେ ଗାଈମାନେ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ। ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ପୃଥିବୀ, ଦିଗ୍ବଲୟ ଓ ଆକାଶ ଏକ ଏକାଠି ଭୟଙ୍କର ବର୍ଷାରେ ଢାଙ୍କିଗଲା। ମେଘମାନେ ବିଜୁଳିର ଚମକରେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲେ, ଦିଗ୍ବଲୟ ଶବ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଇଯାଇଥିଲା, ଜଳ ଧାରାରେ ବର୍ଷା ପଡ଼ୁଥିଲା। ଅବିରତ ବର୍ଷାରେ ସମସ୍ତ ଦିଗ୍ ଅନ୍ଧକାରରେ ଢାଙ୍କିଗଲା, ଉପର, ତଳ, ଚାରିପାଖରେ ସବୁ ଜଳରେ ବୁଡ଼ିଯାଉଥିଲା। ଗାଈମାନେ ତୀବ୍ର ବର୍ଷା ଓ ପବନରେ ଅସ୍ତିର ହୋଇ, ତାଙ୍କର ପିଠ, ଜଂଘା, ମୁଣ୍ଡ ଓ ଗଳା ଦୁର୍ବଳ ହୋଇ, ଜୀବନ ହରାଇଦେଉଥିଲେ। କିଛି ଗାଈ ତାଙ୍କର ବଛାକୁ ଆଉଠି ଧରି ଦଠିଆ ରହିଥିଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ବଛାଠାରୁ ଅଲଗା ହୋଇ, ବନ୍ୟାରେ ଭାସିଯାଉଥିଲେ। ବଛାମାନେ ଦୁଃଖିତ ମୁଖ ଓ କମ୍ପିତ ଗଳା ସହିତ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମୃଦୁ କଣ୍ଠରେ ଡାକୁଥିଲେ, ଯେପରି ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଆଜ୍ଞାପନ କରୁଛନ୍ତି। କୃଷ୍ଣ ସମଗ୍ର ବ୍ରଜବାସୀ, ଗାଈ ଓ ଗୋପୀମାନେ ଏପରି ଦୁଃଖରେ ଦେଖି, ଗଭୀର ଚିନ୍ତା କଲେ—'ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ରଂକ ଦ୍ୱାରା ହୋଇଛି, ଯଜ୍ଞ ବିଘ୍ନ ପାଇଁ। ଏବେ ମୋତେ ସମଗ୍ର ବ୍ରଜକୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।' 'ଧୈର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ଏହି ବଡ଼ ପାହାଡ଼କୁ ତଳୁଥିବା ଶିଖର ସହିତ ଉପ୍ରେ ଉଠାଇ, ଛତା ଭଳି ଗୋଚର ଉପରେ ଧରିବି।' ଏଭଳି ଭାବି, କୃଷ୍ଣ ଖେଳି-ଖେଳି ଏକ ହାତରେ ଗୋବର୍ଧନ ପାହାଡ଼କୁ ଉପ୍ରେ ଉଠାଇ ଧରିଲେ।