ନନ୍ଦଙ୍କୁ କହାଗଲା, “ଏଠି ମୋର ଏକ ନିଜ ଶିଶୁ ଅଛି, ଯିଏ ରୋହିଣୀଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମିଛି; ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ତୁମ ପୁଅ ପରି ସୁରକ୍ଷା କର।” ଏହିପରି ଉପଦେଶ ପାଇଁ, ନନ୍ଦଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ଗୋପଗଣ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ସାମଗ୍ରୀ ଗାଡିରେ ଚଢ଼ାଇ, ଦେୟ ବାଜେ ପୂରା କରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ ଚାଲିଗଲେ। ଗୋକୁଳରେ ବସିବା ସମୟରେ, ଏକ ରାତିରେ ପୁତନା ନାମକ ଶିଶୁ-ଘାତକ ଦେମନୀ ଘରେ ଆସି, ଶୁଅଥିବା କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଉଠାଇ ତାଙ୍କ ଛାତି ଦେଇ ଦୁଧ ପିଅଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲା। ପୁତନା ଯେଉଁ ଶିଶୁକୁ ଦୁଧ ପିଅଉଥିଲେ, ସେ ଶିଶୁ ତୁରନ୍ତ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରୁଥିଲା। କିନ୍ତୁ କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ଦୁଃଖରେ, ଦୁଇ ହାତରେ ତାଙ୍କ ଛାତିକୁ ଭଲଭଳି ଧରି, ରୋଷରେ ତାଙ୍କ ଦେହର ସାର୍ବ ଜୀବନ ଶକ୍ତି ସହିତ ଦୁଧ ଚୁଷି ନେଲେ। ପୁତନା ବିକଟ ଚିତ୍କାର କରି, ତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗ ଅସ୍ଥିର ହୋଇ, ଭୟଙ୍କର ଦୃଶ୍ୟରେ ଭୂମିକୁ ବେହୋଶ ହୋଇ ପଡ଼ିଲେ। ସେଇ ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦରେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ବ୍ରଜବାସୀମାନେ ଦୌଡ଼ି ଆସି, ପୁତନାଙ୍କ ମୃତଦେହର କୋଳରେ କୃଷ୍ଣକୁ ଦେଖିଲେ। ଯଶୋଦା ଭୟରେ କୃଷ୍ଣକୁ ଉଠାଇ, ତାଙ୍କ ଉପରେ ଦୁଷ୍ଟ ଦୃଷ୍ଟି ଦୂର କରିବାକୁ ହାତରେ ଗାଈର ପୁଛ ଘୁଞ୍ଚାଇଲେ। ନନ୍ଦ, ମଧ୍ୟ, ଗୋବର ନେଇ, ତାହା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ଲଗାଇ, ଏହିପରି ସୁରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ିଲେ: “ସମସ୍ତ ପ୍ରଭୁ ହରି ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ—ଯାହାଙ୍କ ନାଭିର କମଳରୁ ବିଶ୍ୱ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି। ବରାହ ରୂପରେ ଭୂମିକୁ ଦାନ୍ତର ଟିପରେ ଧରିଥିବା କେଶବ ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ। ସର୍ବବ୍ୟାପୀ କେଶବ ଯିଏ ନରସିଂହ ରୂପେ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଛାତି ଚିରିଥିଲେ, ସେ ସର୍ବଦା ତୁମକୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ। ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ତ୍ରିବିକ୍ରମ ହୋଇ ତିନି ଲୋକ ମାପିଥିବା ବାମନ ତୁମକୁ ସର୍ବଦା ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ। ଗୋବିନ୍ଦ ତୁମ ମୁଣ୍ଡକୁ, କେଶବ ତୁମ କଣ୍ଠକୁ, ବିଷ୍ଣୁ ତୁମ ଗୁପ୍ତ ଅଂଗ ଓ ପେଟକୁ, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ତୁମ ଜଂଘା ଓ ପାଦକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ। ଅକ୍ଷୟ ନାରାୟଣ ତୁମ ମୁହଁ, ବାହୁ, ହସ୍ତ, ମନ ଓ ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ। ତୁମ ଶତ୍ରୁ ପିଶାଚ, କୁଷ୍ମାଣ୍ଡ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ସଂଖ, ଶାର୍ଙ୍ଗ, ଚକ୍ର, ଗଦା, ଖଡ୍ଗ ଧ୍ୱନିରେ ନଶ୍ଟ ହେଉନ୍ତୁ। ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବୈକୁଣ୍ଠ, ମଧୁସୂଦନ ଉପଦିଗରେ, ହୃଷୀକେଶ ଆକାଶରେ, ପୃଥିବୀରେ ଭୂମିପତି ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।” ଏପରି ସୁରକ୍ଷା କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ନନ୍ଦ କୃଷ୍ଣକୁ ଗଡ଼ି ତଳେ ଏକ ବିଛାଉନାରେ ଶୁଅଇଦେଲେ। ଗୋପମାନେ ଏହି ଅପୂର୍ବ ଦୃଶ୍ୟ—ପୁତନାଙ୍କ ବିଶାଳ ମୃତଦେହ—ଦେଖି ଭୟ ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଅଭିଭୂତ ହେଲେ। ଏକ ଦିନ, ମଧୁସୂଦନ ଗଡ଼ି ତଳେ ଶୁଅଥିବାବେଳେ, ଦୁଧ ଚାହିଁ ତାଙ୍କ ପାଦ ଉପରକୁ ଉଠାଇ ରୋଇବାକୁ ଲାଗିଲେ। ତାଙ୍କ ପାଦର ଆଘାତରେ ଗଡ଼ି ଉଲଟିଗଲା, ତାହାର ଘଡ଼ା-ବାତିଲି ଭାଙ୍ଗିଗଲା ଓ ଗଡ଼ି ପଛ ଦିଗକୁ ଲୁଢ଼ିଗଲା। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ସମସ୍ତ ଗୋପ ଓ ତାଙ୍କ ଜଣାଣୀମାନେ ଦୌଡ଼ି ଆସି, ପଛୁଆ ଦେଖିଲେ କୃଷ୍ଣ ମାଟିରେ ଚିତ୍ତ ହୋଇ ପଡ଼ିଛନ୍ତି। ସେମାନେ ପଚାରିଲେ, “ଏହି ଗଡ଼ି କିଏ ଉଲଟାଇଲା?” ଛୁଆମାନେ କହିଲେ, “ଏହି ଶିଶୁଏ ଗଡ଼ିକୁ ଫିଙ୍ଗିଦେଇଛନ୍ତି।” ଏହା ଦେଖି ସମସ୍ତ ଗୋପ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ମୁଗ୍ଧ ହେଲେ, ନନ୍ଦ ମଧ୍ୟ ଏହି ଅପୂର୍ବ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଇ, କୃଷ୍ଣକୁ ଉଠାଇଲେ। ଯଶୋଦା ଓ ଅନ୍ୟ ଜଣାଣୀମାନେ ଗଡ଼ି ଉପରେ ଚଢ଼ି, ଛିଟିଯାଇଥିବା ବାତିଲି ଉଠାଇ, ଦହି, ଫୁଲ, ଫଳ ଓ ଅଖଣ୍ଡ ଧାନ୍ୟ ଦେଇ ଗଡ଼ିର ପୂଜା କଲେ। ଗୋକୁଳରେ, ଗର୍ଗ ମୁନି, ବସୁଦେବଙ୍କ ଉଦ୍ୟୋଗରେ, ଗୋପମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଗୁପ୍ତଭାବେ ଦୁଇ ଶିଶୁଙ୍କ ନାମକରଣ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ। ଜ୍ଞାନୀ ଗର୍ଗ ବଡ଼ ଛୁଆକୁ “ରାମ” ଓ ଅନ୍ୟକୁ “କୃଷ୍ଣ” ନାମ ଦେଲେ। ସମୟ କିଛି ଯିବା ପରେ, ସେ ଦୁଇ ଦୁଇଟି ଘୁଟୁ ଚାଲିବା ଶିଖି, ବ୍ରଜରେ ଏଠୁ ସେଠି ଘୁଞ୍ଚିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ତାଙ୍କ ଦେହରେ ଗୋବର ଓ ଭସ୍ମ ଲଗିଥିଲା, ଯଶୋଦା ଓ ରୋହିଣୀ ତାଙ୍କୁ ବାନ୍ଧି ରଖିପାରୁନଥିଲେ। ଗୋଥାର ମଧ୍ୟରେ ଖେଳି, ଏହି ଦିନ ସେମାନେ ନୂତନ ଜନ୍ମିଥିବା ବଛାମାନଙ୍କ ପୁଛ ଟାଣିବାରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଥିଲେ। ଯେତେବେଳେ ଯଶୋଦା ଦେଖୁଥିଲେ ଏହି ଦୁଇ ଛୁଆ ଏକଠା ଖେଳୁଛନ୍ତି, ସେ ତାଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରୁନଥିଲେ; ତାଙ୍କ ଖେଳ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚଞ୍ଚଳ ଥିଲା। ଏକ ଦିନ ଯଶୋଦା କ୍ରୋଧରେ ଏକ ଛଡ଼ି ନେଇ, କମଳନୟନ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଡାଟିଲେ, “ତୁମେ ଯଦି ସମର୍ଥ, ତେବେ ତୁମ ଦୁର୍ଲଭ ଦୁଷ୍ଟୁମି ଚାଲୁ ରଖ!” ବୋଲି, ଘର କାମ କରିବାକୁ ଚଲିଗଲେ। ଏହି ସମୟରେ କୃଷ୍ଣ, ଉଠା ଦୁଇ ଗଛ ମଧ୍ୟରେ ବାନ୍ଧା ଦୌଳିକୁ ଟାଣି, ଦୁଇଟି ଅର୍ଜୁନ ଗଛ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଗଲେ। ଦୌଳିକୁ ଟାଣି ଯିବା ସମୟରେ ଉଚ୍ଚ ଶାଖା ଭାଙ୍ଗିଗଲା, ଦୁଇ ଅର୍ଜୁନ ଗଛ ଭୂମିକୁ ପଡ଼ିଗଲା। ବଡ଼ ଗଡ଼ା ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ବ୍ରଜବାସୀମାନେ ଭୟ ପାଇଁ ଦୌଡ଼ି ଆସି, ଦେଖିଲେ ଦୁଇ ଗଛ ଭୂମିକୁ ପଡ଼ିଛି, ମଧ୍ୟରେ ନୂତନ ଦାନ୍ତ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହସ ସହିତ କୃଷ୍ଣ ବସିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ କମରେ ଦୌଳିର ରସ୍ସି ବାନ୍ଧା ଥିଲା, ଏହିପରି ଦୃଶ୍ୟ ପାଇଁ ସେ “ଦାମୋଦର” ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ। ଏହି ଭୟଙ୍କର ଅପଶକୁନ ଦେଖି, ନନ୍ଦଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ବଡ଼ ଗୋପମାନେ ଆଲୋଚନା କରିଲେ: “ଏଠି ଆମ ପାଇଁ ଆଉ କିଛି ନାହିଁ; ଏଠି ଅନେକ ବିପଦ ଦେଖାଯାଉଛି, ଯାହା ନାଶ ଆଣୁଛି। ଚଲ, ଆମେ ଅନ୍ୟ ଏକ ବଡ଼ ଅରଣ୍ୟକୁ ଚଳିଯିବା ଉଚିତ।