ପୁତନାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ, ଡାଙ୍ଗା ଗାଡ଼ି ଉଲଟିବା, ଏବଂ ଅର୍ଜୁନ ଗଛ ଭାଙ୍ଗିପଡ଼ିବା—ଏ ସବୁ ଘଟଣା କୌଣସି ପବନ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କାରଣ ଛଡ଼ା ଘଟିଥିଲା। ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖି, ବ୍ରଜବାସୀମାନେ ସବୁଠାରୁ ଚାଲିଯିବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ। ସେମାନେ ନିଜ-ନିଜ ପରିବାରକୁ କହିଲେ, “ଚଳ, ଦେରି କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଶୀଘ୍ର ଚଳିଯିବାକୁ ହେବ।” ଏହିପରି ନିଶ୍ଚୟ କରି, ବ୍ରଜର ସମସ୍ତ ଲୋକେ ତାଙ୍କର ଗାଡ଼ି, ଗାଈ, ବଛା ଓ ଶିଶୁମାନେ ସହିତ ଦଳ-ଦଳରେ ଚଳିଯିଲେ। ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରଜ ଶୂନ୍ୟ ହେଇଗଲା—ସେଠାରେ ମାନବ ଓ ଧନ-ସମ୍ପଦ ନଥିଲା, କେବଳ କାଉଁ ଓ କାଉଁଣୀମାନେ ରହିଗଲେ। ଏହି ସମୟରେ, କୃଷ୍ଣ, ଯିଏ ସରଳ ଚିତ୍ତରେ ନିର୍ମଳ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ଗାଈମାନଙ୍କର ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ଭୃନ୍ଦାବନକୁ ଚୟନ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ, ତୀବ୍ର ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ବର୍ଷା ଋତୁ ପରି ନୂତନ ଫସଲ ଉଗିଆସିଲା। ଏଭଳି ଭାବରେ, ବ୍ରଜର ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କର ଗାଡ଼ି ଓ ଗାଈମାନେ ସହିତ ଭୃନ୍ଦାବନରେ ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ରାକାର ଶିବିରରେ ବସିଗଲେ। ଏଠାରେ ବଳରାମ ଓ ଦାମୋଦର (କୃଷ୍ଣ) ଗୋପବାଳକ ଭାବେ ଗୋଚରଣ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ସେମାନେ ଗୋଚର ମଠରେ ଶିଶୁଳିଳା କରୁଥିଲେ—ମୁରୁଗୁଛା ଓ ବନଫୁଲର ମାଳା ପିନ୍ଧି, ମୁହୁଁରେ ବାଁଶୀ ଓ ପତ୍ରର ବାଦ୍ୟ ଧରି, ମଧୁର ସ୍ୱର ଉତ୍ପନ୍ନ କରୁଥିଲେ। ଏହି ଦୁଇ ଶିଶୁ, କାଉଁ ପାଖଳ ଭଳି କଳା କେଶ ଧାରଣ କରି, ଅଗ୍ନିର ନବଯୁବାନ ପୁତ୍ରଙ୍କ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ସେମାନେ ହସି, ଖେଳି ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବରେ ମଠରେ ଘୁରୁଥିଲେ। ସମୟ ବିତିଲା, ବ୍ରଜର ଏହି ଦୁଇ ଶିଶୁ ସାତ ବର୍ଷ ବୟସରେ ପହଞ୍ଚିଗଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀର ରକ୍ଷକ ଗୋପାଳକ ହେଲେ। ଏହି ସମୟରେ ବର୍ଷା ଋତୁ ଆସିଗଲା—ଆକାଶ ମେଘରେ ଢାକିଗଲା, ନଦୀ ଓ ଝରଣାର ଜଳ ଏକାଠି ହେଲା। ଭୂମି ନୂତନ ଫସଲରେ ଶୋଭିତ ହେଲା, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପୋକମାନେ ତାହାକୁ ଆରମ୍ଭ କରିଦେଲେ, ଏବଂ ଭୂମି ମଣିର ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ନଦୀମାନେ ତୀବ୍ର ଜଳରେ ଅତି ଶୋଭା ପାଇଲେ, ଯେପରି ଅସଦ୍ବ୍ୟବହାରୀ ଲୋକ ଅଚାନକ ଧନ ପାଇଲେ ତେଣୁ ମନ ଶୋଭା ପାଇଥାଏ। ଇନ୍ଦ୍ର ଏଠାରେ ତାଙ୍କର ଶୁଦ୍ଧ ତେଜ ଦେଖାଇପାରିଲେ ନାହିଁ, ଯେପରି ଅବିଚାରୀ ରାଜା ଧନ ଲାଭ କରିପାରେ ନାହିଁ। ମେଘ ଉପରେ ଶୁଭ୍ର କଉଁ ଶାରୀ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଯେପରି ଉତ୍ତମ ଲୋକଙ୍କର ଆଚରଣ ଅସଦ୍ବ୍ୟବହାରୀ ମଧ୍ୟରେ ଅଲଗା ଦେଖାଯାଏ। ମେଘରେ ବିଜୁଳି ଅସ୍ଥିର ଥିଲା, ଯେପରି ଦୁଷ୍ଟ ଲୋକ ଉତ୍ତମଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ମିତ୍ରତା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଟିକି ରହେନାହିଁ। ରାସ୍ତା ନୂତନ ଧାନର ଢେର ଦ୍ୱାରା ଅସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଥିଲା, ଯେପରି ଲୋକଙ୍କର କଥା ଅନ୍ୟ ଅର୍ଥ ନେଇ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ। ଏପରି ବର୍ଷା ଋତୁରେ, କେବେ ସେମାନେ ଗୋପବାଳକମାନେ ସହିତ ଗୀତ ଓ ନୃତ୍ୟରେ ମଗ୍ନ ହୋଇଯାଉଥିଲେ, କେବେ ତଳ ଗଛର ଛାୟାରେ ବସି ଶୀତ ହୋଇଯାଉଥିଲେ। କେବେ କଦମ୍ବ ଫୁଲର ମାଳା, କେବେ ମୟୂରପଙ୍ଖ ପିନ୍ଧି, କେବେ ପାହାଡ଼ ମାଟି ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହୋଇ ବିଭିନ୍ନ ରୂପ ଧାରଣ କରୁଥିଲେ। କେବେ ପତ୍ର ଶଯ୍ୟାରେ ଶୁଇଯାଉଥିଲେ, କେବେ ଗଛ ମଧ୍ୟରେ ଘୂରୁଥିଲେ, କେବେ ମେଘ ଗର୍ଜନା ଶୁଣି ଭୟରେ ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ। କେବେ ଅନ୍ୟ ଗୋପବାଳକଙ୍କ ଗୀତର ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିଲେ, କେବେ ମୟୂରର ଡାକ ଓ ଗୋପୀମାନଙ୍କ କଥା ଅନୁକରଣ କରୁଥିଲେ। ଏଭଳି ଦିନ ଚାଲିଗଲା। ପୁନିଥରେ, ବଳରାମ ଓ କେଶବ (କୃଷ୍ଣ) ଗାଈମାନେ ଚରାଉଥିବା ବେଳେ ଏକ ସୁନ୍ଦର ତାଳବନ ଆସିପହଞ୍ଚିଲେ। ସେଠାରେ ଧେନୁକ ନାମକ ଏକ ଦାନବ ରହୁଥିଲା, ଯିଏ ଗଧାର ରୂପ ଧାରଣ କରି ମାଂସ ଖାଉଥିଲା। ଏହି ତାଳବନ ଶସ୍ୟ-ଫଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା, ଦେଖି ଗୋପବାଳକମାନେ ଆଶା ରଖି କହିଲେ, “ହେ ରାମ! ହେ କୃଷ୍ଣ! ଏଠି ଧେନୁକ ଦାନବ ରକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି, ଏହିଠି ଫଳ ଏହିଠି ରହିଛି। ତୁମେ ଚାହିଲେ, ଏହି ତାଳ ଫଳ ଆମ ପାଇଁ ତଳେ ପଡ଼ିଯାଉ। ତାଳ ଗଛର ଫଳ ଦେଖ, ତାହାର ସୁଗନ୍ଧ ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସାରିତ। ଆମେ ଏହିଠି ଖାଇବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।” ଗୋପବାଳକଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସଙ୍କର୍ଷଣ (ବଳରାମ) ଓ କୃଷ୍ଣ ଏହି ତାଳ ଫଳ ଭୂମିରେ ତଳେ ପଡ଼ାଇଦେଲେ। ତାଳ ଫଳ ପଡ଼ିବାର ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଧେନୁକ ଦାନବ ରାଗରେ ଏଠିକୁ ଆସିଲା। ସେ ବଳରାମଙ୍କୁ ଦୁଇ ଗୋଡ଼ ଦେଇ ଆକ୍ରମଣ କଲା, କିନ୍ତୁ ବଳରାମ ତାକୁ ଧରି ଘୁମାଇଲେ, ତାଙ୍କର ପ୍ରାଣ ବାୟୁରେ ଡାକିଦେଲେ, ଏବଂ ଗଧାମାନ୍ୟ ଗଛ ଉପରେ ଝାଳିଦେଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଏକ ତୀବ୍ର ପବନ ତାଳ ଗଛର ଫଳ ଭୂମିରେ ତଳେ ପଡ଼ାଇଦେଲା। ବଳଭଦ୍ର ସହଜରେ ଧେନୁକଙ୍କ ଅନ୍ୟ ଗଧା ଦାନବ ସହଯୋଗୀମାନେ ଆସିଥିଲେ, ସେମାନେକୁ ମଧ୍ୟ ଭୂମିରେ ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ। ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟରେ ଭୂମି ତାଳ ଫଳ ଓ ଗଧା ଦାନବମାନଙ୍କ ଦେହରେ ଶୋଭିତ ହେଲା। ଏହିପରି ଭାବେ ଧେନୁକ ଓ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀମାନେ ନଶ୍ଟ ହେବା ପରେ, ତାଳବନ ଗୋପବାଳକ ଓ ଗୋପୀମାନେ ପାଇଁ ଆନନ୍ଦ ଦାୟକ ହେଲା। ଏବେ ଗାଈମାନେ ଭୟ ଛାଡ଼ି ଏଠି ନୂତନ ଘାସ ଖାଇ ବିହାର କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଏହି ସଫଳତା ପରେ, ଦୁଇଁ ଭାଇ, ବସୁଦେବଙ୍କ ପୁତ୍ର ବଳରାମ ଓ କୃଷ୍ଣ, ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ଭାଣ୍ଡୀର ବଟବୃକ୍ଷ ତଳକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ସେମାନେ ଗୀତ ଗାଇ, ନାମ ଡାକି, ଗଛ ଖୋଜି, ଦୂରରେ ଗାଈମାନେ ଚରାଇ, ଏକାଉଁ ଅନ୍ୟକୁ ଡାକୁଥିଲେ। ଗାଈ ବନ୍ଧିବା ଦୋରି କାନ୍ଧ ଉପରେ ରଖି, ବନଫୁଲର ମାଳା ପିନ୍ଧି, ସେମାନେ ଅଭିନବ ଶିଙ୍ଗ ଆସୁଥିବା ନବଯୁବ ଶାଣ୍ଡମାନଙ୍କ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଏଭଳି ଭାବେ, କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମଙ୍କ ଶିଶୁ ଲୀଳାର ଶୁଭ ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକ ଭୃନ୍ଦାବନରେ ଚାଲିଥିଲା।