ଦେବାପି, ଏକ ପୌରବ ରାଜା ଓ ପୁରୁ, ଯେଉଁମାନେ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶରୁ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ମହାନ୍ ଯୋଗଶକ୍ତିରେ ସମ୍ପନ୍ନ, ସେମାନେ ଏବେ କଳାପା ଗ୍ରାମରେ ବସବାସ କରୁଛନ୍ତି। କୃତୟୁଗରେ, ଏହି ଦୁଇଜଣେ ପୁନର୍ବାର ଏଠାରେ ଫେରିବେ ଏବଂ କ୍ଷତ୍ରିୟ ବଂଶର ପ୍ରଥମ ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ହେବେ, ମନୁଙ୍କର ବଂଶର ବୀଜରୂପେ ସ୍ଥାପିତ ହେବେ। ଏଭଳି ପରମ୍ପରା ଦ୍ୱାରା, କୃତ, ତ୍ରେତା ଓ ଦ୍ୱାପର—ଏଇ ତିନି ଯୁଗରେ ମନୁଙ୍କର ସନ୍ତାନମାନେ ପୃଥିବୀର ଶାସନ କରିଛନ୍ତି। କଲିଯୁଗରେ ମଧ୍ୟ, ଏହି ବଂଶର କିଛି ବୀଜଧାରୀ ଅଛନ୍ତି, ମହାମୁନି, ଯେପରିକି ଏବେ ଦେବାପି ଓ ପୁରୁ ଅବସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି। ଏପରି, ମୁଁ ତୁମକୁ ରାଜାମାନଙ୍କ ବଂଶାବଳୀ ସଂକ୍ଷେପରେ କହିଛି; ଏହି ବଂଶ ଶତବର୍ଷ ଧରି କହିଲେ ମଧ୍ୟ ସମାପ୍ତ ହେବ ନାହିଁ। ଏହି ରାଜାମାନେ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ମୋହରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ, ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଶରୀର ନଶ୍ୱରତା ସତ୍ତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ, ପୃଥିବୀକୁ ନିଜର ବୋଲି ଦାବି କରିଥିଲେ। ‘ଏହି ଅଚଳ ପୃଥିବୀ କିପରି ମୋର? କିପରି ଏହା ମୋର ପୁଅ ବା ବଂଶର ହେବ?’—ଏଭଳି ଭାବି, ସେମାନେ ଶେଷ ପାଇଲେ। ସେମାନଙ୍କ ପୂର୍ବରୁ ଅନ୍ୟମାନେ ଥିଲେ, ପରେ ଅନ୍ୟମାନେ ଆସିଲେ, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ଆସିବେ, ସେମାନଙ୍କ ପଛରେ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟମାନେ ଆସିବେ। ଯେତେବେଳେ ରାଜାମାନେ ଜୟ ଓ ବିଜୟ ଅଭିଯାନରେ ଲିନ୍ନ ହୁଏ, ପୃଥିବୀ ଶରତ୍କାଳରେ ଫୁଲ ଫୁଟି ହସୁଥିବା ପରି ହସିଥାଏ। ମୈତ୍ରେୟ, ଏବେ ତୁମେ ସେଇ ଶ୍ଲୋକମାନେ ଶୁଣ, ଯାହା ପୃଥିବୀ ନିଜେ ଧର୍ମଧ୍ୱଜ ରାଜାଙ୍କୁ ଋଷି ଅସିତଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ କହିଥିଲେ। ପୃଥିବୀ କହିଲେ: କିପରି ଏହି ମୋହ ଜଣେ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍ ରାଜାଙ୍କ ମନରେ ମଧ୍ୟ ଆସେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ସମାନ କର୍ତ୍ତବ୍ୟରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅତି ଆଶ୍ରୟଶୀଳ ହୋଇଯାନ୍ତି? ପ୍ରଥମେ ନିଜକୁ ଜିତି, ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଅନ୍ୟମାନେ ଜିତିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି; ତାପରେ ସେମାନେ ଦାସ, ପ୍ରଜା, ଏବଂ ଶତ୍ରୁମାନେ ଉପରେ ବିଜୟ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି। ‘ଏହି କ୍ରମରେ ଆମେ ସମୁଦ୍ରସହିତ ପୃଥିବୀକୁ ଜିତିବା’—ଏମିତି ଭାବି ସେମାନଙ୍କ ମନ ଆସକ୍ତିରେ ବନ୍ଧିଯାଏ, ଏବଂ କ୍ଷଣିକ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଦେଖିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ସମୁଦ୍ର ସୀମା ହୋଇଯାଏ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ସେମାନଙ୍କ ଅଧୀନରେ ପଡ଼ିଯାଏ; କିନ୍ତୁ ନିଜକୁ ଜିତିଲେ କ’ଣ ମୁକ୍ତି ମିଳେ, ଏହାର ଫଳ କଣ? ପୂର୍ବଜମାନେ ଯେଉଁଠାରୁ ଚାଲିଗଲେ, ସେମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ନେଇନଥିଲେ, ତଥାପି ରାଜାମାନେ ମହାମୋହରେ ମୋତେ ଜିତିବାକୁ ଚାହିଁଥିଲେ। ମୋ ପାଇଁ, ପିତା–ପୁତ୍ର, ଭାଇ–ଭାଇରେ ବିବାଦ ହୁଏ, ଏ ସବୁ ଅତ୍ୟଧିକ ମୋହ ଓ ଆସକ୍ତି ଦ୍ୱାରା। ‘ଏହି ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ ମୋର, ଏହା ସଦା ସଦାକାଳ ପାଇଁ ମୋ ବଂଶର’—ଏହି ଭ୍ରାନ୍ତିରେ ଯେଉଁମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଅନ୍ୟ ଦେଶର ରାଜା ହେଲେ, ସେମାନେ ଏଭଳି ଭାବିଥିଲେ। ମୋତେ ଛାଡ଼ି, ମୃତ୍ୟୁର ଅଧୀନରେ ପଡ଼ିଥିବା ଏହି ଆସକ୍ତିରେ ବନ୍ଧିଥିବା ମନକୁ ଦେଖି, ଏହି ଆସକ୍ତି କିପରି ପରବର୍ତ୍ତୀଙ୍କ ହୃଦୟରେ ପ୍ରବେଶ କରେ? ‘ଏହି ପୃଥିବୀ ମୋର—ତୁମେ ଏହାକୁ ଛାଡ଼’—ଏଭଳି ରାଜାମାନେ ତାଙ୍କର ଦୂତମାନେ ଦ୍ୱାରା ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ କହନ୍ତି; ଏହିମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ମୋତେ ନେଇ ଆସକ୍ତି ଅତ୍ୟଧିକ ଥାଏ, ତଥାପି ମୋ ମନରେ ମୂଢ଼ମତି ପ୍ରତି ଦୟା ଉପଜେ। ପରାଶର ମହାମୁନି କହିଲେ: ଏହି ହେଉଛି, ମୈତ୍ରେୟ, ପୃଥିବୀର ଗୀତର ଶ୍ଲୋକମାନେ; ଏହା ଶୁଣିଲେ ଆସକ୍ତି ବିଗଳିଯାଏ, ସୂର୍ଯ୍ୟର ତାପରେ ତୁଷାର ଗଳିଯିବା ପରି। ଏହିପରି ଭାବେ ମୁଁ ମନୁଙ୍କ ବଂଶର ଅନୁକ୍ରମରେ ବିବରଣୀ ଦେଲି, ଯେଉଁଠି ରାଜାମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଅଂଶ ଓ କଳା ରୂପେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ସଂସାର ଧାରଣ କରନ୍ତି। ଏହି ମନୁଙ୍କ ବଂଶାବଳୀ କ୍ରମାନୁସାରେ ଯିଏ ଭକ୍ତି ସହିତ ଶୁଣେ, ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ୱ ହୁଏ, ତାଙ୍କର ଆତ୍ମା ପବିତ୍ର ହୁଏ। ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ବଂଶର ଏହି ମହାନ ବଂଶାବଳୀ ଯିଏ ଶୁଣେ, ସେ ଅପୂର୍ବ ସମୃଦ୍ଧି ଓ ଧନ ଲାଭ କରେ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଅଚଳ ରହେ। ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ, ଜହ୍ନୁ, ମାନ୍ଧାତୃ, ସଗର, ଅବିକ୍ଷିତ, ରଘୁ, ଯୟାତି, ନହୁଷ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଯେଉଁମାନେ ଶେଷ ଦେଖିଲେ, ସେମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଅନେକ ଧନର ଧାରୀ, ରାଜାମାନେ, ଯାହାଙ୍କ କଥା କେବଳ କଥା ହୋଇ ରହିଛି, କାଳ ଓ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଅତିକ୍ରାନ୍ତ। ଏହି କଥା ଶୁଣି, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ କେବେ ନିଜ ପୁଅ, ଭାର୍ଯ୍ୟା, ଘର, କ୍ଷେତ୍ର ବା ଧନରେ ଆସକ୍ତି ଜନ୍ମାଏ ନାହିଁ। ଅନେକ ବର୍ଷ ତପସ୍ୟା କରିଥିବା, ବଡ଼ ்ଯଜ୍ଞ କରିଥିବା, ଅପାର ଶକ୍ତି ଧାରଣ କରିଥିବା ବୀର ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ କଥା କେବଳ ଅବଶେଷ ରୂପେ ରହିଯାଇଛି, ସେମାନେ କାଳକ୍ଷୟ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି। ପୃଥୁ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଲୋକ ଜୟ କରିଥିଲେ, ଶତ୍ରୁମାନେ ଉପରେ ଅଜୟ ଓ ଅପରାଜିତ ଥିଲେ, ସେ ମଧ୍ୟ କାଳର ପବନରେ ଧୂଳି ହୋଇଗଲେ, ଯେପରି ଶିମୁଲ ତୁଳା ଅଗ୍ନିରେ ପଡ଼ି ନଶ୍ୱ ହୁଏ। କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଦ୍ୱୀପ ଜିତି ଶତ୍ରୁ ରାଜାଙ୍କୁ ନଶ୍ୱ କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀତ୍ୱ ଭୋଗ କରିଥିଲେ—ସେ କେବଳ କଥାରେ ଅଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ଅସ୍ତିତ୍ୱ କେବଳ ଭାବନା ଓ ସନ୍ଦେହରେ ଅଛି। ଦଶମୁଖୀ ରାବଣଙ୍କର ଯେଉଁ ତେଜ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଆଲୋକିତ କରିଥିଲା, ରଘୁବଂଶରେ, ତାହା ତ୍ରିପୁରାନ୍ତକଙ୍କ ଭୃକୁଟି ଭଙ୍ଗିରେ ଏକ ଖଣ୍ଡ ଖାକ ମଧ୍ୟ ରହିଲା ନାହିଁ। ମାନ୍ଧାତୃ ନାମକ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ଯାହାଙ୍କ ଖ୍ୟାତି ପୃଥିବୀରେ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ଥିଲା, ସେମାନେ କେବଳ କଥାର ଅଂଶ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି—ଏଭଳି ଶୁଣି, କିଏ ମୂଢ଼ ମନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ନିଜର ଅଧିକାରକୁ ଧରି ରହିବେ? ଭାଗୀରଥ, ସଗର, କକୁତ୍ସ୍ଥ, ଦଶମୁଖୀ, ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ—ଏମାନେ ସତ୍ୟରେ ଥିଲେ, ମିଥ୍ୟା ନୁହଁନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ସେମାନେ କେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି? ଆମେ ଜାଣୁନାହିଁ। ଏବେ ଥିବା ଏହି ରାଜାମାନେ, ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଆସିବା ଯେଉଁମାନେ, ଯାହାକୁ ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି, ସେମାନେ ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀମାନଙ୍କ ପରି ହୋଇଯିବେ।