ଏହି କଳିଯୁଗରେ ଦାନ ଦେବାକୁ ହିଁ ଧର୍ମର କାରଣ ବୋଲି ଗଣାଯିବାକୁ ଲାଗିଲା। ବିବାହ ହେବାରେ କେବଳ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ମାନ୍ୟତା ମିଳିଲା। ଭଲ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିବାକୁ ହିଁ ମୂଲ୍ୟବାନ ମାନିବା ଲାଗିଲା। ଦୂର ଥିବା ଜଳକୁ ନେଇ ତାହାକୁ ତୀର୍ଥ ମାନାଯିବା ଲାଗିଲା। ଚାଳାକ ଭାବ ଧାରଣ କରିବାକୁ ହିଁ ମହାନତାର ଚିହ୍ନ ବୋଲି ମନାଯିବା ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଏପରି ଭାବେ, ପୃଥିବୀରେ ସମସ୍ତ ଜାତିର ମଧ୍ୟରୁ ଯିଏ ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସେ ରଜା ହେବ, ଯଦିଓ ତାଙ୍କର ଅନେକ ଦୋଷ ରହିଛି। ଏପରି ଅତି ଲୋଭୀ ରାଜାମାନେ ଲୋକମାନେକୁ ଅତ୍ୟାଚାର କରିବାରୁ, ଲୋକେ ପାହାଡ଼ ଉପତ୍ୟକାରେ ଆଶ୍ରୟ ନେବେ। ସେମାନେ ମଧୁ, ଶାକ-ସବ୍ଜି, କନ୍ଦମୂଳ, ଫଳ, ପତ୍ର ଓ ଫୁଲ ଖାଇବେ। ଏହି ଅନେକ ଲୋକେ ଗଛର ଛାଲ, ପତ୍ର ଓ କଠିନ କପଡ଼ା ପିନ୍ଧି ଥଣ୍ଡା, ପବନ, ତାପ ଓ ବର୍ଷାକୁ ସହିବେ। କେହି ଏକୋଇଶ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ବଞ୍ଚିବେ ନାହିଁ, ଏବଂ ଏହି କଳିଯୁଗରେ ସମସ୍ତେ ଅବିରତ ଭାବେ ଅବନତି ଅଭିମୁଖୀ ହେବେ। ଯେତେବେଳେ ବେଦ ଓ ସ୍ମୃତି ଆଧାରିତ କର୍ମଗୁଡ଼ିକ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନଷ୍ଟ ହେବ, ଏବଂ କେବଳ ଅଳ୍ପ ଧର୍ମ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିବ, ସେତେବେଳେ ସବୁ ଗୁଣ ଓ ଶକ୍ତିରେ ସମ୍ପନ୍ନ, ଆଦି-ମଧ୍ୟ-ଅନ୍ତ ନଥିବା, ସ୍ୱୟଂଭୂ, ବ୍ରହ୍ମସ୍ୱରୂପ ଭଗବାନ୍ ବାସୁଦେବଙ୍କ ଏକ ଅଂଶ କଳ୍କି ରୂପେ ଶାମ୍ଭଳ ଗ୍ରାମର ବ୍ରାହ୍ମଣ ବିଷ୍ଣୁୟଶସଙ୍କ ଘରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବେ। ସେ ସମସ୍ତ ମ୍ଲେଛ, ଚୋର ଓ ଦୁଷ୍ଟ ଚରିତ୍ର ଲୋକଙ୍କୁ ନଶ୍ୱନ୍ନ କରି, ଧର୍ମକୁ ପୁନଃ ସ୍ଥାପିତ କରିବେ। କଳିଯୁଗ ଶେଷ ହେଲାପରେ, ରାତିର ଶେଷ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ଲୋକମାନଙ୍କର ମନ ନିର୍ମଳ ରତ୍ନପତ୍ର ପରି ପ୍ରସ୍ତର୍ଶୁଦ୍ଧ ହେବ; ଏହା ମନେ ହେବ ଯେଉଁପରି ସେମାନେ ଘୁମୁଠୁ ଜାଗିଉଠିଲେ। ସେହି ଶୁଧ୍ଧ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ବୟସ୍କମାନେ ଦିନ ଅନୁଯାୟୀ ସନ୍ତାନ ପ୍ରସବ କରିବେ। ସେହି ସନ୍ତାନମାନେ କୃତଯୁଗର ମାନଦଣ୍ଡ ଅନୁଯାୟୀ ହେବେ। ଏଠାରେ କୁହାଯାଏ: ଯେତେବେଳେ ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ବୃହସ୍ପତି ଏକ ରାଶିରେ ଆସିବେ, ସେତେବେଳେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ କୃତଯୁଗ ଆରମ୍ଭ ହେବ। ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହିପରି ଦୁଇ ପରମ୍ପରାର ରାଜାମାନେ—ଅତୀତ, ବର୍ତ୍ତମାନ ଓ ଭବିଷ୍ୟତର—ବିବରଣୀ ଦିଆଯାଇଛି। ପରୀକ୍ଷିତଙ୍କ ଜନ୍ମରୁ ନନ୍ଦଙ୍କ ଅଭିଷେକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ସମୟକୁ ଏକହଜାର ପଞ୍ଚାସି ବର୍ଷ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ। ସପ୍ତ ଋଷିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯେଉଁ ଦୁଇଜଣ ପ୍ରଥମେ ଆକାଶରେ ଦେଖାଯାନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁ ନକ୍ଷତ୍ର ଦେଖାଯାଏ, ସେହି ନକ୍ଷତ୍ରକୁ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଉଚିତ। ସପ୍ତ ଋଷିମାନେ ସେହି ନକ୍ଷତ୍ର ସହିତ ଶତବର୍ଷ ଅବଧି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଥାନ୍ତି; ପରୀକ୍ଷିତଙ୍କ ସମୟରେ ସେମାନେ ମଘାରେ ଥିଲେ। ତାପରେ କଳିଯୁଗ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ଯାହାର ଅବଧି ଦ୍ୱାଦଶ ଶତବର୍ଷ। ଯେତେବେଳେ ବସୁଦେବ ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଭଗବାନ୍ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଅଂଶ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ, ସେହି ସମୟରୁ କଳିଯୁଗ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରବେଶ କଲା। ଯେଉଁଯାଏଁ ସେ ନିଜ ପଦପଦ୍ମରେ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରୁଥିଲେ, କଳି ଏହି ଭୂମିକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରିପାରିଲା ନାହିଁ। ସେଇ ନିତ୍ୟ ବିଷ୍ଣୁଂଶ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ, ଧର୍ମପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଓ ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ରାଜ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କଲେ। ଅଶୁଭ ସଙ୍କେତ ଦେଖି, କୃଷ୍ଣ ଚଳିଯିବା ପରେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ପରୀକ୍ଷିତଙ୍କ ଅଭିଷେକ କଲେ। ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ ପୂର୍ବାଷାଢ଼ା ନକ୍ଷତ୍ରକୁ ଯିବାକୁ ଯିବେ, ସେହି ସମୟରୁ ଏହି ଗତି ବୃଦ୍ଧି ହେବ। ଯେ ଦିନ କୃଷ୍ଣ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ, ସେଦିନ ଠାରୁ କଳିଯୁଗ ଆରମ୍ଭ ହେଲା—ଏହି ଯୁଗର ଅବଧି ମୁଁ କହିବି। ମାନବ ଗଣନା ଅନୁଯାୟୀ, କଳିଯୁଗ ତିନି ଲକ୍ଷ ଷଠି ହଜାର ବର୍ଷ ଚାଲିବ। ଦେବତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଏହି ସପ୍ତ ଶତ ପଞ୍ଚ ବର୍ଷ; ଏହା ଶେଷ ହେଲେ, ପୁନଃ କୃତଯୁଗ ଆସିବ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ ଓ ଶୂଦ୍ର ମଧ୍ୟରୁ ହଜାର-ହଜାର ମହାପୁରୁଷ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ବଂଶରେ ନାମର ପୁନରାବୃତ୍ତି ଓ ସାଦୃଶ୍ୟ ଥିବାରୁ, ସମସ୍ତଙ୍କ ନାମ ଏଠାରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇନାହିଁ। ଦେବାପି, ପୌରବ ରାଜା, ଓ ପୁରୁ, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ଅବତାର, ମହାଯୋଗ ଶକ୍ତିରେ ସମ୍ପନ୍ନ, କଳାପ ଗ୍ରାମରେ ବସିଛନ୍ତି। କୃତଯୁଗରେ, ସେମାନେ ପୁନଃ ଏଠାକୁ ଆସି, କ୍ଷତ୍ରିୟ ପରମ୍ପରାର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବେ—ମନୁବଂଶର ବୀଜ ଭାବେ। ଏପରି ଅନୁକ୍ରମରେ, କୃତ, ତ୍ରେତା ଓ ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ ପୃଥିବୀକୁ ମନୁଙ୍କ ସନ୍ତାନମାନେ ଶାସନ କରିଛନ୍ତି। କଳିଯୁଗରେ, କିଛି ବୀଜଧାରୀ ଏଉଁ ଅଛନ୍ତି, ଯେପରିକି ଦେବାପି ଓ ପୁରୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ବି ଅଛନ୍ତି। ଏପରି ଭାବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ରାଜାମାନଙ୍କ ବଂଶ ବିଷୟରେ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଭାବେ କୁହିଲି; ଏହାକୁ ଶତବର୍ଷ ଧରି କୁହିଲେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିହେବ ନାହିଁ। ଏହି ଓ ଅନ୍ୟ ଅନେକ ରାଜା, ମୋହରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ, ଦେହ ନଶ୍ୱର ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପୃଥିବୀ ନିଜର ବୋଲି ଚିନ୍ତା କରିଥିଲେ। 'ଏହି ଅଚଳ ପୃଥିବୀ କିପରି ମୋର? କିପରି ଏହା ମୋର ପୁଅ କିମ୍ବା ବଂଶର ହେବ?' ଭାବି ସେମାନେ ଶେଷ ହେଲେ। ସେମାନଙ୍କ ପୂର୍ବରୁ ଅନ୍ୟେ ଆସିଥିଲେ, ପରେ ଆଉ ଆସିଲେ; ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ଆସିବେ, ସେମାନଙ୍କ ପରେ ଆଉ ଆସିବେ। ଏହି ରାଜାମାନେ ଜୟ ଲାଗି ଉତ୍ସୁକ ଓ ଅଭିଯାନରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଦେଖି, ପୃଥିବୀ ଶରଦ୍ରୁତୁରେ ଫୁଲ ଫୁଟିଥିବା ପରି ହସୁଛି ମନେ ହୁଏ। ମୈତ୍ରେୟ, ଏବେ ତୁମେ ଧର୍ମଧ୍ୱଜ ରାଜାଙ୍କୁ ମହାର୍ଷି ଅସିତ କହିଥିବା, ପୃଥିବୀ ଗୀତ ଶୁଣ।