ଏକ ସମୟରେ, ମହାମୁନି ଔର୍ବ କୌରବରାଜଙ୍କୁ କହିଲେ—“ହେ ରାଜନ୍, ଶ୍ରାଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ କରିଲେ, ଏହା ଦ୍ୱାରା ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର, ରୁଦ୍ର, ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାର, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଅଗ୍ନି, ବସୁ, ମାରୁତ, ବିଶ୍ୱେଦେବ, ପିତୃଗଣ, କୁଳ, ମାନବ ଓ ପଶୁମାନେ ସମେତ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରାଯାଏ। ଏହି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସାପ, ଋଷିମଣ୍ଡଳୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭୂତମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କେବଳ ଏକ ଦିନ ନୁହେଁ, ପ୍ରତି ମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଅମାବାସ୍ୟା ଓ ଅଷ୍ଟକା ଦିନରେ ଯଥାବିଧି ଏହା କରିବା ଉଚିତ୍। ଯେତେବେଳେ ଉପଯୁକ୍ତ ସାମଗ୍ରୀ କିମ୍ବା ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଅନ୍ତି, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣାୟନ ଚଳାଣରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍। ସଂକ୍ରାନ୍ତି, ଚନ୍ଦ୍ର ବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ, ନୂତନ ରାଶିରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରବେଶ, ଗ୍ରହ ଦୋଷ, ଦୁଷ୍ଟ ସ୍୵ପ୍ନ ଦେଖିବା, ନୂତନ ଧାନ ଆସିବା ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ସ୍୵ଚ୍ଛାୟିତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ୍। ଯଦି ଅମାବାସ୍ୟା ମୈତ୍ର, ବିଶାଖା କିମ୍ବା ସ୍ୱାତି ନକ୍ଷତ୍ରରେ ପଡ଼େ, ତେବେ ପିତୃମାନେ ଆଠ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ରହନ୍ତି। ପୁଷ୍ୟ, ରୁଦ୍ର କିମ୍ବା ପୁନର୍ବସୁ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ, ପିତୃମାନେ ବାରହ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। ଅମାବାସ୍ୟା ଯଦି ବସବଜୈକପଦ କିମ୍ବା ବରୁଣ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ପଡ଼େ, ତେବେ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଏପରି ପ୍ରସନ୍ନତା ଲାଭ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ଏପରି ନବ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଅମାବାସ୍ୟା ହେଲେ, ପିତୃମାନେ ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି। ଏହି ବିଷୟ ସନତ୍କୁମାର ମହାପୁରୁଷ ଇଳାଙ୍କୁ କହିଥିଲେ, ଯିଏ ପିତୃପ୍ରତି ଭକ୍ତି ଓ ବିନୟ ସହିତ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲେ। ସନତ୍କୁମାର କହିଥିଲେ—ବୈଶାଖ ଶୁକ୍ଳ ତୃତୀୟା, କାର୍ତ୍ତିକ ଶୁକ୍ଳ ନବମୀ, ନଭସ୍ୟ କୃଷ୍ଣ ତ୍ରୟୋଦଶୀ ଓ ଅମାବାସ୍ୟା, ଏବଂ ମାଘ ମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷର ଏହି ଚାରି ଦିନ ପୁରାଣରେ ଯୁଗାଦି ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ଅତି ପୁଣ୍ୟମୟ। ଚନ୍ଦ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ, ତିନି ଅଷ୍ଟକା ଓ ଦୁଇ ସଂକ୍ରାନ୍ତି ମଧ୍ୟ ଏହି ବିଶେଷ ସମୟ। ଏହି ସମୟରେ ତିଳ ମିଶିତ ଜଳ ପିତୃମାନେ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ସହିତ ଅର୍ପଣ କରିଲେ, ଏହା ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ଦେଇଥାଏ—ଏହି ଗୁପ୍ତ ଉପଦେଶ ପିତୃମାନେ ଦେଇଛନ୍ତି। ଯଦି ମାଘ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଅମାବାସ୍ୟା ବରୁଣ ନକ୍ଷତ୍ର ସହିତ ଏକାତ୍ରିତ ହୁଏ, ଏହା ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ସମୟ ଓ ଅଳ୍ପ ପୁଣ୍ୟବାନମାନେ ଏହା ପାଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ଏହା ସହିତ ଧନିଷ୍ଠା ନକ୍ଷତ୍ର ଥିଲେ, ପିତୃମାନେ ପରିବାରର ଜଳ ଓ ଅନ୍ନ ଦାନରେ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ ଆଦି ଭାଦ୍ରପଦ ନକ୍ଷତ୍ର ଥିଲେ ଓ ଯଥାବିଧି କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ, ପିତୃମାନେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରସନ୍ନତା ଅନୁଭବ କରି ଏକ ହଜାର ଯୁଗ ଶାନ୍ତିରେ ବ୍ୟତୀତ କରନ୍ତି। ଯଦି କେହି ଗଙ୍ଗା, ଶତଦ୍ରୁ, ଯମୁନା, ବିପାଶା, ସରସ୍ୱତୀ କିମ୍ବା ନୈମିଷ ଗୋମତୀରେ ସ୍ନାନ କରି ଭକ୍ତି ସହିତ ପିତୃମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି, ତେବେ ସେମାନଙ୍କର ଦୁଃଖ ନଶ୍ୱର ହୁଏ। ପିତୃମାନେ ଗୀତ ଗାନ୍ତି—‘କେବେ ଆମେ ପୁନି ଏହି ପବିତ୍ର ତୀରର ଶୁଭ୍ର ଜଳରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେବୁ, ଆମ ପୁତ୍ରମାନେ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ ଗ୍ରହଣ କରିବୁ?’ ଏଠାରେ ମନ, ଧନ, ସମୟ, ବିଧି, ପାତ୍ର ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭକ୍ତି—ଏହି ସମସ୍ତ ଯଥାଯଥି ଥିଲେ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ମିଳେ। ଏହି ଶ୍ରାଦ୍ଧ ବିଷୟରେ ପିତୃମାନେ ଯେଉଁ ଶ୍ଲୋକ ଗାଇଛନ୍ତି, ତାହା ଶୁଣି ଭକ୍ତିସହିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍। ପିତୃମାନେ କହନ୍ତି—‘ଆମ କୁଳରେ ଯେଉଁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ପୁରୁଷ ଧନ ଉପରେ ଧୂର୍ତ୍ତି କରିନାହିଁ, ସେ ଯଦି ପିଣ୍ଡ ଓ ଭୋଜନ ଦେଇଥାଏ, ସେ ଧନ୍ୟ। ଯିଏ ଧନୀ ହୋଇ ଆମ ପାଇଁ ରତ୍ନ, ବସ୍ତ୍ର, ଯାନ ଓ ଭୋଗ୍ୟବସ୍ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଇଥାଏ, କିମ୍ବା ଯେଉଁଠି ଯେଉଁପରି ଶକ୍ତି ଅଛି, ଭକ୍ତି ଓ ବିନୟ ସହିତ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେଇଥାଏ, ସେ ମଧ୍ୟ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରେ। ଯଦି ଭୋଜନ ଦେଇପାରିବେ ନାହିଁ, ତେବେ ଅପକୃତ ଧାନ ଦେଇବା ଉଚିତ୍, କିମ୍ବା ଏକ ଛୋଟ ଉପହାର ଦେଇବା ଉଚିତ୍। ଏହା ମଧ୍ୟ ଯଦି ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, ତେବେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ଆଠ-ସାତ ଟିଏ ତିଳ ତାଙ୍କ ଆଙ୍ଗୁଠିର ଆଗରେ ଦେଇବା ଉଚିତ୍। ଏହି କ୍ରମରେ ଏକ ମୁଠି ଜଳ ଦେଇ ଭକ୍ତି ଓ ବିନୟ ସହିତ ଭୂମିରେ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ଯେଉଁଠିଏ ଯେଉଁପରି ମିଳିଥିବା ବସ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଗାଈଁ ଦ୍ୱାରା ଦିନେ ଯେତେ ଦୁଧ ମିଳେ, ତାହା ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ଯଦି କିଛି ନାହିଁ, ତେବେ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯାଇ ଗଛର ମୂଳ ଦେଖାଇ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଦିଗ୍ପାଳମାନେ ପାଖରେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରେ କହିଦେବା ଉଚିତ୍—"ମୋ ପାଖରେ କିଛି ଧନ ନାହିଁ, ଶ୍ରାଦ୍ଧ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ବସ୍ତୁ ନାହିଁ; ମୁଁ ମୋର ପିତୃମାନେ ପାଖରେ ନମନ୍। ଏହି ଦୁଇ ହାତ ଉଠାଇ ବାୟୁପଥରେ ମୁଁ ଭକ୍ତି ସହିତ ଆଶୀର୍ବାଦ ମାଗୁଛି, ଆମ ପୂର୍ବଜମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍।"’ ଏପରି ଦୁଃଖ କିମ୍ବା ସମୃଦ୍ଧିରେ ଯେଉଁଠି ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଏ, ଏହି ଶ୍ରାଦ୍ଧ ସଫଳ ହୁଏ। ଏବେ ମୁନି ଔର୍ବ କହିଲେ—“ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ୍; କିନ୍ତୁ କେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଯୋଗ୍ୟ, ତାହା ଶୁଣ। ଯିଏ ତିନି ଅଗ୍ନି, ତିନି ପ୍ରକାର ମଧୁ, ତିନି ସୁପର୍ଣ୍ଣ ଜାଣନ୍ତି, ଷଡ୍ବିଦ୍ୟା ଓ ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ, ଶ୍ରୋତ୍ରିୟ, ଯୋଗୀ, ଏବଂ ବୃଦ୍ଧ ସାମଗା। ପୂର୍ବଜମାନେ ପୂଜ୍ୟ ପୂରୋହିତ, ମାମା, ଝିଅର ପୁଅ, ଜାମାତା, ସ୍୵ଶୁର, ତପସ୍ବୀ, ପଞ୍ଚାଗ୍ନି ଉପାସକ, ଶିଷ୍ୟ, ବାନ୍ଧବ, ଓ ପିତାମାତା ଭକ୍ତିରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍—ଏମାନେ ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ପ୍ରଥମେ ଅନୁମୋଦିତ ହେବା ଉଚିତ୍, ତାପରେ ଅନ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଯଥାନୁକ୍ରମେ।