ବର୍ଷା ଋତୁରେ, କୃଷ୍ଣପକ୍ଷର ଅଷ୍ଟମୀ ରାତିରେ, ଭଗବାନ ନିଜେ କହିଲେ—“ମୁଁ ଏଇ ଦିନ ରାତିରେ ଜନ୍ମ ନେବି, କିନ୍ତୁ ତୁମେ ନବମୀ ଦିନ ଶିଶୁକୁ ଜନ୍ମ ଦେବା। ମୋତେ ଯଶୋଦାଙ୍କ ବିଛାନାରେ ରଖାଯିବ, ଏବଂ ତୁମକୁ, ହେ ନିର୍ମଳା, ଦେବକୀ ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଖାଯିବ। ବସୁଦେବ, ମୋର ଶକ୍ତିରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କରିବେ। ଏହା ପରେ, କଂସ ତୁମକୁ ଧରି, ପାହାଡ଼ର ତୀବ୍ର ଶିଖରରେ ଛାଡ଼ିଦେବ। ସେଠାରେ ତୁମେ ନିଜ ଦିବ୍ୟ ସ୍ୱରୂପକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବ। ତାପରେ, ଶତାକ୍ଷୀ, ଚକ୍ରଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ର, ମୋ ପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧା ଦେଖାଇ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରି, ତୁମକୁ ନିଜ ଭଉଣୀ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିବେ। ତୁମେ ଶୁମ୍ଭ ଓ ନିଶୁମ୍ଭ ଭଳି ହଜାର ଦାନବଙ୍କୁ ବିନାଶ କରିବ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀକୁ ଅନେକ ମନ୍ଦିର ଓ ନିବାସ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ କରିବ। ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ନମ୍ରତା, କ୍ଷମା, ସୌନ୍ଦର୍ୟ, ଆକାଶ, ପୃଥିବୀ, ଧୃତି, ଲଜ୍ଜା, ପୋଷଣ, କ୍ରୋଧ—ଯାହା କିଛି ଅଛି, ସେ ସବୁ ତୁମେ ହେଉଛ। ଯେମାନେ ତୁମକୁ ଆର୍ଯ୍ୟା, ଦୁର୍ଗା, ବେଦଗର୍ଭା, ଅମ୍ବିକା, ଭଦ୍ରା, ଭଦ୍ରକାଳୀ, କ୍ଷେମଦା, ଭାଗ୍ୟଦା ଭାବେ ଡାକନ୍ତି, ସେମାନେ ପ୍ରଭାତ ଓ ସଂଧ୍ୟାବେଳେ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରି, ଯେଉଁ ଇଛା କରିବେ, ମୋର କୃପାରେ ତାହା ପ୍ରାପ୍ତ କରିବେ। ମଦ୍ୟ, ମାଂସ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଭୋଜ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଯେତେବେଳେ ତୁମକୁ ପୂଜା କରାଯିବ, ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଇଛା ପୂରଣ କରିବ। ପରେ, ଦେବତାଙ୍କ ନାୟକଙ୍କ କଥାଅନୁଯାୟୀ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସେ ଯୋଗମାୟା ଗର୍ଭସ୍ଥାନ ର ଅଦଳବଦଳ ଓ ଅନ୍ୟ ଗର୍ଭର ନିଷ୍କ୍ରମଣ ଚିନ୍ତା କଲେ। ସପ୍ତମ ମାସରେ, ରୋହିଣୀ ନକ୍ଷତ୍ରରେ, ହରି ତିନି ଲୋକର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଦେବକୀଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେହି ଦିନେ, ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ଆଜ୍ଞାଅନୁଯାୟୀ, ଯୋଗମାୟା ଯଶୋଦାଙ୍କ ଗର୍ଭକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ହେ ଦ୍ୱିଜ, ଗ୍ରହମାନେ ଆକାଶରେ ସୁମେଳ ଧରିଥିଲେ; ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅଂଶ ପୃଥିବୀରେ ଅବତରଣ କରିବା ସମୟରେ, ଋତୁମାନେ ମଙ୍ଗଳମୟ ହୋଇଯାଇଥିଲେ। ଦେବକୀଙ୍କ ଶରୀରରୁ ଅସାଧାରଣ ତେଜ ଉତ୍ସର୍ଗ ହେଉଥିଲା, ଯାହା ଦେଖି କେହି ତାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରୁନଥିଲେ; ସେ ଚମକୁଥିବା ଦେଖି ସମସ୍ତଙ୍କ ମନ ଅସ୍ଥିର ହୋଇଯାଉଥିଲା। ଦେବତାମାନେ, ଯାହା ନାରୀପୁରୁଷଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦୃଶ୍ୟ ନୁହେଁ, ଦେବକୀଙ୍କୁ ନିରନ୍ତର ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିଲେ, କାରଣ ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସ୍ୱରୂପକୁ ଧାରଣ କରିଥିଲେ। “ତୁମେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଦୂଷ୍ୟମାନ ପ୍ରକୃତି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଗର୍ଭର ଆଦି, ସେଉଁଠି ତୁମେ ବିଶ୍ୱସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ବାଣୀ ଓ ବେଦମାନଙ୍କ ଗର୍ଭ ହେଉଛ। ସୂର୍ଯ୍ୟର ଆକୃତିର ଗର୍ଭ, ସୃଷ୍ଟିର ଅନାଦି କାରଣ, ସମସ୍ତଙ୍କ ମୂଳ, ଯଜ୍ଞର ସାର, ତ୍ରୟୀ ବେଦ ତୁମେ। ଫଳର ଗର୍ଭ, ପୂଜ୍ୟବସ୍ତୁ, ଅଗ୍ନି ଓ ଅରଣିର ଗର୍ଭ, ଅଦିତି—ଦେବମାନଙ୍କ ଗର୍ଭ, ଦିତି—ଦାନବମାନଙ୍କ ଗର୍ଭ, ସବୁ ତୁମେ। ଆଲୋକ ଓ ଦିନର ଗର୍ଭ, ଜ୍ଞାନ ଓ ନମ୍ରତାର ଗର୍ଭ, ନେତୃତ୍ୱ ଓ ଉତ୍ତମ ଆଚରଣ, ଲଜ୍ଜା ଓ ସମ୍ମାନର ଗର୍ଭ ତୁମେ। ଇଚ୍ଛା, ସନ୍କଳ୍ପ, ସନ୍ତୋଷ ଓ ପ୍ରସାଦର ଗର୍ଭ, ବୁଦ୍ଧି, ଜ୍ଞାନର ଗର୍ଭ, ଧୃତି, ସାହସର ଗର୍ଭ ତୁମେ। ଗ୍ରହ, ତାରା, ନକ୍ଷତ୍ରମାନଙ୍କ ଗର୍ଭ ତୁମେ, ଆକାଶ ତୁମର ବିସ୍ତୃତ ଆଧାର। ଏହିପରି ହଜାର ଶକ୍ତି ତୁମର ଅଛି। ସମସ୍ତ ସାଗର, ପାହାଡ଼, ଦ୍ୱୀପ, ବନ, ନଗର ଏବଂ ଅନେକ ଅଳଙ୍କାର ତୁମର ଗର୍ଭରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଅଛି। ସମସ୍ତ ଗ୍ରାମ, ପଡ଼ା, ଉପନିବେଶ, ଏହି ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ, ସମସ୍ତ ଅଗ୍ନି, ଜଳ ଓ ପବନ ତୁମେ। ଆକାଶ ଗ୍ରହ, ତାରା ଓ ଶତାଧିକ ଉଡ଼ୁଥିବା ବାହନମାନେ ଦ୍ୱାରା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ପାଇଁ ଅନ୍ତରିକ୍ଷ ଦିଏ। ଭୂଲୋକ, ଭୂର୍ବର୍ଗ, ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମହର୍, ଜନ, ତପ, ବ୍ରହ୍ମ ଲୋକ—ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ତୁମେ। ଏହି ବିଶ୍ୱରେ ଦେବ, ଦାନବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଚାରଣ, ମହାନାଗ, ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ, ପିଶାଚ, ଗୁପ୍ତ ଜୀବମାନେ ବସୁଛନ୍ତି। ସମସ୍ତ ମାନବ, ପଶୁ, ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜୀବମାନେ—ସେମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଓ ବାହାରେ ଅନନ୍ତ, ସମସ୍ତଙ୍କ ନାଥ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ବସିଛନ୍ତି। ଯାହାଙ୍କ ଆକୃତି ଓ କ୍ରିୟା କୌଣସି ପରିଭାଷାରେ ଧରାଯାଏ ନାହିଁ, ଯାହାଙ୍କ ମାପ ସମସ୍ତ ବସ୍ତୁ, ସେଇ ବିଷ୍ଣୁ ତୁମର ଗର୍ଭରେ ବସିଛନ୍ତି। ତୁମେ ଆକାଶ, ସ୍ୱଧା, ଜ୍ଞାନ, ଅମୃତ, ଆକାଶର ଆଲୋକ; ତୁମେ ସ୍ୱାହା, ସ୍ୱଧା, ଜ୍ଞାନ, ଅମୃତ, ତୁମେ ଆକାଶର ଆଲୋକ; ସମସ୍ତ ଲୋକର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ତୁମେ ପୃଥିବୀରେ ଅବତରଣ କରିଛ। ଦୟା କର, ହେ ଦେବୀ। ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ଶୁଭ ଓ ଶାନ୍ତି ଆଣ। ସ୍ନେହରେ, ତୁମେ ସେଇ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୋଷଣ କର, ଯିଏ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ଏପରି ଦେବତାମାନେ ପ୍ରଶଂସା କଲେ, ସେଇ ଦେବୀ ନିଜ ଗର୍ଭରେ ପଦ୍ମନୟନ ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ଯିଏ ଜଗତର ରକ୍ଷାର କାରଣ। ପରେ, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ଜାଗୃତି ପାଇଁ, ଦେବକୀଙ୍କଠାରେ ପ୍ରଭାତ ସମୟରେ ଅଚ୍ୟୁତ ପ୍ରକଟିତ ହେଲେ। ତାଙ୍କ ଜନ୍ମ ଦିନରେ ସମସ୍ତ ଦିଗ ଅସାଧାରଣ ଆନନ୍ଦ ଓ ଉଲ୍ଲାସରେ ଭରିଯାଇଥିଲା, ଯେପରି ଚାନ୍ଦ୍ରିକା ପୃଥିବୀକୁ ଖୁସି ଦିଏ। ସଜ୍ଜନମାନେ ଅଧିକ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ; ତୀବ୍ର ବାତାସ ଶାନ୍ତ ହୋଇଗଲା; ଜନାର୍ଦନଙ୍କ ଜନ୍ମରେ ଜଙ୍ଗଲି ପଶୁମାନେ ମୃଦୁ ହୋଇଗଲେ। ନଦୀମାନେ ନିଜର ସ୍ୱରରେ ଝଙ୍କାର କରୁଥିଲେ; ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ, ଏବଂ ଅପ୍ସରାମାନେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ। ଦେବତାମାନେ ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀରୁ ପୁଷ୍ପବର୍ଷା କରୁଥିଲେ; ଶାନ୍ତ ଅଗ୍ନିମାନେ ଅତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଜ୍ୱାଳା ଦେଉଥିଲେ। ମଧ୍ୟରାତିରେ, ଯେତେବେଳେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଧାର ଜନାର୍ଦନ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ମେଘମାନେ ମୃଦୁ ଗର୍ଜନ କରି ପୁଷ୍ପବର୍ଷା କରିଥିଲେ। ସେଉଁଠି, ନୀଳପଦ୍ମର ପାତା ପରି ଚମକୁଥିବା, ଚାରିଟି ହସ୍ତ ଓ ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ବିଶିଷ୍ଟ ଶିଶୁକୁ ଦେଖି, ବସୁଦେବ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ତାଙ୍କୁ ମନସ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶବ୍ଦରେ ପୂଜା କରି, ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ବସୁଦେବ, କଂସଙ୍କ ଭୟରେ, ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ କହିଲେ—“ହେ ଦେବତାମାନ୍ୟ, ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦାଧାରୀ, ତୁମେ ପରିଚିତ। ଦୟାକରି ଏହି ଦିବ୍ୟ ସ୍ୱରୂପକୁ ଗୋପନ କର, ମୋ ପ୍ରଭୁ, ତୁମର କୃପାରେ।