ନାରଦଙ୍କୁ ଶୁଣିବା ପରେ କଂସ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ଭରିଗଲା । ସେ ଦେବକୀ ଓ ବସୁଦେବଙ୍କୁ ନିଜ ଘରରେ ନିର୍ବାପିତ ଭାବରେ ରଖିଲା, ଏବଂ ଚାରିପାଖରେ କଟକଣା ଲାଗାଇ ରକ୍ଷା କରିଲା । ପୂର୍ବରୁ ବସୁଦେବ ଯେପରିକି କଂସକୁ ଶଂକୁ କରିଥିଲେ, ସେ ଏବେ ମଧ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜନ, ନିଜ ପୁଅକୁ କଂସଙ୍କୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରିଦେଲେ । ଦେବକୀଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଯେଉଁ ଛଅ ପୁଅ ହେଲେ, ସେମାନେ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭାବରେ ବିଶ୍ନୁଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ ଯୋଗନିଦ୍ରା ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଦେବକୀଙ୍କ ଗର୍ଭକୁ ଆଣାଗଲେ । ବିଶ୍ନୁଙ୍କ ମହାମାୟା ଯୋଗନିଦ୍ରା, ଯିଏ ଜଗତକୁ ଅଜ୍ଞାନରେ ଭ୍ରମିତ କରେ, ସେଉଁଠି ମହାପ୍ରଭୁ ହରିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ବୋଧିତ ହେଲେ । ଭଗବାନ ହରି କହିଲେ, “ଓ ନିଦ୍ରା, ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ ତୁମେ ପାତାଳ ଲୋକକୁ ଯାଇ, ଏହି ଛଅ ପୁଅକୁ ଦେବକୀଙ୍କ ଗର୍ଭକୁ ଏକେକରି ଅନ୍ତର୍ଭୂତ କର । ଏହି ଛଅ ପୁଅକୁ କଂସ ହତ୍ୟା କରିବା ପରେ, ମୋର ଏକ ଅଂଶ ଶେଷ ଭାବରେ ସପ୍ତମ ପୁଅ ଭାବରେ ଦେବକୀଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଆସିବେ । ଗୋକୁଳରେ ବସୁଦେବଙ୍କ ଅନ୍ୟ ଜନ୍ମିତା ରୋହିଣୀ ରହୁଛନ୍ତି; ଦେବକୀଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଏହି ଶିଶୁକୁ ତୁମେ ରୋହିଣୀଙ୍କ ଗର୍ଭକୁ ସମୟରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ କର ।” “ଭୋଜ ରାଜାଙ୍କ ଭୟ ଓ ଅତ୍ୟାଚାର ଦ୍ୱାରା ଲୋକମାନେ ଭାବିବେ ଦେବକୀଙ୍କ ସପ୍ତମ ପୁଅ ଗର୍ଭପାତ ହୋଇଛି । ଏହି ଗର୍ଭାନ୍ତର କାରଣରେ, ସେ ନାୟକ ନିର୍ମଳ ହିମଶୃଙ୍ଗ ଭଳି ଚମକିବେ, ଏବଂ ସଂସାରରେ ସଂକର୍ଷଣ ନାମରେ ପରିଚିତ ହେବେ । ପରେ ମୁଁ ଦେବକୀଙ୍କ ଶୁଭ ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ନେଇବି; କିନ୍ତୁ ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଯଶୋଦାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ, ମୋର ଚମକ ନେଇଯିବା । ବର୍ଷା ଋତୁରେ, ଅମାବାସ୍ୟାର ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନ ରାତିରେ ମୁଁ ଜନ୍ମ ନେଇବି; ତୁମେ ନବମୀ ଦିନ ଜନ୍ମ ଦେବା ।” “ଯଶୋଦାଙ୍କ ଶୟା ଉପରେ ମୁଁ ରଖାଯିବି, ଏବଂ ତୁମେ ଦେବକୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଖାଯିବା; ବସୁଦେବ ମୋର ଶକ୍ତିରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବେ । କଂସ ତୁମକୁ ନେଇ, ତୁମେ ଦେବୀ, ପାହାଡ଼ର ଶିର ଉପରେ ଫେଙ୍ଗିଦେବେ, ଏବଂ ତୁମେ ନିଜ ଦିବ୍ୟ ରୂପକୁ ଆସିବେ । ପରେ ଶହସ୍ର ଚକ୍ଷୁ ଧାରୀ ଭଗବାନ ଇନ୍ଦ୍ର ମୋ ପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧା ଦେଖାଇ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରି, ତୁମକୁ ନିଜ ଭଉଣୀ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିବେ ।” “ତୁମେ ଶୁମ୍ଭ ଓ ନିଶୁମ୍ଭ ଭଳି ଅସୁରମାନେ ଓ ଅନେକ ଦୂଷ୍ଟ ଦାନବମାନେକୁ ହତ୍ୟା କରିବା; ତୁମେ ପୃଥିବୀକୁ ଅନେକ ଦେବୀ ମନ୍ଦିର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ କରିବା । ତୁମେ ଶ୍ରୀ, ନମ୍ରତା, ଧୈର୍ଯ୍ୟ, ସୌନ୍ଦର୍ୟ, ଆକାଶ, ପୃଥିବୀ, ସ୍ଥିରତା, ଲଜ୍ଜା, ପୋଷଣ, କ୍ରୋଧ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଯାହା ଅଛି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ । ଯେଉଁମାନେ ତୁମକୁ ଆର୍ୟା, ଦୁର୍ଗା, ବେଦଗର୍ଭା, ଅମ୍ବିକା, ଭଦ୍ରା, ଭଦ୍ରକାଳୀ, କ୍ଷେମଦା, ଭାଗ୍ୟଦା ଭାବରେ ପୁକାରନ୍ତି—” “ସକାଳ ଓ ସଂଧ୍ୟାରେ ଏହି ଭକ୍ତମାନେ ତୁମକୁ ନମନ କରି ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବେ; ମୋର କୃପାରେ ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ଆପଣି ପୂରଣ କରିବେ । ମଦ, ମାଂସ ଓ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଖାଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ତୁମକୁ ସମ୍ମାନ କରିଲେ, ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଶା ପୂରଣ କରିବେ ।” ଭଗବାନଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ, ଏହି ଜଗତକୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଦେବୀ ଗର୍ଭାନ୍ତର ଓ ଅନ୍ୟ ଏକ ଶିଶୁକୁ ଉତ୍କ୍ରାନ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କଲେ । ରୋହିଣୀଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ସପ୍ତମ ମାସ ଆସିଲାବେଳେ, ଶ୍ରୀହରି ଦେବକୀଙ୍କ ଗର୍ଭକୁ ଏସାରିଲେ, ତିନି ଲୋକର ଉପକାର ପାଇଁ । ଏହି ଦିନ, ଭଗବାନଙ୍କ ଉକ୍ତି ଅନୁସାରେ, ଯୋଗମାୟା ଯଶୋଦାଙ୍କ ଗର୍ଭକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ । ଏହି ସମୟରେ, ଦିଗ୍ଗଜ, ଗ୍ରହ ଓ ନକ୍ଷତ୍ରଗୁଡିକ ଆକାଶରେ ଅନୁକୂଳ ଭାବରେ ଚାଳିଥିଲେ; ବିଶ୍ନୁଙ୍କ ଅଂଶ ପୃଥିବୀକୁ ଅବତରିବା ସମୟରେ ଋତୁଗୁଡିକ ଶୁଭ ହେଇଗଲା । ଦେବକୀଙ୍କ ଶରୀରରେ ଅତିଶୟ ଚମକ ଦେଖି, କେହି ତାଙ୍କୁ ଦୃଷ୍ଟି କରିପାରୁନଥିଲେ; ତାଙ୍କର ଉଜ୍ଵଳତା ଦେଖି ଲୋକମାନଙ୍କର ମନ ଅସ୍ଥିର ହେଇଯାଉଥିଲା । ଦେବକୀଙ୍କୁ ଦୂରରୁ ଦେବମାନେ ଦୃଶ୍ୟ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ, ନିରନ୍ତର ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିଲେ, କାରଣ ତାଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ବିଶ୍ନୁଙ୍କ ରୂପ ବସିଥିଲା । “ତୁମେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମହାଶକ୍ତି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଗର୍ଭର ମୂଳ; ତୁମେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ମୁଖର ବାଣୀ, ବେଦର ଗର୍ଭ; ତୁମେ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଆକାରର ଗର୍ଭ, ନିତ୍ୟ ସୃଷ୍ଟିର ଉତ୍ସ; ତୁମେ ସମସ୍ତ ଜନ୍ମର ବୀଜ, ଯଜ୍ଞର ସାର, ତ୍ରିବେଦ; ତୁମେ ଫଳର ଗର୍ଭ, ଉପାସ୍ୟ; ତୁମେ ଅଗ୍ନିର ଗର୍ଭ, ଅରଣି; ତୁମେ ଅଦିତି, ଦେବମାନଙ୍କ ଗର୍ଭ; ଦିତି, ଦାନବମାନଙ୍କ ଗର୍ଭ; ତୁମେ ଆଲୋକର ଗର୍ଭ, ଦିନର ଗର୍ଭ; ତୁମେ ଜ୍ଞାନ, ନମ୍ରତା, ନେତୃତ୍ୱ, ସ୍ରେଷ୍ଠ ଆଚରଣ, ଲଜ୍ଜା, ଆଦର ଓ ତୁମେ ସମସ୍ତ ଗର୍ଭ; ତୁମେ ଇଚ୍ଛା, ସନ୍ତୋଷ, ତୁମେ ମେଧା, ଧୈର୍ଯ୍ୟ, ଶୂରତା; ତୁମେ ଗ୍ରହ, ତାରା, ନକ୍ଷତ୍ରର ଗର୍ଭ; ଆକାଶ ତୁମର ଆଧାର; ତୁମର ଶକ୍ତି ଅନେକ ହଜାର;” “ସମସ୍ତ ସମୁଦ୍ର, ପାହାଡ଼, ଦ୍ୱୀପ, ଅରଣ୍ୟ, ନଗର ଏବଂ ଅନେକ ଶୋଭା ଏବେ ତୁମର ଗର୍ଭରେ ଅଛି । ସମସ୍ତ ଗ୍ରାମ, ଚଉପାଳ, ବସତି, ପୃଥିବୀ, ଅଗ୍ନି, ଜଳ, ଏବଂ ପବନ ତୁମର ଅନ୍ତରେ ଅଛି । ଆକାଶ ଗ୍ରହ, ତାରା, ଏବଂ ଶତାଧିକ ଉଡ଼ୁଥିବା ବିମାନର ଆଶ୍ରୟ । ପୃଥିବୀ, ମଧ୍ୟମ ଲୋକ, ସ୍ଵର୍ଗ, ମହର୍, ଜନ, ତପସ୍, ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକ ଏବଂ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ଵ ତୁମେ ।” “ତାହାରେ ଦେବ, ଦାନବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଚାରଣ, ମହାନାଗ, ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ, ଭୂତ, ଏବଂ ଗୁପ୍ତ ଜୀବ ବସିଥାନ୍ତି । ମାନବ, ପଶୁ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ—ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏବଂ ବାହାରେ ଅନନ୍ତ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାୟକ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ବସିଥାନ୍ତି । ତାଙ୍କ ରୂପ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ସମସ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଅପରିଚିତ, ସମସ୍ତ ମାପ ତାଙ୍କ; ଓ ବିଶ୍ନୁ, ସେ ତୁମର ଗର୍ଭରେ ବସିଥାନ୍ତି ।” “ତୁମେ ଆକାଶ, ସ୍ଵଧା, ଜ୍ଞାନ, ଅମୃତ, ଆକାଶର ଆଲୋକ; ତୁମେ ସ୍ଵାହା, ସ୍ଵଧା, ଜ୍ଞାନ, ଅମୃତ, ଆକାଶର ଆଲୋକ; ତୁମେ ସମସ୍ତ ଲୋକର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ପୃଥିବୀକୁ ଅବତରିଛ ।” “ଦୟା କର, ଦେବୀ, ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଶୁଭ ଓ ଶାନ୍ତି ଦିଅ । ସ୍ନେହରେ, ତୁମେ ନାୟକକୁ ଧାରଣ କରୁଛ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ଵକୁ ଧାରଣ କରେ ।