ସଂସାରର ଏକ ପ୍ରାଚୀନ କାହାଣୀ ଆମେ ଶୁଣିବାକୁ ଯାଉଛୁ। ଏହି କାହାଣୀରେ ରାଜ୍ୟର ଅଧିକାର ଯେଉଁଠି ନ୍ୟାୟ ଓ ଧର୍ମର ଆଧାରରେ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହେଉଥିଲା। ଦେଵାପି ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନ୍ୟାୟରୁ ବିଚ୍ୟୁତ ହେଇନଥିଲେ, ରାଜ୍ୟ ତାଙ୍କର ଅଧିକାର ଥିଲା। ଏହା ଦେଖି, ମନ୍ତ୍ରୀ ଅଶ୍ମରାବିନ ଏହାକୁ ସ୍ୱୀକାର କରି, ଅସୀମ୍ ଦିନ ପରେ ଦେଵାପିଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ଦେବାକୁ ଚିନ୍ତା କଲେ। ତାଙ୍କ ଆଦେଶରେ, ବନରେ ବସୁଥିବା ତପସ୍ୱୀମାନେ ଭେଦିକ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ କଥା କହିଲେ। ଏହି ତପସ୍ୱୀମାନେ ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କ ମନକୁ ଭେଦିକ ଶାସ୍ତ୍ର ବିପରୀତ ମାର୍ଗ ଦେଖାଇ ଦେଲେ। ଏହି ଦେଖି, ରାଜା ଶାନ୍ତନୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ କଥା ଏବଂ ଦୁଃଖରେ ବିଆକୁଳ ହେଇ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହିତ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଗଲେ ଏବଂ ଭାଇ ଦେଵାପିଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ଦେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ଅଶ୍ମରାବିନଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ, ତପସ୍ୱୀମାନେ ଦେଵାପିଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଇ, ସମ୍ବୋଧନ କଲେ। ଦେଵାପିଙ୍କୁ ଦେଵତାମାନେ ବନ୍ଦନା କଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଭେଦିକ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ କଥା କହି, "ଅଧିକାର ଜେଷ୍ଠ ଭାଇଙ୍କୁ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ," ଏହିପରି ଉପଦେଶ ଦେଲେ। ଦେଵାପି ତାଙ୍କ କଥାକୁ ଅନେକ ଉପାୟରେ ତର୍କ କରି, ଭେଦିକ ଶାସ୍ତ୍ର ବିପରୀତ ବିଚାର ଦେଖାଇଲେ। ଏହା ପରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଶାନ୍ତନୁଙ୍କୁ କହିଲେ, "ରାଜା, ଏବେ ଦିରଘ ବିଳମ୍ବ ହେଲା; ଦୁର୍ଭିକ୍ଷର ଦୋଷ ଏବେ ଶେଷ ହେଇଛି, ଏହି ଦୋଷ ଭେଦିକ ଶାସ୍ତ୍ର ବିପରୀତ କଥା କହିବାରୁ ଆସିଥିଲା।" "ଜେଷ୍ଠ ଭାଇ ଧର୍ମରୁ ବିଚ୍ୟୁତ ହେଲେ, ତୁମେ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ," ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କହିଲେ। ଏହା ପରେ ଶାନ୍ତନୁ ନିଜ ନଗରକୁ ଫେରିଗଲେ ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କଲେ। ଦେଵାପି ଭେଦିକ ଶାସ୍ତ୍ର ବିପରୀତ କଥା କହି ରହିଲେ ମଧ୍ୟ, ପର୍ଜନ୍ୟ ଦେଵତା ସମସ୍ତଙ୍କ ଉପକାର ପାଇଁ ବର୍ଷା କଲେ। ବାହ୍ଲିକଙ୍କୁ ସୋମଦତ୍ତ ଜନ୍ମ ହେଲେ। ସୋମଦତ୍ତଙ୍କ ତିନି ପୁଅ—ଭୂରି, ଭୂରିଶ୍ରବା, ଶଲ୍ୟ। ଶାନ୍ତନୁଙ୍କୁ ଜହ୍ନବୀ ନଦୀରୁ ଭୀଷ୍ମ ଜନ୍ମିଲେ, ଯେଉଁଠି ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ ଥିଲା। ଶାନ୍ତନୁଙ୍କୁ ସତ୍ୟବତୀ ତଠାରୁ ଦୁଇ ପୁଅ—ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦ ଓ ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟ—ହେଲେ। ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦ ଶିଶୁ ଅବସ୍ଥାରେ ଗାନ୍ଧର୍ବ ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦଙ୍କ ହାତରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ। ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟ କାଶୀରାଜଙ୍କ ଦୁଇ କନ୍ୟା—ଅମ୍ବା ଓ ବାଳିକା—କୁ ବିବାହ କଲେ। ଅତି ଭୋଗ ଓ ଦୁଃଖରେ ତାଙ୍କର ଶରୀର ଶୋଷ୍ୟ ହେଲା ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲା। ସତ୍ୟବତୀଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, କୃଷ୍ଣ ଦ୍ୱୈପାୟନ (ଏହି କଥାର କଥାକାରଙ୍କ ପୁଅ) ମାତୃ ଆଜ୍ଞାକୁ ଅପରିହାର୍ୟ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରି, ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟଙ୍କୁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଓ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ଦାସୀ ମାନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଭୂମିରେ ଭିଦୁରଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଗାନ୍ଧାରୀ ଦ୍ୱାରା ଏକ ଶତ ପୁଅ ଜନ୍ମାଇଲେ, ଯେଉଁଠି ଦୁର୍ୟୋଧନ ଓ ଦୁଃଶାସନ ପ୍ରଧାନ। ପାଣ୍ଡୁ ଜଙ୍ଗଲରେ ଶିକାର କରୁଥିବାବେଳେ ଏକ ଋଷିଙ୍କ ଶାପରେ ସନ୍ତାନ ଉତ୍ପାଦନରେ ଅସମର୍ଥ ହେଲେ; ଏହିପରି ଧର୍ମ, ବାୟୁ ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ଦ୍ୱାରା କୁନ୍ତିଙ୍କୁ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଭୀମସେନ, ଅର୍ଜୁନ ଜନ୍ମିଲେ; ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାର ଦ୍ୱାରା ମାଦ୍ରୀଙ୍କୁ ନକୁଳ ଓ ସହଦେବ—ସାର୍ବମୋଟି ପଞ୍ଚ ପୁଅ। ଏହି ପଞ୍ଚ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ଦ୍ରୌପଦୀ ଏକା ପତ୍ନୀ ଥିଲେ। ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ପ୍ରତିବିନ୍ଧ୍ୟ, ଭୀମସେନଙ୍କୁ ଶ୍ରୁତସେନ, ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଶ୍ରୁତକୀର୍ତି, ନକୁଳଙ୍କୁ ଶତକର୍ମ, ସହଦେବଙ୍କୁ ଶ୍ରୁତକର୍ମ ମାନେ ପୁଅ ହେଲେ। କାଶୀରାଜଙ୍କୁ ଭୀମସେନ ଦ୍ୱାରା ସର୍ବଗ ନାମକ ପୁଅ ମିଳିଲା। ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଯୌଧେୟୀ ଦ୍ୱାରା ଦେଵକ ନାମକ ପୁଅ ହେଲେ। ଭୀମସେନଙ୍କୁ ହିଡିମ୍ବା ଦ୍ୱାରା ଘଟୋତ୍କଚ ଜନ୍ମିଲେ। ସହଦେବଙ୍କୁ ବିଜୟୀ ଦ୍ୱାରା କୁହୋତ୍ର ଜନ୍ମିଲେ। ନକୁଳଙ୍କୁ ରେଣୁମତୀ ଦ୍ୱାରା ନିରାମିତ୍ର ଜନ୍ମିଲେ। ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଉଲୂପୀ (ନାଗକନ୍ୟା) ଦ୍ୱାରା ଇରାଵନ ଜନ୍ମିଲେ। ମଣିପୁରର ରାଜାକନ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ପୁତ୍ରିକା ପ୍ରଥା ଅନୁଯାୟୀ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ବବ୍ରୁବାହନ ଜନ୍ମିଲେ। ସୁଭଦ୍ରା ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ପୁଅ ଅଭିମନ୍ୟୁଙ୍କୁ ଶିଶୁ ଅବସ୍ଥାରେ ଜନ୍ମାଇଲେ, ଯେଉଁଠି ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରତାପ ଅତିଶୟ ଥିଲା ଏବଂ ଶତ୍ରୁସେନା କୁ ଜୟ କଲେ। ଅଭିମନ୍ୟୁଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଉତ୍ତରା ଗର୍ଭବତୀ ଥିଲାବେଳେ, ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମାଙ୍କ ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ରରେ ଶିଶୁ ଗର୍ଭରେ ଭସ୍ମ ହେଲା; କିନ୍ତୁ ସମସ୍ତ ଦେଵ ଓ ଦାନବଙ୍କ ପୂଜିତ ପଦମୂଳ ଭଗବାନଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଓ ଶକ୍ତିରେ ଶିଶୁ ପୁନଃ ଜୀବିତ ହେଲା ଏବଂ ପରିକ୍ଷିତ ଜନ୍ମିଲେ। ପରିକ୍ଷିତ ଏହି ଭୂମିକୁ ଅଟୁଟ ଧର୍ମରେ ଶାସନ କରୁଛନ୍ତି। ଏବେ ଆଗକୁ ଆସିବା ରାଜାମାନେ କିଏ ହେବେ, ଏହି କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଯାଉଛି। ପରିକ୍ଷିତଙ୍କ ପୁଅମାନେ—ଜନମେଜୟ, ଶ୍ରୁତସେନ, ଉଗ୍ରସେନ, ଭୀମସେନ। ଜନମେଜୟଙ୍କ ପୁଅ ଶତାନୀକ ହେବେ, ଯେଉଁଠି ଯଜ୍ଞବଳ୍କ୍ୟଙ୍କୁ ବେଦ ଶିଖିବେ, କୃପାଙ୍କୁ ଅସ୍ତ୍ର ଶିଖିବେ, ଭୋଗ ଓ ଦୁଃଖରୁ ବିରକ୍ତ ହେବେ, ଶୌନକଙ୍କ ଉପଦେଶରେ ଆତ୍ମଞ୍ଜାନ ଲାଭ କରି, ପରମ ମୋକ୍ଷ ପାଇବେ। ଶତାନୀକଙ୍କୁ ଅଶ୍ୱମେଧଦତ୍ତ ଜନ୍ମିବେ; ତାଙ୍କୁ ଅଧିସୀମକୃଷ୍ଣ; ତାଙ୍କୁ ନିଚକ୍ଷୁ, ଯେଉଁଠି ଗଙ୍ଗା ଦ୍ୱାରା ହସ୍ତିନାପୁର ବିଲି ଯିବା ପରେ କୌଶାମ୍ବୀରେ ବସିବେ। ତାଙ୍କୁ ଉଷ୍ଣ; ଉଷ୍ଣଙ୍କୁ ବିଚିତ୍ରରଥ; ବିଚିତ୍ରରଥଙ୍କୁ ଶୁଚିରଥ; ଶୁଚିରଥଙ୍କୁ ବୃଷ୍ଣିମାନ; ବୃଷ୍ଣିମାନଙ୍କୁ ସୁଷେଣ; ସୁଷେଣଙ୍କୁ ସୁନୀଥ; ସୁନୀଥଙ୍କୁ ଋଚ; ଋଚଙ୍କୁ ନୃଚକ୍ଷୁ; ନୃଚକ୍ଷୁଙ୍କୁ ସୁଖାବଳ; ସୁଖାବଳଙ୍କୁ ପରିପ୍ଳବ; ପରିପ୍ଳବଙ୍କୁ ସୁନୟ; ସୁନୟଙ୍କୁ ମେଧାବୀ; ମେଧାବୀଙ୍କୁ ନୃପଞ୍ଜୟ; ନୃପଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ମୃଦୁ; ମୃଦୁଙ୍କୁ ତିଗ୍ମ; ତିଗ୍ମଙ୍କୁ ଵସୁଦାନ; ଵସୁଦାନଙ୍କୁ ଏକ ଅନ୍ୟ ଶତାନୀକ; ଶତାନୀକଙ୍କୁ ଉଦୟନ; ଉଦୟନଙ୍କୁ ବିହୀନର; ବିହୀନରଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡପାଣି; ଦଣ୍ଡପାଣିଙ୍କୁ ନିରାମିତ୍ର; ନିରାମିତ୍ରଙ୍କୁ କ୍ଷେମକ। ଏଠାରେ ଏକ ଶ୍ଲୋକ ଅଛି: "ଯେଉଁ ରାଜବଂଶ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ମୂଳ, ରାଜୃଷିମାନେ ଯାହାକୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି, ସେ ବଂଶ କ୍ଷେମକ ରାଜା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କଳି ଯୁଗରେ ଶେଷ ହେବ।