ଏଠି, ସେ ଲୋକଟି ଭଗବାନଙ୍କ ସମସ୍ତ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣର କ୍ଷେତ୍ରରେ କାରଣ ହେଲା। ତାଙ୍କର ଅନେକ ଜନ୍ମର ଶତ୍ରୁତା, ଯାହା ଦିନକୁ ଦିନ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିଲା, ତାହାର ପ୍ରଭାବରେ ତାଙ୍କର ମନ ସଦା ଭଗବାନଙ୍କ ନାମକୁ ଅପମାନ କରିବା ଓ ଭୟଦେଇ କଥା କହିବାରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଥିଲା। ସେ ସଦା ଭଗବାନଙ୍କ ନାମକୁ ଅପମାନ ଓ କ୍ରୋଧରେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଥିଲେ, ଏହି ଅଭ୍ୟାସ ତାଙ୍କର ପୂର୍ବ ଜନ୍ମରୁ ଆସିଥିଲା। ସେ ଚାରି ଭୁଜା ଧାରଣ କରିଥିବା, ଅତି ଦୀପ୍ତିମାନ, ପୁର୍ଣ୍ଣ ଫୁଲିଥିବା ପଦ୍ମ ପତ୍ର ପରି ଚକ୍ଷୁ, ଚମକୁଥିବା ପୀତ ମେଘ ଭୂଷଣ, ନିର୍ମଳ ମୁକୁଟ, ବାହୁବନ୍ଦ, ହାର, କଙ୍କଣ ଓ ଅନ୍ୟ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ, ଶଙ୍ଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଧାରଣ କରିଥିବା ଭଗବାନଙ୍କ ରୂପକୁ ଦେଖି ସଦା ଏକାନ୍ତ ଶତ୍ରୁତାରେ, ଚାଲିବା, ଖାଇବା, ସ୍ନାନ, ବସିବା, ଶୋଇବା ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ମନ ଅନ୍ୟ କିଛିରେ ଲଗିଲା ନାହିଁ। ଏଭଳି ଭଗବାନଙ୍କ ନାମକୁ ଅପମାନ କରି ସଦା ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ହୃଦୟରେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଧାରଣ କରି, ତାଙ୍କ ଜୀବନ ଯାଏଁ, ଭଗବାନଙ୍କ ଦୀପ୍ତିମାନ ରୂପ, ଚକ୍ରରୁ ବିକିରିତ କିରଣ, ଅନନ୍ତ ଚମକ, ନିର୍ମଳ ବ୍ରହ୍ମ ରୂପ, ଶତ୍ରୁତା ଓ ଅନ୍ୟ ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତ—ଏହି ଭଗବାନ ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ତାଙ୍କର ନାଶ ପାଇଁ ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ଏପରେ, ଭଗବାନଙ୍କ ଚକ୍ରରେ ବେଗରେ ବଧ ହେବା ପରେ, ଭଗବାନଙ୍କ ସ୍ମରଣରେ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାପ ଦଗ୍ଧ ହେଲା, ତାଙ୍କୁ ଭଗବାନଙ୍କ ପାଖକୁ ନେଇ ମୋକ୍ଷ ଦେଲେ। ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଛି। ଯେତେବେଳେ ଏହି ଭଗବାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କିମ୍ବା ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ, ଏହି କଥା ଶତ୍ରୁତା ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ହେଉ ନାହିଁ, ସେ ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟ ଲାଭ କରିପାରିବେ ନାହିଁ ଏପରି ଦୁର୍ଲଭ ଫଳ ଦେଇଥାନ୍ତି—ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦେବା ଭଗବାନଙ୍କ ଦୟା। ତେଣୁ ଯେଉଁମାନେ ଏକାନ୍ତ ଭକ୍ତି ରଖିଥାନ୍ତି, ସେମାନେ କି ଦୁର୍ଲଭ ଫଳ ପାଇବେ! ଅନକଦୁନ୍ଦୁଭିଙ୍କ ପୁତ୍ର ବାସୁଦେବଙ୍କର ଅନେକ ଜନା ଭାର୍ୟା ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଖ୍ୟ ଥିଲେ ଦେବକୀ, ରୋହିଣୀ, ମଦିରା, ଭଦ୍ରା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ। ରୋହିଣୀଠୁ ଅନକଦୁନ୍ଦୁଭି (ବାସୁଦେବ) ବଳଭଦ୍ର, ଷଠ, ସାରଣ, ଦୁର୍ମଦ ଓ ଅନ୍ୟ ପୁତ୍ରମାନେ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ। ବଳଦେବ ମଧ୍ୟ ରେବତୀଠୁ ଦୁଇ ପୁତ୍ର—ବିଷଠ ଓ ଉଲ୍ମୁକ—ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ। ସାରଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ହେଲେ ସାର୍ଷ୍ଟି, ମାର୍ଷ୍ଟି, ଶିଶୁ, ସତ୍ୟ, ସତ୍ୟଧୃତି ଓ ଅନ୍ୟମାନେ। ରୋହିଣୀଠୁ ଭଦ୍ରାଶ୍ୱ, ଭଦ୍ରବାହୁ, ଦୁର୍ଦମ ଓ ଅନ୍ୟ ଉତ୍ତମ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ନେଲେ। ମଦିରାଠୁ ନନ୍ଦ, ଉପନନ୍ଦ, କୃତକ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଭଦ୍ରାଠୁ ଉପନିଧି, ଗଦା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ବୈଶାଳୀଠୁ କେବଳ ଏକ ପୁତ୍ର—କୌଶିକ—ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଦେବକୀଠୁ ଅନକଦୁନ୍ଦୁଭି ଛଅ ପୁତ୍ର—କୀର୍ତିମାନ, ସୁଷେଣ, ଉଦାୟୁ, ଭଦ୍ରସେନ, ଋଜୁଦାସ, ଭଦ୍ରଦେବ—ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ। ସମସ୍ତଙ୍କୁ କଂସ ବଧ କରିଦେଲେ। ଏପରେ, ମଧ୍ୟରାତିରେ, ଭଗବାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ଦିବ୍ୟ ନିଦ୍ରା ଦେବକୀଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ସପ୍ତମ ଗର୍ଭକୁ ରୋହିଣୀଙ୍କ ଗର୍ଭକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରିଦେଲା। ଏହି ଗର୍ଭକୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କରାଯାଇଥିଲା, ତେଣୁ ତାଙ୍କୁ ସଂକର୍ଷଣ ନାମରେ ଜଣାଗଲା। ଏପରେ, ଏହି ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେ, ଅଗ୍ନିଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ଭୂମିର ଭାର ହ୍ରାସ ପାଇଁ ଯେଉଁ ଭଗବାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥିଲେ, ସେ ଏହି ବିଶ୍ୱର ମୂଳ ବୃକ୍ଷ ଭାବେ, ଦେବ, ଦାନବ, ଋଷି ଓ ତିନି କାଳର ଚେତନାରୁ ଅତୀତ, ଆରମ୍ଭ, ମଧ୍ୟ, ଶେଷ ନାହିଁ, ସେ ଦେବକୀଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ପ୍ରବେଶ କରିଲେ। ତାଙ୍କର କୃପାରେ, ଯୋଗନିଦ୍ରାର ମନର ମହାତ୍ମ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲା, ଏବଂ ସେ ନନ୍ଦଗୋପଙ୍କ ଭାର୍ୟା ଯଶୋଦାଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଯେତେବେଳେ ପଦ୍ମନୟନ ଭଗବାନ ଜନ୍ମ ନେବାକୁ ଯାଉଥିଲେ, ସମସ୍ତ ଜଗତ ଅଧର୍ମରୁ ମୁକ୍ତ ହେଇ, ମନ ଶାନ୍ତ ହେଲା, ଗ୍ରହ, ତାରା, ସର୍ପ ଓ ଅନ୍ୟ ଭୟ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲା। ତାଙ୍କର ଜନ୍ମ ସହିତ, ସମସ୍ତ ଜଗତ ଧର୍ମର ପଥରେ ପ୍ରବେଶ କରିଲା। ଏଠି, ଯେତେବେଳେ ଭଗବାନ ମର୍ତ୍ୟ ଲୋକରେ ଅବତରିଲେ, ସେ ଏକାନ୍ତ ଶୋଭା ଦେଇଥିବା ଶୋଳେ ହଜାର ଏକ ଶତ ଭାର୍ୟା ରଖିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରୁକ୍ମିଣୀ, ସତ୍ୟଭାମା, ଜାମ୍ବବତୀ ମୁଖ୍ୟ ଭାର୍ୟା ଥିଲେ; ଏଠି ଏଠି ଆଠ ଜଣା ଭାର୍ୟା ମୁଖ୍ୟ ଥିଲେ। ଏଠି, ଏହି ସମସ୍ତ ଭାର୍ୟାଠୁ, ଭଗବାନ ସମସ୍ତ ଆବିର୍ଭାବର ଆଧାର, ଆଦି ନାହିଁ, ଏଠି ଆଠ ଭାର୍ୟା ପ୍ରତି ଦଶ ମିଳିଅନ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ। ଏମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଚାରୁଦେସ୍ନ, ସାମ୍ବ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ—ତେର ଜଣା ପ୍ରଧାନ ପୁତ୍ର ଥିଲେ। ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ରୁକ୍ମିଙ୍କ ଝିଅ ରୁକ୍ମାବତୀଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ। ତାଙ୍କଠୁ ଅନିରୁଦ୍ଧ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଅନିରୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟ ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କ ନାତିଝିଅ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ। ତାଙ୍କଠୁ ବଜ୍ର ଜନ୍ମ ନେଲେ। ବଜ୍ରଠୁ ପ୍ରତିବାହୁ ଓ ତାଠୁ ସୁଚାରୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଏପରି, ଯଦୁବଂଶରେ ପୁତ୍ରମାନେ ଶତ, ହଜାର ଗଣନାରେ ଥିଲେ, ଏହି ସଂଖ୍ୟା ଏକ ଶତ ବର୍ଷରେ ମଧ୍ୟ ଗଣନା କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ତେଣୁ, ଏଠି ଏହି ଶ୍ଳୋକମାନେ ତାଙ୍କର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ କରିଛି। ଏଠି, ତିନି କୋଟି ଏଠାରେ ଏଠାରେ ଅଠାଠି ହଜାର ରାଜପୁତ୍ର ଓ ଗୃହଶିକ୍ଷକ ଥିଲେ, ଯେମାନେ ଅସ୍ତ୍ର ଚାଳନାରେ ନିପୁଣ ଥିଲେ। ଯଦୁବଂଶରେ ତେନ୍ତା ତେନ୍ତା ହଜାର ଓ ଶତ ହଜାର ମହାତ୍ମା ଯଦୁବିର ଥିଲେ, ଏହି ସଂଖ୍ୟା କିଏ ଗଣନା କରିପାରିବେ? ଯେଉଁ ଦେବ-ଦାନବ ମଧ୍ୟରେ ବଧ ହୋଇଥିବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦୈତ୍ୟମାନେ, ଏମାନେ ମନୁଷ୍ୟ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ। ଏମାନଙ୍କ ନାଶ ପାଇଁ, ଦେବମାନେ ପୃଥିବୀରେ ଯଦୁବଂଶରେ ଅବତରିଲେ, ଯେଉଁଠି ଏକ ଶତ ଗୋତ୍ର ଓ ଏକ ଅଧିକ ଥିଲା, ହେ ଦ୍ୱିଜ! ଏମାନେ ମନୁଷ୍ୟ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇ, ଶକ୍ତି ଓ ସଂଖ୍ୟାରେ ବିଶେଷ ଥିଲେ; ସମସ୍ତ ଯଦୁବିର ଭଗବାନଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଅନୁସୃତ ହେଇ ଫଳିଥିଲେ। ଯେଉଁମାନେ ସଦା ଏହି ବୃଷ୍ଣିବଂଶର ଜନ୍ମ ଉପରେ ଏହି କଥା ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ବିଷ୍ଣୁର ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।