ଯଶୋଦା ଯେତେବେଳେ ଦୁଇ ଜଣେ ଛୋଟ ଶିଶୁ, କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମଙ୍କୁ ଏକ ସ୍ଥାନରେ ଖେଳୁଥିବା ଦେଖିଥିଲେ, ସେ ଦେଖିପାରିଥିଲେ ଯେ ଦୁଇଜଣେ ଏତେ ଚଞ୍ଚଳ ଓ ଶ୍ରମହୀନ ଭାବରେ ଖେଳୁଥିଲେ, ତେଣୁ ସେମାନେକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ସମ୍ଭବ ହେଉନଥିଲା। ଏକ ଦିନ ଯଶୋଦା କ୍ରୋଧରେ ଏକ ଛଡ଼ା ନେଇ, ପଦ୍ମପତ୍ର ନୟନ ଥିବା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କ୍ରୋଧରେ ତିରସ୍କାର କଲେ। ସେ ଦୂର୍ବଳ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କହିଲେ, "ତୁମେ ଯଦି ସକ୍ଷମ ହେଉ, ତେବେ ତୁମ ଚଞ୍ଚଳ ଦୁଷ୍ଟମି କରିଯାଉ!" ଏହା କହି, ଗୃହଲକ୍ଷ୍ମୀ ତାଙ୍କର ଦୈନନ୍ଦିନ କାମକୁ ଫେରିଗଲେ। ଯଶୋଦା ନିଜ କାମରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଥିବାବେଳେ, କୃଷ୍ଣ ଦୂଇ ଅର୍ଜୁନ ବୃକ୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ମାଠ ଟାଣି ନେଇ ଗଲେ। ସେ ବୃକ୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ମାଠକୁ ଉଲଟା ଦିଗରେ ଟାଣିଥିଲେ, ଉଚ୍ଚ ଶାଖା ଭଙ୍ଗ ହେବାରୁ ଦୂଇ ଅର୍ଜୁନ ବୃକ୍ଷ ଭୂମିକୁ ପଡ଼ିଗଲା। ବଡ଼ ଗୋଲାପ୍ରଭା ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ବ୍ରଜବାସୀମାନେ ଭୟଭିତ ହୋଇ, ଦୂଇ ବୃକ୍ଷ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖିବାକୁ ଆସିଲେ। ବୃକ୍ଷର ଦୂଇ ଶାଖା ଭୂମିରେ ପଡ଼ି ଥିଲା, ଏବଂ ନବ ତଳ ଦନ୍ତ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ ହସ ଥିବା କୃଷ୍ଣ ତାହା ମଧ୍ୟରେ ଥିଲେ। ମାଠ ଦ୍ୱାରା ଜଡ଼ା ଥିବା ଏହି ଶିଶୁ, ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରସି ଦ୍ୱାରା ଉଦର ଚାପି ନିବାରଣ କରିବାରୁ, "ଦାମୋଦର" ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ। ଏହା ପରେ, ନନ୍ଦ ନାୟକ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ବୃଦ୍ଧ ଗୋପମାନେ ଏହି ଭୟଙ୍କର ଅଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଉପରେ ଚର୍ଚ୍ଚା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ, "ଏଠି ଆମେ କିଛି କରିପାରିବା ନାହିଁ; ଏଠି ଅନେକ ଦୁର୍ଘଟନା ଘଟୁଛି, ତେଣୁ ଆମେ ଅନ୍ୟ ଏକ ବଡ଼ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯିବା ଉଚିତ।" ପୁତନାର ମୃତ୍ୟୁ, ଶକଟ ଉଲଟିଯିବା, ଅର୍ଜୁନ ବୃକ୍ଷ ପଡ଼ିଯିବା—ଏହି ସବୁ କିଛି ପବନ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି କାରଣ ଛଡ଼ା ଘଟିଥିଲା। ଏପରି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇ, ବ୍ରଜର ସମସ୍ତ ବାସୀ ନିଜ ଗୃହବାସୀଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଚଳ, ଶୀଘ୍ର ଚଳ, ବିଳମ୍ବ କରିନି।" ତୁରନ୍ତ, ବ୍ରଜବାସୀମାନେ ତାଙ୍କର ଗାଡ଼ି, ଗୋଧନ, ଛୁଆ ଓ ବଢ଼ିଆ ଦଳରେ ଏକସାଥି ଚାଲିଗଲେ। ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ବ୍ରଜର ସ୍ଥାନ ଖାଲି ହୋଇଗଲା; ସମସ୍ତ ସାମଗ୍ରୀ ଓ ଲୋକ ଭାଗିଗଲେ, କେବଳ କାଉ ଓ କାଉନୀ ଭରିଗଲା। ଏହି ସମୟରେ, କୃଷ୍ଣ ନିଜ ନିର୍ମଳ ମନରେ, ଗୋଧନର ବୃଦ୍ଧି ଆଶା କରି, ଭୃନ୍ଦାବନ ଉପରେ ଚିନ୍ତନ କଲେ। ତାଙ୍କର ଅନୁଗ୍ରହରେ, ତିବ୍ର ଗ୍ରୀଷ୍ମରେ ମଧ୍ୟ, ଏଠି ଏକ ଶ୍ରାବଣ ଋତୁ ପରି, ସତତ ନୂତନ ଫସଲ ଉପଜିଗଲା। ବ୍ରଜର ସମସ୍ତ ବାସୀ ଗାଡ଼ି ଓ ଗୋଧନ ସହିତ ଭୃନ୍ଦାବନରେ ଅର୍ଧଚକ୍ର ଆକାରରେ ବସିଗଲେ। ଏଠି, ବଳରାମ ଓ ଦାମୋଦର ଗୋପଶିଶୁ ହୋଇ, ପାଶ୍ୱ ରେ ଗୋଧନ ସହିତ ଚଞ୍ଚଳ ଖେଳ କରି ଘୁଞ୍ଚିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ମୟୂରପଖ ମୁକୁଟ, ଜଙ୍ଗଲ ଫୁଲର ମାଳା, ଓ ପତ୍ର ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିବା ବାଦ୍ୟ ଉପକରଣ ଧରି, ମଧୁର ସଙ୍ଗୀତ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ। କାଉପଖ ଦଳର ଚୁଆ ଭଳି କଳା ଚୁଲ ଓ ଅଗ୍ନିର ଯୁବ ପୁତ୍ର ଭଳି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଇ, ଦୁଇଜଣେ ହସି ଓ ଖେଳି ଘୁଞ୍ଚିଥିଲେ, ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବରେ। କ୍ରମେ କାଳ ବିତିଗଲା, ବ୍ରଜରେ ଦୁଇ ଜଣେ ସାତ ବର୍ଷରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ଗୋପ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ରକ୍ଷକ ହେଲେ। ଏବେ ବର୍ଷା ଋତୁ ଆସିଲା; ଆକାଶ ଘନ ମେଘରେ ଢାକିଗଲା, ଜଳଧାରା ଦିଗ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ଏକତ୍ର କରି ଦେଉଛି। ପୃଥିବୀ ନୂତନ ଫସଲ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ଇନ୍ଦ୍ରର କୀଟ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଏକ ପନ୍ନା ଭଳି ଦେଖାଯାଉଛି, ରୁବିରେ ଶୋଭିତ। ଗଭୀର ଜଳ ଭରିଥିବା ନଦୀମାନେ ନୂତନ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ପାଇଛନ୍ତି, ଅସଦ୍ବ୍ୟବହାରୀଙ୍କ ମନ ପରି ଧନ ପାଇଲେ ଯେପରି। ଇନ୍ଦ୍ର, ତାଙ୍କର ଅବିରୋଧୀ ଘୋଡ଼ା ସହିତ, ମେଘର ମାଧ୍ୟରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେବାକୁ ଅସମ୍ଭବ, ଭଳି ଅଜ୍ଞାନ ରାଜା ଅନ୍ୟ ରାଜ୍ୟ ଠିକ୍ ଭଳି ଅଧିଗ୍ରହଣ କରିପାରେ ନାହିଁ। ମେଘର ପୃଷ୍ଠରେ ଶୁଭ୍ର କ୍ରେନ୍ ଶ୍ରେଣୀ ଚମକୁଛି, ଭଳି ଉତ୍ତମ ପୁରୁଷର ଆଚରଣ ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ହୋଇ ଦେଖାଯାଉଛି। ତୃଣ, ମେଘରେ ଚଞ୍ଚଳ ହେଉଥିବା ବିଜୁଳି ଆକାଶରେ ସ୍ଥିରତା ଆଣିପାରିନଥିଲା, ଭଳି ଦୁଷ୍ଟ ଲୋକ ଉତ୍ତମ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ମିତ୍ରତା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରହିପାରେ ନାହିଁ। ନୂତନ ଧାନ ଦ୍ୱାରା ପଥ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ହେଉଥିଲା, ଭଳି ଲୋକଙ୍କ କଥା ଅନ୍ୟ ଅର୍ଥ ପାଇଲେ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଯାଉଛି। କେବେ କେବେ, ଦୁଇ ଜଣେ ଗୋପମାନେ ସହିତ ଗୀତ ଓ ନୃତ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦ କରିଥିଲେ; ଅନ୍ୟ ସମୟରେ, ବଡ଼ ଶୀତ ହେଉଥିବାରୁ ବୃକ୍ଷ ତଳେ ଶରଣ ନେଇଥିଲେ। କେବେ କେବେ କଦମ୍ବ ଫୁଲର ମାଳା, କେବେ କେବେ ମୟୂରପଖ, କେବେ କେବେ ପ୍ବ୍ରାସ୍ତ ମାଳା ଓ ପାହାଡ଼ର ରଙ୍ଗରେ ଶୋଭିତ, ବିଭିନ୍ନ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। କେବେ କେବେ ପତ୍ର ଶୟନରେ ଶୁଇଥିଲେ, କେବେ କେବେ ବୃକ୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଘୁଞ୍ଚିଥିଲେ, କେବେ କେବେ ମେଘ ଗର୍ଜନ ହେଲେ ଭୟରେ ଚିତ୍କାର କରିଥିଲେ। କେବେ ଗୋପମାନଙ୍କ ଗୀତର ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ, କେବେ କେବେ ମୟୂର କୁହୁକି ଓ ଗୋପିମାନଙ୍କ ବାଣୀ ଅନୁକରଣ କରିଥିଲେ। ଏକ ଦିନ, ବଳରାମ ଓ କେଶବ ଗୋଧନ ସହିତ ଅରଣ୍ୟରେ ଚାଲି, ଖଜୁର ଗଛର ହରିତ ଉଦ୍ୟାନକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ଏହି ଉଦ୍ୟାନରେ ଧେନୁକା ନାମକ ଦାନବ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ସଦା ପଶୁମାଂସ ଭକ୍ଷଣ କରେ, ଗଧାର ଆକାର ଧରି ବାସ କରୁଥିଲା। ଏହି ଉଦ୍ୟାନର ଫଳ ଦେଖି, ଗୋପଶିଶୁମାନେ ଆଶା ଭରି, ଫଳ ପାଇବା ଇଚ୍ଛାରେ କହିଲେ, "ହେ ରାମ! ହେ କୃଷ୍ଣ! ଏଠି ସଦା ଧେନୁକା ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ, ତେଣୁ ଏଠି ଫଳ ରହିଛି। ଦେଖ, ଖଜୁର ଗଛର ଫଳ ଓ ସେମାନଙ୍କ ଗନ୍ଧ ଦୂର ଯାଉଛି; ଆମେ ଏହି ଫଳ ଖାଇବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ, ତୁମେ ଚାହୁଁଥିଲେ ଏହି ଫଳ ଚୁଆଇ ଦିଅ।" ଗୋପଶିଶୁମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସଙ୍କର୍ଷଣ ଓ କୃଷ୍ଣ ଖଜୁର ଗଛର ଫଳ ଭୂମିକୁ ପଡ଼ିଦେଲେ। ଫଳ ପଡ଼ିବା ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଏହି ଦୁର୍ଗମ ଦାନବ, ଦୁଷ୍ଟ ଗଧା ଆକାରର ଦୈତ୍ୟ, ରୋଷରେ ଆସିଗଲା।