ଏହି କଥା ମହାନ ଦିଲ୍ର ଇଳାଙ୍କୁ ସନତ୍କୁମାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗାୟନ କରାଯାଇଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଇଳା ଭକ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପିତୃଗଣଙ୍କ ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ବିନମ୍ରତା ସହିତ ଉତ୍ତର ଆଶା କରିଥିଲେ। ସନତ୍କୁମାର କହିଲେ—ବୈଶାଖ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷ ତୃତୀୟା, କାର୍ତ୍ତିକ ଶୁକ୍ଳ ନବମୀ, ନଭସ୍ୟ କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷ ତ୍ରୟୋଦଶୀ ଏବଂ ପୌର୍ଣ୍ଣମାସୀ, ଏହା ସହିତ ମାଘ ମାସର କିଛି ଦିନ—ଏହି ଚାରିଟି ଦିନ ପୁରାଣରେ ଯୁଗ ଆରମ୍ଭ ଭାବେ ଘୋଷିତ ହୋଇଛି ଏବଂ ଏମାନେ ଅନନ୍ତ ପୁଣ୍ୟର ଅବସର। ଏହା ସହିତ ଚନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ, ତିନିଟି ଅଷ୍ଟକା ଏବଂ ଦୁଇଟି ଅୟନ ମଧ୍ୟ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅବସରରେ ଗଣାଯାଏ। ଏହି ସମୟଗୁଡ଼ିକରେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଭକ୍ତି ସହିତ ତିଳ ମିଶ୍ରିତ ଜଳ ପିତୃଗଣଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ; ଏହି କ୍ରିୟା କଲେ ଏହା ଏମିତି ହୁଏ ଯେ ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରାଯାଇଛି—ଏହି ଗୁପ୍ତ ଉପଦେଶ ପିତୃଗଣ ଦେଇଛନ୍ତି। ଯଦି ମାଘ କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷର ପୌର୍ଣ୍ଣମାସୀ ଦିନ ଭିତରେ ବରୁଣ ନକ୍ଷତ୍ର ଥାଏ, ସେହି ସମୟ ପିତୃଗଣଙ୍କ ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଏବଂ ଏହି ସୁଯୋଗ କମ୍ ପୁଣ୍ୟବାନ୍ଙ୍କୁ ମିଳେ ନାହିଁ। ଏହି ସମୟରେ ଯଦି ଧନିଷ୍ଠା ନକ୍ଷତ୍ର ଥାଏ, ତେବେ ପରିବାର ପକ୍ଷରୁ ପିତୃଗଣଙ୍କୁ ଜଳ ଓ ଅନ୍ନ ଅର୍ପଣ କଲେ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ମିଳିଥାଏ। ଏହି ସମୟରେ ଯଦି ପୂର୍ବ ଭାଦ୍ରପଦା ନକ୍ଷତ୍ର ଥାଏ ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଧିରେ ପିତୃକାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଏ, ତେବେ ସେମାନେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ଅନୁଭବ କରନ୍ତି ଏବଂ ଏକ ହଜାର ଯୁଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଶ୍ରାମ ପାଆନ୍ତି। ଯଦି କେହି ଗଙ୍ଗା, ଶତଦ୍ରୁ, ଯମୁନା, ବିପାଶା, ସରସ୍ୱତୀ କିମ୍ବା ନୈମିଷ ଗୋମତୀ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରି, ପରେ ଭକ୍ତି ସହିତ ପିତୃଗଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ତେବେ ସେ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଦୂର କରିପାରିବ। ପିତୃଗଣ ଗୀତ ଗାନ୍ତି—"କେବେ ଆମେ ପୁନି ଏହି ପବିତ୍ର ତୀରର ଶୁଦ୍ଧ ଜଳରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ଲାଗି ପାଇବୁ, ଏବଂ ଆମ ପୁତ୍ରମାନେ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଅର୍ପଣ ଗ୍ରହଣ କରିବୁ?" ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ମନ ଓ ଧନ ଶୁଦ୍ଧ ହେବା, ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟ, ନିୟମିତ ପ୍ରକ୍ରିୟା, ଉପଯୁକ୍ତ ପାତ୍ର ଏବଂ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଭକ୍ତି—ଏହି ସମସ୍ତ ଚିହ୍ନିତ ଦ୍ୱାରା ଚାହିଁଥିବା ଫଳ ମିଳେ। "ହେ ରାଜା, ଏବେ ପିତୃଗଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗାୟନ କରାଯାଇଥିବା ଶ୍ଲୋକଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଣ; ଏହି ଶୁଣି ତୁମେ ଭକ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୃଦୟରେ କର୍ମ କରିବା ଉଚିତ।" "ଧନ୍ୟ ସେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ଯିଏ ଆମ ଗୋତ୍ରରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛି ଏବଂ ଧନରେ କୌଣସି କପଟ ନ କରି ଆମ ପାଇଁ ପିଣ୍ଡ ଓ ଅନ୍ନ ଅର୍ପଣ କରେ। ଯିଏ ଧନୀ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ମଣି, ବସ୍ତ୍ର, ଯାନ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଭୋଗବିଲାସ ଆମ ପାଇଁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଇଥାଏ, କିମ୍ବା ସେଠି ଯେତେ ଅଛି ସେଠି ଅନୁସାରେ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ଓ ବିନମ୍ରତା ସହିତ ଭୋଜନ କରାଏ—ଏହି ସମୟରେ। ଯଦି ସେ ଅନ୍ନ ଦେଇପାରେ ନାହିଁ, ତେବେ ଯେତେ ସମ୍ଭବ ଅସିଧା ଧାନ କିମ୍ବା ଅତି ସାଧାରଣ କିଛି ବି ଦ୍ୱିଜାତିଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଯଦି ଏହା ବି ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, ତେବେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇ, ତାଙ୍କୁ ଆଙ୍ଗୁଳିର ଟିପ୍ରେ ଥିବା କିଛି ତିଳ ଦେଇବା ଉଚିତ।" "ସାତ କିମ୍ବା ଆଠ ଟିଏ ତିଳ କିମ୍ବା ଏକ ମୁଠି ଜଳ ଭକ୍ତି ଓ ବିନମ୍ରତା ସହିତ ଅର୍ପଣ କଲେ, ଏହା ଆମ ପାଇଁ ଭୂମିରେ ଉତ୍ସର୍ଗ ହୁଏ। ସେଉଁଠିଏ, ଯେଉଁଠାରୁ କିଛି ମିଳେ, କିମ୍ବା ଗାଈଁର ଦୈନିକ ଉତ୍ପାଦ ଯଦି ମିଳେ, ତାହା ନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଆମକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ଯଦି କିଛି ମଧ୍ୟ ନାହିଁ, ତେବେ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯାଇ ଗଛମୂଳ ଦେଖାଇ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଲୋକପାଳଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ କହିବା—'ମୋ ପାଖରେ କିଛି ଧନ, ସମ୍ପତ୍ତି, କିମ୍ବା ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଯୋଗ୍ୟ ବସ୍ତୁ ନାହିଁ; ମୁଁ ମୋର ପିତୃଗଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ। ଏହି ବାୟୁ ମାର୍ଗରେ ଉଠିଥିବା ଦୁଇ ହାତ ଦ୍ୱାରା ଭକ୍ତି ସହିତ ମୋ ପୂର୍ବଜମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଉନ୍ତୁ।'" ଔର୍ବ କହିଲେ—ଏହିଭଳି ପିତୃଗଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗୀତ ଗାଯାଇଛି, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ଅସମୃଦ୍ଧି ଦୁଇ ସ୍ଥିତିରେ କଣ କରିବା ଉଚିତ ତାହା ନିମିତ୍ତେ; ଯିଏ ଏହିପରି କରେ, ତାଙ୍କର ଶ୍ରାଦ୍ଧ ସଫଳ ହୁଏ, ହେ ରାଜା। ଔର୍ବ ପୁନି କହିଲେ—ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଖାଇବା ଉଚିତ; ଏବେ ତୁମେ ଶୁଣ, ସେମାନଙ୍କର କିଗୁଣ ଥିବା ଉଚିତ। ଯିଏ ତିନି ଅଗ୍ନି, ତିନି ପ୍ରକାର ମଧୁ, ତିନି ସୁପର୍ଣ୍ଣର ଜ୍ଞାନୀ, ଷଡଂଗ ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ, ବେଦବିଦ୍, ଶ୍ରୋତ୍ରିୟ, ଯୋଗୀ ଏବଂ ବୟସ୍କ ସାମଗା; ପୂଜାରୀ, ମାମା, ଝିଅର ପୁଅ, ଝିଅର ଶ୍ୱାମୀ, ଶ୍ୱଶୁର, ମାମା, ତପସ୍ୱୀ, ପଞ୍ଚାଗ୍ନିରେ ନିୟୁକ୍ତ, ଶିଷ୍ୟ, ଆତ୍ମୀୟ, ମାତା ପିତାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି—ଏହିପ୍ରକାର ଲୋକମାନେ ପ୍ରଥମେ ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ନିୟୁକ୍ତ ହେବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଉଚିତ କ୍ରମରେ ପିତୃଗଣଙ୍କ ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ପାଇଁ ନିମନ୍ତ୍ରିତ ହେବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଅନୁଚିତ—ମିତ୍ରଙ୍କୁ ଶତ୍ରୁ ବୋଲି ମନେ କରୁଥିବା, ଅପଙ୍ଗ ନଖ, ନପୁଂସକ, କଳା ଦାନ୍ତ, କୌମାର୍ୟ ଭଙ୍ଗ କରିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଅଗ୍ନି ତ୍ୟାଗ କରିଥିବା, ସୋମ ବିକ୍ରୟ କରୁଥିବା; ଶାପିତ, ଚୋର, ଅପବାଦକାରୀ, ଗ୍ରାମ ପୂଜାରୀ, ଦେୟ ଦେଇ ପଢ଼ାଉଥିବା ଏବଂ ଦେୟ ଦେଇ ପଢ଼ୁଥିବା; ଅନ୍ୟର ପୂର୍ବତନ ଜନାନୀକୁ ବିବାହ କରିଥିବା, ମାତା ପିତାକୁ ତ୍ୟାଗ କରିଥିବା, ଶୂଦ୍ର ସ୍ତ୍ରୀ ସହ ଜୀବନ ଯାପନ କରୁଥିବା ଏବଂ ତାଙ୍କର ପତି, ମନ୍ଦିର ପୂଜାରୀ—ଏମାନେ ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ନିମନ୍ତ୍ରଣ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ। ପ୍ରଥମ ଦିନରେ, ଶ୍ରୋତ୍ରିୟ ଭଳି ପ୍ରଶଂସାଯୋଗ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ନିମନ୍ତ୍ରିତ ହେବା ଉଚିତ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ପିତୃ ଓ ଦେବତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ ଜଣାଇବା ଉଚିତ। ଏହା ପରେ, କର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ରୋଷ, କାମ ଓ ଶ୍ରମରେ ନିୟୁକ୍ତ ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଏଥିରେ ବଡ଼ ଦୋଷ ହୁଏ। ଯଦି ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ନିୟୁକ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭୋଜନ କଲେ, ଅନ୍ୟକୁ ଖୁଆଇଲେ, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟକୁ ନିୟୁକ୍ତ କଲେ, ଏବଂ ସେ କାମକ୍ରିୟାରେ ଲିପ୍ତ ହୁଏ, ତେବେ ସେ ତାଙ୍କର ପିତୃଗଣଙ୍କୁ ଶୁକ୍ର ଗର୍ତ୍ତରେ ଫେଙ୍କିଦିଏ।