ଏହି ଉତ୍କଳ ଗୋତ୍ର ପୁରାଣର କଥା ଅନୁସାରେ, ଅଂତିନାରଙ୍କ ତିନି ପୁଅ ଥିଲେ—ସୁମତି, ଅପ୍ରତିରଥ ଓ ଧ୍ରୁବ। ଅପ୍ରତିରଥଙ୍କ ପୁଅ କଣ୍ବ ହେଲେ, ଏବଂ କଣ୍ବଙ୍କ ପୁଅ ମେଧାତିଥି। ମେଧାତିଥିଠାରୁ କଣ୍ବାୟନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ଅପ୍ରତିରଥଙ୍କ ଆଉ ଏକ ପୁଅ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ଐଳୀନ। ଐଳୀନଙ୍କ ଚାରି ପୁଅ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରଥମ ଥିଲେ ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ। ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ ସାର୍ବଭୌମ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ହେଲେ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ଭାରତ। ଏହି ଭାରତଙ୍କ ଉପରେ ଦେବମାନେ ଏକ ଶ୍ଲୋକ ଗାୟନ କରନ୍ତି—‘ମାତା ହେଉଛନ୍ତି ମୁସଳ, ପିତା ହେଉଛନ୍ତି ବୀଜଦାତା, ଏବଂ ଯେ ପୁଅ ଜନ୍ମ ହୋଇଛି ସେ ନିଜର ପୁଅ; ତୁମ ପୁଅ ଦୁଷ୍ୟନ୍ତଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କର, ଶକୁନ୍ତଳାଙ୍କୁ ଅବହେଳା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।’ ଏହିପରି, ଏହି ପୁଅ ପିତାଙ୍କୁ ଯମଲୋକରୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ; ତୁମେ ଏହି ଗର୍ଭର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଶକୁନ୍ତଳା ସତ୍ୟ କହିଛନ୍ତି। ଭାରତଙ୍କ ତିନି ଝିଅ ଠାରୁ ନଉଟି ପୁଅ ଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ମାଆମାନେ, ପତିଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ‘ଏମାନେ ମୋ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ନୁହେଁ’ ବୋଲି ଭୟରେ ସେମାନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିଦେଲେ। ପରେ ଭାରତ ଆଉ କୌଣସି ପୁଅ ପାଇଁ ସଫଳ ହେଲେ ନାହିଁ। ତେଣୁ ସୋମଯାଜ୍ଞ କରୁଥିବା ମାରୁତମାନେ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ପୁଅ ଆଶା କରି, ମମତା (ଉତଥ୍ୟଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଓ ଦୀର୍ଘତମାସଙ୍କ କନ୍ୟା) ଠାରୁ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଜନ୍ମିଥିବା ପୁଅକୁ ଦେଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ହେଲା ଭରଦ୍ୱାଜ। ଏହି ନାମ ଅର୍ଥ ବ୍ୟଖ୍ୟା କରୁଥିବା ଏକ ଶ୍ଲୋକ ଉଚ୍ଚାରଣ କରାଯାଏ—‘ହେ ବୃହସ୍ପତି, ଏହି ଭାର, ଏହି ଶିଶୁ, ଭରଦ୍ୱାଜକୁ ଉଠାଅ!’ ଏହିପରି କହି, ଦୁଇ ମାତାପିତା ଚାଲିଗଲେ, ତେଣୁ ସେ ଭରଦ୍ୱାଜ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ। ମାରୁତମାନେ ଯେତେବେଳେ ପୁଅ ନ ମିଳିଲାବେଳେ ଏହି ଭରଦ୍ୱାଜକୁ ଦେଇଥିଲେ, ସେହିପରି ସେ ବିତଥ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ ହେଲେ। ବିତଥଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ମନ୍ୟୁ। ମନ୍ୟୁଙ୍କ ଚାରି ପୁଅ ହେଲେ—ବୃହତ୍କ୍ଷତ୍ର, ମହାବୀର୍ୟ, ନଗର ଓ ଗର୍ଗ। ନଗରଙ୍କ ପୁଅ ସଂକୃତି, ତାଙ୍କଠାରୁ ଗୁରୁପ୍ରୀତି ଓ ଅନ୍ତିଦେଵ ଜନ୍ମିଲେ। ଗର୍ଗଠାରୁ ଶିନି, ତାଙ୍କଠାରୁ ଗାର୍ଗ୍ୟ ବଂଶ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଏବଂ ସେଠାରେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଜନ୍ମର ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଥିଲେ। ମହାବୀର୍ୟଙ୍କ ପୁଅ ଦୁରୁକ୍ଷୟ, ତାଙ୍କ ତିନି ପୁଅ—ତ୍ରୟ୍ୟାରୁଣି, ପୁଷ୍କରିଣ ଓ କପି; ଏହି ତିନିଜଣ ପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହେଲେ। ବୃହତ୍କ୍ଷତ୍ରଙ୍କ ପୁଅ ସୁହୋତ୍ର, ସୁହୋତ୍ରଙ୍କ ପୁଅ ହସ୍ତି, ଯିଏ ହସ୍ତିନାପୁର ନଗର ନିର୍ମାଣ କଲେ। ହସ୍ତିଙ୍କ ତିନି ପୁଅ—ଅଜମୀଢ଼, ଦ୍ୱିଜମୀଢ଼ ଓ ପୁରୁମୀଢ଼। ଅଜମୀଢ଼ଠାରୁ କଣ୍ବ ଜନ୍ମିଲେ, ତାଙ୍କଠାରୁ ମେଧାତିଥି, ଏବଂ ଏଠାରୁ କଣ୍ବାୟନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ଅଜମୀଢ଼ଙ୍କ ଆଉ ଏକ ପୁଅ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ବୃହଦିଷୁ। ବୃହଦିଷୁଙ୍କ ପୁଅ ବୃହଦ୍ଧନୁ, ବୃହଦ୍ଧନୁଙ୍କୁ ବୃହତ୍କର୍ମା, ବୃହତ୍କର୍ମାଠାରୁ ଜୟଦ୍ରଥ, ତାଙ୍କଠାରୁ ବିଶ୍ୱଜିତ, ଏବଂ ବିଶ୍ୱଜିତଠାରୁ ସେନଜିତ ଜନ୍ମିଲେ। ସେନଜିତଙ୍କ ଚାରି ପୁଅ ହେଲେ—ରୁଚିରାଶ୍ୱ, କାଶ୍ୟ, ଦୃଢ଼ହନୁସ୍ ଓ ସହନୁସ୍। ରୁଚିରାଶ୍ୱଙ୍କ ପୁଅ ପୃଥୁସେନ, ତାଙ୍କଠାରୁ ପାର, ପାରଠାରୁ ନୀଳ। ନୀଳଙ୍କ ଏକ ଶତ ପୁଅ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସମର ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯିଏ କାମ୍ପିଳ୍ୟର ନାଥ ହେଲେ। ସମରଙ୍କ ତିନି ପୁଅ—ପାରସୁ, ସୁପାର ଓ ସଦଶ୍ୱ। ସୁପାରଠାରୁ ପୃଥୁ, ପୃଥୁଠାରୁ ସୁକୃତି, ସୁକୃତିଠାରୁ ବିଭ୍ରାଜ, ଏବଂ ବିଭ୍ରାଜଠାରୁ ଅଣୁହ ଜନ୍ମିଲେ। ଏପରି ଭାବରେ, ଏହି ପବିତ୍ର ବଂଶାବଳୀ ଅଗ୍ରଗତି ପାଇଲା, ଯାହାର ମୂଳ ଆଦିପୁରୁଷମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଓ ସ୍ମୃତି ଦେଇ ଏହି କଥା ଉଚ୍ଚାରଣ ହୁଏ।