ଏହିପରି ଦୁଷ୍କାଳ ଯେତେବେଳେ ବେଦ ଓ ସ୍ମୃତି ଆଧାରିତ କର୍ମଗୁଡ଼ିକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯିବ, ଏବଂ ଧର୍ମର କେବଳ ଅନ୍ଶମାତ୍ର ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଯିବ, ସେତେବେଳେ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ସ୍ୱୟଂଭୂ, ଅନାଦି, ମଧ୍ୟ ଓ ଅନ୍ତ ନଥିବା, ସମସ୍ତ ଗୁଣ ଓ ଶକ୍ତିର ଧାମ, ଏହି ବ୍ରହ୍ମସ୍ୱରୂପୀ ପ୍ରଭୁ ବାସୁଦେବଙ୍କ ଏକ ଅଂଶ ଶାମ୍ଭଲ ଗ୍ରାମର ବ୍ରାହ୍ମଣ ବିଷ୍ଣୁୟଶସଙ୍କ ଘରେ କଳ୍କି ରୂପେ ଅବତରଣ କରିବେ। ସେ ସମସ୍ତ ମ୍ଲେଛ, ଚୋର ଓ ଅସଦ୍ବ୍ୟବହାରୀ, ଦୁଷ୍ଟ ଚିତ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ବିନାଶ କରି, ଧର୍ମକୁ ପୁନର୍ବାର ତାଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ ସ୍ଥାପିତ କରିବେ। କଳି ଯୁଗର ଶେଷରେ, ରାତି ଶେଷ ହେବା ସହିତ, ସେହି ଅଞ୍ଚଳର ଲୋକମାନଙ୍କର ମନ ନିର୍ମଳ ଓ ପ୍ରସ୍ଫୁଟିତ କ୍ରିଷ୍ଟାଲ ଫୁଲର ପାତା ପରି ପବିତ୍ର ଏବଂ ପ୍ରଭାସ୍ଵର ହେଉଛି, ଯେପରି ନିଦ୍ରାରୁ ଜାଗିଉଛନ୍ତି। ସେହି ପବିତ୍ର ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ, ବୟସ୍କମାନେ ମଧ୍ୟ ତାହା ସମୟଅନୁଯାୟୀ ସନ୍ତାନ ପ୍ରୋତ୍ପାଦନ କରିବେ। ସେହି ସନ୍ତାନମାନେ କୃତ (ସତ୍ୟ) ଯୁଗର ମାନଦଣ୍ଡ ଅନୁଯାୟୀ ହେବେ। ଏଠାରେ କୁହାଯାଏ, ଯେତେବେଳେ ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ବୃହସ୍ପତି ଏକ ରାଶିରେ ଏକାତ୍ରିତ ହେବେ, ସେତେବେଳେ ନିଶ୍ଚୟ କୃତ ଯୁଗ ଆସିବ। ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏଯାଁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୁଇ ରାଜବଂଶର ରାଜାମାନେ—ଅତୀତ, ବର୍ତ୍ତମାନ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ—ବିବରଣ ହୋଇଗଲେ। ପରୀକ୍ଷିତଙ୍କ ଜନ୍ମରୁ ନନ୍ଦଙ୍କ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ସମୟକୁ ଏକ ହଜାର ପଞ୍ଚାଶି ବର୍ଷ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ। ସପ୍ତ ଋଷିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯେଉଁ ଦୁଇଜଣ ସର୍ବପ୍ରଥମେ ଆକାଶରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେ ନକ୍ଷତ୍ର ରାତିରେ ଦେଖାଯାଏ, ତାହାକୁ ଠିକ୍ ଭାବେ ଗଣନା କରିବା ଉଚିତ। ସପ୍ତ ଋଷିମାନେ ଏହି ନକ୍ଷତ୍ର ସହିତ ମଣିଷ ରେଖାନୁସାରେ ଶତ ବର୍ଷ ଯାଏ ରହନ୍ତି; ପରୀକ୍ଷିତଙ୍କ ସମୟରେ ସେମାନେ ମଘା ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଥିଲେ। ଏହା ପରେ କଳି ଯୁଗ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ଯାହା ଦ୍ୱାଦଶ ଶତ ଅର୍ଥାତ୍ ଦୁଇ ହଜାର ସଏ ବର୍ଷ ରହିଥାଏ। ବାସୁଦେବ ବଂଶରେ ଜନ୍ମିଥିବା ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଅଂଶ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗମନ କରିବା ପରେ, କଳି ଏଠାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଯେଉଁଯାଏଁ ସେ ତାଙ୍କ ଅର୍ବୁଦପଦ ତଳେ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିଥିଲେ, କଳି ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଏହି ନିତ୍ୟ ଅଂଶ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପୃଥିବୀ ଛାଡ଼ି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବାପରେ, ଧର୍ମର ପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତାଙ୍କ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ ରାଜ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରିଦେଲେ। ଅଶୁଭ ସଙ୍କେତ ଦେଖି, ପାଣ୍ଡବମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବିଦାୟ ପରେ ପରୀକ୍ଷିତଙ୍କ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କରିଥିଲେ। ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ ପୂର୍ବାଷାଢ଼ା ନକ୍ଷତ୍ରକୁ ଯିବାକୁ ଯିବେ, ସେଠାଠାରୁ ଏହି ଚଳନର ବୃଦ୍ଧି ଆରମ୍ଭ ହେବ। ସେହି ଦିନ ଯେତେବେଳେ କୃଷ୍ଣ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇଥିଲେ, ସେହି ଦିନଠାରୁ କଳି ଯୁଗ ଆରମ୍ଭ ହେଲା; ଏହାର ଅବଧି ମୁଁ କହିବି। ମଣିଷ ଗଣନାନୁସାରେ, ସେହି କଳିଯୁଗ ତିନି ଲକ୍ଷ ଷାଠି ହଜାର ବର୍ଷ ରହିବ। ଦିବ୍ୟ ଗଣନାରେ ଏହା ସାତ ଶତ ପଞ୍ଚ ବର୍ଷ ହେବ; ଏହା ଶେଷ ହେଲେ ପୁନଃ କୃତ ଯୁଗ ଆସିବ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗରେ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ ଓ ଶୂଦ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ହଜାର ହଜାର ମହାପୁରୁଷ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି। ବଂଶପରମ୍ପରାରେ ନାମର ପୁନରାବୃତ୍ତି ଓ ସାଦୃଶ୍ୟ ଥିବାରୁ, ସମସ୍ତଙ୍କ ନାମ ଏଠାରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିପାରିଲି ନାହିଁ। ଦେବାପି, ପୌରବ ରାଜା, ଏବଂ ପୁରୁ, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ଅନ୍ତର୍ଗତ, ମହାୟୋଗଶକ୍ତିରେ ସମ୍ପନ୍ନ, କଳାପ ଗ୍ରାମରେ ବସବାସ କରୁଛନ୍ତି। କୃତ ଯୁଗରେ ସେମାନେ ପୁନଃ ଏଠାରେ ଆସି, କ୍ଷତ୍ରିୟ ବଂଶର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଭାବେ ମନୁଙ୍କ ବଂଶର ମୂଳ ହେବେ। ଏହି ପରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ, ପୃଥିବୀକୁ ମନୁଙ୍କ ପୁଅମାନେ କୃତ, ତ୍ରେତା ଓ ଦ୍ୱାପର ତିନି ଯୁଗ ଧରି ଶାସନ କରିଛନ୍ତି। କଳି ଯୁଗରେ, ସେହି ବିଉ ଧାରଣ କରିଥିବା କିଛି ଲୋକ ଅଛନ୍ତି, ଯେପରି ଦେବାପି ଓ ପୁରୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଥିବା ପରି। ଏପରି, ମୁଁ ତୁମକୁ ରାଜାମାନଙ୍କ ବଂଶ ସଂକ୍ଷେପରେ କୁହିଲି; ଏହାକୁ ଶତ ବର୍ଷ ଧରି କୁହିଲେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିପାରିବି ନାହିଁ। ଏହି ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରାଜାମାନେ, ମହାମୋହରେ ଅନ୍ଧ, ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଅଧିକାର ଦାବି କରିଛନ୍ତି, ଯଦ୍ୟପି ସେମାନଙ୍କ ଦେହ ସଦା ନଶ୍ୱର। ସେମାନେ ଭାବିଲେ, "ଏହି ଅଚଳ ପୃଥିବୀ କିପରି ମୋର? କିପରି ଏହା ମୋର ପୁଅ କିମ୍ବା ବଂଶର ହେବ?"—ଏପରି ଭାବି ସେମାନେ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲେ। ସେମାନଙ୍କ ପୂର୍ବରୁ ଅନ୍ୟେ ଆସିଥିଲେ, ପରେ ଆଉ ଅନ୍ୟେ ଆସିବେ; ଏବଂ ଆଗକୁ ଯେଉଁମାନେ ଆସିବେ, ସେମାନେ ପରେ ଆଉ ଅନ୍ୟେ ଆସିବେ। ଏହି ରାଜାମାନେ ଜୟ ଲାଗି ଉତ୍ସୁକ ଓ ଅଭିଯାନ ଲାଗି ଚେଷ୍ଟାଶୀଳ ଥିବାକୁ ଦେଖି, ପୃଥିବୀ ଶରଦ୍ ଋତୁରେ ଫୁଲରେ ହସୁଥିବା ପରି ହସେ। ମୈତ୍ରେୟ, ଏହି ଧର୍ମଧ୍ୱଜ ରାଜାଙ୍କୁ ମହାର୍ଷି ଅସିତ କହିଥିବା ପୃଥିବୀ ଗୀତର ଶ୍ଳୋକଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଣ। ପୃଥିବୀ କହିଲେ: କିପରି ଏହି ମୋହ ଜନ୍ମ ନେଉଛି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞାନୀ ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ ସମାନ କର୍ମ କଲେ ମଧ୍ୟ, ଅତ୍ୟଧିକ ଆଶ୍ରୟ ରଖନ୍ତି? ପ୍ରଥମେ, ନିଜେ ନିଜକୁ ଜୟ କରି, ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଅନ୍ୟମାନେ ଉପରେ ଜୟ କରିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି; ପରେ, ସେମାନେ ଦାସ, ପୌର, ଶତ୍ରୁମାନେ ଉପରେ ଜୟ କରିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି। "ଏହି କ୍ରମରେ ଆମେ ସମୁଦ୍ରସମେତ ପୃଥିବୀକୁ ଜୟ କରିବା," ଭାବି ସେମାନଙ୍କ ମନ ଆସକ୍ତି ହୋଇଯାଏ ଏବଂ ନିକଟରେ ଥିବା ମୃତ୍ୟୁକୁ ଦେଖିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ସମୁଦ୍ର ସୀମା ହୋଇଯାଏ, ପୃଥିବୀ ତାଙ୍କ ଅଧୀନ ହୋଇଯାଏ; କିନ୍ତୁ ନିଜକୁ ଜୟ କରିଲେ କେଉଁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ, ତାହାର ଫଳ କ'ଣ? ପୂର୍ବଜମାନେ ଛାଡ଼ି, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ନେଇଯାଇନାହାନ୍ତି, ରାଜାମାନେ ବଡ଼ ମୋହରେ ମତି ରଖି, ମୋତେ ଜୟ କରିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି। ମୋ ଦ୍ୱାରା, ପିତା-ପୁଅ ଓ ଭାଇମାନେ ମଧ୍ୟ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରେ ଜଡ଼ିଯାନ୍ତି, ଏହା ଅତ୍ୟଧିକ ମୋହ ଓ ମନର ଆସକ୍ତି ଦ୍ୱାରା। "ଏହି ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ ମୋର, ଏହା ଚିରକାଳ ପାଇଁ ମୋ ଓ ମୋର ବଂଶର,"—ଏପରି ଭାବି, ଯେଉଁମାନେ ପରେ ଅନ୍ୟେଠାରେ ରାଜା ହେଲେ, ସେମାନେ ଏହି ଭ୍ରମରେ ରହିଲେ।