ଏକ ଦିନ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଜଣେ ପରିଜନଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲାପରେ, ପରିବାରର ଲୋକମାନେ ଶାସ୍ତ୍ରବିଧି ଅନୁଯାୟୀ ତାଙ୍କର ଶବକୁ ପବିତ୍ର ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରାଇ, ମାଳା ଓ ଅଳଙ୍କାର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ କରି, ଗ୍ରାମର ବାହାରେ ଅଗ୍ନି ସଂସ୍କାର କରିଥିଲେ। ଏହା ପରେ ସେମାନେ ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ଏକ ପୋଖରୀରେ ସ୍ନାନ କରିଥିଲେ। ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନ ସମୟରେ, ସମସ୍ତ ପରିଜନ ଦକ୍ଷିଣାଭିମୁଖ ହୋଇ, “ଏହି ପରିଜନ ପାଇଁ” ବୋଲି କହି, ହାତରେ ଜଳ ଧରି ତିଆରି ଦେଇଥିଲେ। ସ୍ତ୍ରୀତାରା ଦେଖିବା ସମୟରେ, ସେମାନେ ଗାଁକୁ ଗାଈମାନେ ସହିତ ପ୍ରବେଶ କରି, ମାଟିରେ ଘାସ ଛାଡ଼ି ଛାଲିକୁ ଶୋଇ, ଅଗ୍ନି ସଂସ୍କାର ଉପରେ ଆବଶ୍ୟକ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ପରେ ପ୍ରତିଦିନ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ପିଣ୍ଡ ଦେବାକୁ ଶାସ୍ତ୍ର ଉପଦେଶ ଦେଇଛି, ଏବଂ ସେହି ଦିନ ମାଂସ ବିନା ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ଉଚିତ। ଯଦି ଏହି ଦିନରେ ଭୋକ ଅଧିକ ଲାଗେ, ତେବେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଯିବା ଉଚିତ; କାରଣ, ପରିଜନମାନେ ଭୋଜନ କଲେ ପିତୃଗଣ ତୃପ୍ତି ପାଆନ୍ତି। ପ୍ରଥମ, ତୃତୀୟ, ସପ୍ତମ ଓ ନବମ ଦିନରେ, ପୁରୁଣା ବସ୍ତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରି, ବାହାରେ ସ୍ନାନ କରି, ତିଳ ମିଶା ଜଳ ଦେବା ନିୟମ। ଚତୁର୍ଥ ଦିନରେ ଅସ୍ଥି ସଂଗ୍ରହ କରିବାକୁ କହାଯାଇଛି; ଏହା ପରେ ପରିଜନଙ୍କ ଅଙ୍ଗସ୍ପର୍ଶ କରିବା ଅନୁମତି ମିଳେ। ସମସ୍ତ ଅନୁଷ୍ଠାନର ଯୋଗ୍ୟ ଲୋକମାନେ ଏକେ ଜଳ ବ୍ୟବହାର କରିପାରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଉନ୍ମାଦ, ପୁଷ୍ପ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭୋଗ୍ୟବସ୍ତୁ ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଏହି ସମୟରେ, ସମାନ ବଂଶର ଲୋକମାନେ ଏକଠା ଶୋଇପାରନ୍ତି, ବସିପାରନ୍ତି, ଖାଇପାରନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଅସ୍ଥି-ଅଙ୍ଗାର ସଂଗ୍ରହ ପରେ ନାରୀଙ୍କ ସହ ଏକତ୍ର ମିଳନ ନିଷିଦ୍ଧ। ଶିଶୁ, ବିଦେଶରେ ଥିବା, ପତିତ ବ୍ୟକ୍ତି କିମ୍ବା ମୁନିମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ, କିମ୍ବା ଜଳ, ଅଗ୍ନି ଓ ଫାସି ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ, ଶୌଚ ତୁରନ୍ତ କିମ୍ବା ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ହୁଏ। ପରିଜନ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଦଶ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପରିବାର ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତିନାହିଁ; ଦାନ-ଗ୍ରହଣ, ଯଜ୍ଞ, ଓ ପାଠ ରହିଥାଏ। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଅଶୌଚ୍ୟ ବାର ଦିନ, କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏତିକି; ବୈଶ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ଅଧ ମାସ ଏବଂ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ମାସ ଶୌଚ ରହିଥାଏ। ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ଦିନରେ, ଇଚ୍ଛା କଲେ ଅସମ୍ବନ୍ଧିତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଯିବା ଉଚିତ; ଏବଂ ଦର୍ଭା ଉପରେ ପିତୃଙ୍କୁ ପିଣ୍ଡ ଦେବା ନିୟମ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଭୋଜନ କରିବା ପରେ, ପ୍ରତି ବର୍ଗର ଲୋକମାନେ ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ ଜଳ, ଅସ୍ତ୍ର, ଅଙ୍କୁଶ, ଓ ଦଣ୍ଡ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ଉଚିତ। ଏହା ପରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜନ ନିଜ ଜାତି ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ନିଜ ଧର୍ମ ଅନୁସାରେ ଜୀବନ ଯାପନ କରିବା ଉଚିତ। ମୃତ୍ୟୁ ଦିନରେ ଏକୋଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ନିୟମ, ଏହା କୌଣସି ନିମନ୍ତ୍ରଣ ବା ଅନ୍ୟ କ୍ରିୟା ଛାଡ଼ି ମାତ୍ର ଭାଗ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ। ଏଠି ଏକ ଜଳ ତ୍ୟାଗ ଓ ଏକ ଉପବୀତ ଦେବା ଉଚିତ; ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଭୋଜନ କରିବା ପରେ ପିତୃଙ୍କୁ ପିଣ୍ଡ ଦେବା ନିୟମ। ଏଠାରେ ଏକ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠେ: “ଯାହାଙ୍କର ପୁଅ ନାହିଁ, ସେ ଅବିନାଶୀ ହେବେ କି?” — ଏହା ଶେଷରେ କହିବା ଉଚିତ। ଏହି ଏକୋଦ୍ଦିଷ୍ଟ କ୍ରିୟା ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିଥାଏ। ବର୍ଷ, ଛଠ ମାସ କିମ୍ବା ଦ୍ୱାଦଶ ଦିନରେ ସପିଣ୍ଡୀକରଣ କରିବା ନିୟମ; ଏହି କ୍ରିୟା ଏକୋଦ୍ଦିଷ୍ଟ ନିୟମ ଅନୁସାରେ କରିବା ଉଚିତ। ଚାରିଟି ଭାଣ୍ଡାରେ ତିଳ, ଗନ୍ଧ ଓ ଜଳ ରଖିବା ନିୟମ; ଏହାର ଗୋଟିଏ ପିତୃ ପାଇଁ, ତିନିଟି ପୂର୍ବଜ ଉପରେ। ପିତୃ ପାଇଁ ଥିବା ଭାଣ୍ଡା ତିନି ପୂର୍ବଜ ଭାଣ୍ଡାରେ ଏକତ୍ର କରିଦିଅ। ଏହିପରି, ମୃତ ପିତୃ ପୂର୍ବଜ ହେବା ପରେ, ସମସ୍ତ ପୂର୍ବଜଙ୍କ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କ୍ରମରେ ତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ପୁଅ, ନାତି, ପ୍ରପୌତ୍ର, ଭାଇ, ଭାଇର ପୁଅ କିମ୍ବା ସପିଣ୍ଡ ବଂଶର ଲୋକ ଏହି କ୍ରିୟାର ଯୋଗ୍ୟ। ଏମିତି କିଏ ନଥିଲେ, ଉଦକଦାନ ବଂଶ ବା ମାଆ ପକ୍ଷର ପିଣ୍ଡ-ଉଦକ ଦେବା ଯୋଗ୍ୟ ଯେକୌଣସି ଲୋକ କରିପାରେ। ଦୁଇ ଦିଗର ବଂଶ ଶୂନ୍ୟ ହେଲେ, ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସପିଣ୍ଡ ବଂଶ ବା ଉଦକଦାନ ବଂଶ ସହ ଏହି କ୍ରିୟା କରିପାରନ୍ତି। ଏହା ମଧ୍ୟ ନଥିଲେ, ରାଜା ଏହି କ୍ରିୟା କରେଇଦେବା ଉଚିତ। ଏହି କ୍ରିୟା ତିନି ପ୍ରକାର: ପୂର୍ବ, ମଧ୍ୟ ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ। ଅଗ୍ନିଦାନରୁ ଦ୍ୱାଦଶ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୂର୍ବ କ୍ରିୟା, ପ୍ରତିମାସିକ ଓ ଏକୋଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମଧ୍ୟ କ୍ରିୟା, ଏବଂ ସପିଣ୍ଡୀକରଣ ପରେ ପୂର୍ବଜ ଚରଣରେ ଯାଇଥିବା ପିତୃଙ୍କୁ ଦିଆଯାଉଥିବା କ୍ରିୟା ପରବର୍ତ୍ତୀ କ୍ରିୟା। ଏହି ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା ସପିଣ୍ଡ ବଂଶ ବା ଉଦକଦାନ ବଂଶ କିମ୍ବା ଏହି ବିଭାଗର ଅନ୍ତର୍ଗତ ରାଜା କରିପାରନ୍ତି। ପୂର୍ବ କ୍ରିୟା ପୁଅ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ କରିବା ଉଚିତ, ପରବର୍ତ୍ତୀ କ୍ରିୟା ମଧ୍ୟ ଏମିତି; କିମ୍ବା ଝିଅର ପୁଅ କିମ୍ବା ତାଙ୍କର ବଂଶଜ କରିପାରନ୍ତି। ମୃତ୍ୟୁ ଦିନରେ, ପରବର୍ତ୍ତୀ କ୍ରିୟା ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଏକୋଦ୍ଦିଷ୍ଟ କ୍ରମରେ କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି, ପରବର୍ତ୍ତୀ କ୍ରିୟା କେଉଁଠି କିପରି କିଏ କରିବେ, ଏହା ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଶୁଣ। ଏବେ ଔର୍ବ ଋଷି କହିଲେ: ଶ୍ରାଦ୍ଧ କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହ କରିଲେ ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର, ରୁଦ୍ର, ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାର, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଅଗ୍ନି, ବସୁ, ମାରୁତ, ବିଶ୍ୱେଦେବ, ପିତୃବୃନ୍ଦ, ପ୍ରଜାପତି, ମନୁଷ୍ୟ ଓ ପଶୁମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହ କୃତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ସମସ୍ତ ଜଗତ, ନାଗ, ଋଷିବୃନ୍ଦ ଓ ଭୂତଗଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସନ୍ନ କରେ। ପ୍ରତି ମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ତିଥି ଓ ଅଷ୍ଟକା ଦିନରେ ଚାହିଁଥିବା ଶ୍ରାଦ୍ଧ ନିୟମିତ କରିବା ଉଚିତ। ଯେତେବେଳେ ଉପଯୁକ୍ତ ଉପକରଣ କିମ୍ବା ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆସନ୍ତି, ତେବେ ଦକ୍ଷିଣାୟନରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ। ଉତ୍ତରାୟଣ, ଚନ୍ଦ୍ର ବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ରାଶି ପରିବର୍ତ୍ତନ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଏହି କ୍ରିୟା କରାଯିବା ଉଚିତ। ଗ୍ରହ-ନକ୍ଷତ୍ର ଦୋଷ, ଖରାପ ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖିଲେ, କିମ୍ବା ନୂତନ ଧାନ ଆସିଲେ, ସେତେବେଳେ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ। ମୌଳ ନକ୍ଷତ୍ର ମୂଳ, ବିଶାଖା କିମ୍ବା ସ୍ୱାତି ଯୋଗରେ ଅମାବାସ୍ୟା ହେଲେ, ପିତୃମାନେ ଆଠ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୃପ୍ତି ପାଆନ୍ତି।