ଦେବକୀ ଭୟଭୀତ ହୋଇ କହିଲେ, "ଏହି ଦିନ ହିଁ, ହେ ଦେବ, କଂସ ମୋତେ ମାରିବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିବେ, କାରଣ ସେ ଜାଣିଛି ଯେ ତୁମେ ଏଠାରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛ। ତୁମେ ଏବେ ମୋ ଘରେ ଅଛ।" ସେ ଆଉ କହିଲେ, "ଯିଏ ଅନନ୍ତ ରୂପୀ, ସମସ୍ତ ଜଗତ ତାଙ୍କ ଶରୀରରେ ଥାଏ, ଯିଏ ଦେବତାଙ୍କର ଦେବ, ସେଇ ପ୍ରଭୁ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଶିଶୁ ରୂପେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଦୟା କରନ୍ତୁ।" ଦେବକୀ ପୁନି ବିନତି କଲେ, "ହେ ସମସ୍ତଙ୍କର ଆତ୍ମା, ଏହି ଚତୁର୍ଭୁଜ ରୂପକୁ ଅପସାରଣ କର, ଯେଉଁଠି କଂସ, ଦିତିର ଦୁଷ୍ଟ ପୁତ୍ର, ତୁମର ଅବତାର ଜାଣି ପାରିବ ନାହିଁ।" ତେବେ ପ୍ରଭୁ କହିଲେ, "ମୁଁ ତୁମକୁ ଯାହା ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଥିଲି, ତୁମେ ପୁତ୍ର ଚାହିଁଥିଲ, ତାହା ଆଜି ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା, ମୁଁ ତୁମ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଲି।" ଏଭଳି କହି ପ୍ରଭୁ ଶାନ୍ତ ହୋଇ ରହିଲେ। ଏବେ ବସୁଦେବ ରାତିରେ ଶିଶୁକୁ ନେଇ ବାହାରେ ଯାଇଲେ। ଯେଉଁ ରାକ୍ଷୀ ଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ଘୋଡ଼ା ଯୋଗମାୟାଙ୍କ ନିଦ୍ରାରେ ମଗ୍ନ ଥିଲେ, ତେଣୁ ଅନକଦୁନ୍ଦୁଭିଙ୍କୁ ମଥୁରା ଛାଡ଼ିଯିବା ସମୟରେ କେହି ଦେଖି ପାରିଲେ ନାହିଁ। ସେଇ ରାତିରେ ଘନ ମେଘ ଭୟଙ୍କର ବର୍ଷା କରୁଥିଲେ, ଶେଷ ନାଗ ବସୁଦେବଙ୍କ ପଛରେ ଚାଲି ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଫଣାରେ ଛାୟା ଦେଇ ରକ୍ଷା କଲେ। ବସୁଦେବ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ନେଇ ଗଭୀର ଯମୁନା ନଦୀରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯାହାର ତରଙ୍ଗ ଘୁରୁଥିଲା, ଏବଂ ଜଳ ତାଙ୍କ ଘୁଁଡ଼ି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଥିଲା। ସେଠାରେ ତୀରେ, କଂସଙ୍କର କର ଦେଇ, ବସୁଦେବ ନନ୍ଦ ଓ ଅନ୍ୟ ଗୋପମାନେ ମଥୁରାରୁ ଆସିଥିବାକୁ ଦେଖିଲେ। ସେଇ ସମୟରେ, ଯଶୋଦା ମଧ୍ୟ ଯୋଗମାୟାଙ୍କ ନିଦ୍ରାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲେ, ଏବଂ ସେଇ ନିଦ୍ରାରେ ଏକ କନ୍ୟାକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ବସୁଦେବ ଶିଶୁକୁ ତାଳି ଦେଇ ଏବଂ କନ୍ୟାକୁ ନେଇ ଶୀଘ୍ର ଯଶୋଦାଙ୍କ ଶଯ୍ୟାକୁ ଗଲେ। ଯଶୋଦା ଜାଗି ଦେଖିଲେ ତାଙ୍କର ନବଜାତ ଶିଶୁ ନୀଳ କମଳପତ୍ର ସମ ଶ୍ୟାମ ରଙ୍ଗର, ଏବଂ ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ବସୁଦେବ କନ୍ୟାକୁ ନେଇ ତାଙ୍କ ଘରକୁ ଫେରିଲେ ଏବଂ ତାକୁ ଦେବକୀଙ୍କ ଶଯ୍ୟାରେ ପୂର୍ବବତ୍ ରଖିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଶିଶୁର ଚିତ୍କାର ଶୁଣି ରାକ୍ଷୀମାନେ ହଠାତ୍ ଜାଗିଲେ ଏବଂ ଦେବକୀ ଜନ୍ମ ଦେଲେ ବୋଲି କଂସଙ୍କୁ ଖବର ଦେଲେ। କଂସ ତୁରନ୍ତ ଆସି କନ୍ୟାକୁ ଧରିଲେ, ଦେବକୀ କଣ୍ଠ ଅଟକି ଦୟା କରିବାକୁ ବିନତି କଲେ: "ଛାଡ଼, ଛାଡ଼", ତେବେ ସେ ରୋକିଲେ ନାହିଁ। ସେ କନ୍ୟାକୁ ପାଥର ତଳରେ ପକେଇ ଦେଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ଆକାଶରେ ରହିଗଲେ ଏବଂ ଅଷ୍ଟଭୁଜା ଦେବୀ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ। ଦେବୀ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରେ ହସି କଂସଙ୍କୁ କ୍ରୋଧରେ କହିଲେ, "ମୂର୍ଖ! ମୋତେ ଫିଙ୍କି ତୁମେ କଣ ପାଇବା? ତୁମେ ଯାହାକି ଭୟ କରୁଛ, ସେ ତୁମ ହନନ କରିବାକୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛି।" ସେଉଁଠି ଆଉ କହିଲେ, "ଯିଏ ପୂର୍ବେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଓ ଦେବମାନେର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲେ, ସେଉଁଠି ଏବେ ତୁମର ମୃତ୍ୟୁ ହେବେ। ଏହା ଭଲଭାବରେ ଚିନ୍ତା କର ଏବଂ ତୁମ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଶୀଘ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ କର।" ଏଭଳି କହି, ଦେବୀ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର, ଗନ୍ଧ ଓ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ, ସିଦ୍ଧମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିବାବେଳେ, ରାଜା କଂସଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ସାମ୍ନାରେ ଆକାଶରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ତାପରେ କଂସ ଭୟାକୁଳ ମନେ ପ୍ରଲମ୍ବ, କେଶୀ, ଧେନୁକ, ପୁତନା, ଅରିଷ୍ଟ ଓ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଦାନବମାନେଁକୁ ଡାକି କହିଲେ, "ହେ ପ୍ରଲମ୍ବ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ! ହେ କେଶୀ! ଧେନୁକ! ପୁତନା! ଅରିଷ୍ଟ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ମୋର କଥା ଶୁଣ।" ସେ କହିଲେ, "ଦେବମାନେ ଅନେକଥର ମୋତେ ମାରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଛନ୍ତି, ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ମୋତେ ପୀଡ଼ା ଦେଇଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ କିଛି ମନେ କରେ ନାହିଁ। ଇନ୍ଦ୍ର ଅଥବା ଏକାକୀ ହରି କି କରିପାରିବେ? ଦାନବନାଶକ ହରି କି କରିପାରିବେ? ଆଦିତ୍ୟ, ବସୁ, ମାରୁତ କି କରିପାରିବେ? ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ମୋର ବଳରେ ଦମିତ।" "ମୁଁ ଦେଖିଛି ଇନ୍ଦ୍ର ଯୁଦ୍ଧରେ ଆସି ପଛେ ତାଙ୍କ ତୀର ନେଇ ପଳାଇଯାଉଛି। ମଦ୍ର ଦେଶରେ ଇନ୍ଦ୍ର ବର୍ଷା ବନ୍ଦ କଲେ, ତବେ ମେଘମାନେ ମଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭାଙ୍ଗି ମଧ୍ୟ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ବର୍ଷିଲେ।" "ପୃଥିବୀରେ କେଉଁ ରାଜା ଅଛନ୍ତି ଯେଉଁମାନେ ଜରାସଂଧଙ୍କୁ ଗୁରୁ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିନାହାନ୍ତି? ଦେବମାନେ ମୋ ପାଖରେ ହାସ୍ୟସ୍ପଦ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମୁଁ ଅବହେଳା କରେ।" "ତଥାପି, ହେ ଦାନବମାନେ, ମୋତେ ଏମିତି ଦୁଷ୍ଟ ଦେବମାନେଙ୍କୁ ହାନି କରିବାକୁ ଅଧିକ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଦରକାର।" "ଏହିପରି, ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଯେଉଁମାନେ ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ସମୂଳ ନାଶ କରିବା ଦରକାର, ଦେବମାନେଙ୍କୁ ହାନି କରିବା ପାଇଁ। ମୋ ପାଇଁ ମୃତ୍ୟୁ ଆସିଲେ ମଧ୍ୟ ଚଳିବ, ଦେବକୀର ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମିଥିବା କନ୍ୟା ଏହିପରି କହିଥିଲେ।" "ଏହିପରି, ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁଠି ଅସାଧାରଣ ଶିଶୁ ଅଛନ୍ତି, ଅତି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶିଶୁ ଅଛି, ସେମାନେ ଯେପରି ହେଉ ମାରିଦିଅ।" ଏଭଳି ଆଦେଶ ଦେଇ କଂସ ତାଙ୍କ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ ଏବଂ ବସୁଦେବ ଓ ଦେବକୀଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିଦେଲେ। ସେ କହିଲେ, "ତୁମ ଗର୍ଭରେ ଯେଉଁ ପିଲାମାନେ ମୁଁ ମାରିଥିଲି, ସେମାନେ ଅବର୍ଥକ ହେଲେ; ମୋର ବିନାଶ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ କେହି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି। ତେଣୁ ଆଉ ଦୁଃଖ କରନି, ଏହି ଶିଶୁମାନେ ଏଭଳି ଭାଗ୍ୟର ଥିଲେ। ତୁମ ଦୋଷରେ ସେମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ।" ଏଭଳି ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ ମୁକ୍ତ କରି, କଂସ ଆଉ ଏକବାର ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ତଥାପି ମନରେ ସନ୍ଦେହ ରହିଲା। ମୁକ୍ତ ହୋଇ ବସୁଦେବ ନନ୍ଦଙ୍କ ଗୋଡ଼ିକୁ ଯାଇ ଦେଖିଲେ ନନ୍ଦ ଆନନ୍ଦରେ କହୁଛନ୍ତି, "ମୋତେ ପୁଅ ହୋଇଛି!" ବସୁଦେବ ଆଦର ସହ କହିଲେ, "ସଉଭାଗ୍ୟରେ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ପୁଅ ହୋଇଛି।" "ତୁମେମାନେ ରାଜାଙ୍କୁ ବାର୍ଷିକ କର ଦେଇଛ, ଏହି କାରଣରେ ଆସିଥିଲ, ତେଣୁ ଆଉ ରୁହିବା ଦରକାର ନାହିଁ। ଯାହା ପାଇଁ ଆସିଥିଲ, ସେହି କାମ ସଫଳ ହୋଇଛି; ଏବେ ନନ୍ଦ, ଶୀଘ୍ର ତୁମ ଗୋପଗ୍ରାମକୁ ଫେରିଯାଅ।