ଏକ ଦିନ, ଅନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଘଉଁ ମଧ୍ୟରେ ବସିଥିବା ପକ୍ଷୀମାନେ ଜେମିତି ଗଛକୁ କ୍ଷତି କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେପରି ଆମେ ଅତି ତ୍ୱରିତ କଥା କହି କିମ୍ବା ବେପରୁଆ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ—ଏହି କଥା କହି, ବସୁଦେବ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଗଲେ ଏବଂ ବଳରାମଙ୍କ ସହ ଗୁପ୍ତ କଥା କହିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଏକ ଶିକାର ଯାତ୍ରାରେ ପ୍ରସେନା ବନରେ ଏକ ସିଂହ ଦ୍ୱାରା ହତାହତ ହେଲେ। ତାପରେ, ସତ୍ରଜିତ ଶତଧନ୍ବାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହତାହତ ହେଲେ। ଦୁଇ ଜଣ ମୃତ, ଏହି ରତ୍ନ ଦୁଇ ଭାଇଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମାନ ଭାଗରେ ରହିବା ଉଚିତ୍। ଏହିପରି ବସୁଦେବ କହିଲେ—“ଉଠ, ରଥରେ ଚଢ଼; ଆମେ ଶତଧନ୍ବାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଦରକାର।” ବଳରାମ ଏହି କଥା ମାନି, ଖୋଜିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କରିଲେ। ଏପରି ଦୁଇ ଜଣ ତୟାରି କରୁଥିଲେ, ଶତଧନ୍ବା କୃତବର୍ମାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ସହଯୋଗ ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କଲେ। କୃତବର୍ମା କହିଲେ—“ମୁଁ ବସୁଦେବ ଓ ବଳରାମଙ୍କ ବିପକ୍ଷରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଅସମର୍ଥ।” ତାପରେ ଶତଧନ୍ବା ଅକୃରାଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ। ଅକୃରାଙ୍କୁ କୃତବର୍ମା କହିଲେ—“ଏହି ଶ୍ରୀମାନ୍, ଯାଙ୍କ ପାଦ ଦ୍ୱାରା ତିନି ଲୋକ କମ୍ପିତ ହୁଏ, ଦେବତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁ ଜନ୍ୟୀମାନେ ବିଧବା ହୁଅନ୍ତି, ତାଙ୍କ ଚକ୍ର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଦୂର କରେ, ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଅଭିମାନୀମାନେର ଚକ୍ଷୁକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଛି, ତାଙ୍କ ତଳୱାର ବଡ଼ ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ନଶ୍ଟ କରେ, ସତ୍ୟଭାମା ସହ ତିନି ଲୋକରେ ପୂଜିତ, ଅମରମାନେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି—ଏଭଳି ଶ୍ରୀମାନ୍ ବିପକ୍ଷରେ କେହି ଯୁଦ୍ଧ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ତୁମେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଆଶ୍ରୟ ଚାହୁଁଥିଲେ, ଖୋଜିବା ଉଚିତ୍।” ଏହିପରି କଥା ଶୁଣି ଶତଧନ୍ବା କହିଲେ—“ତୁମେ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରିପାରିବା ନାହିଁ, ତେବେ ଏହି ରତ୍ନ ନିଅ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖ।” ଏହାପରେ ଅକୃରା କହିଲେ—“ଶେଷ ସମୟରେ ତୁମେ କାହାକୁ କିଛି ନ କହିଲେ ମଧ୍ୟ, ମୁଁ ଏହି ରତ୍ନ ପାଇବି।” ଏହି ଚୁକ୍ତି ପରେ, ଅକୃରା ଏହି ରତ୍ନ ନେଲେ। ଶତଧନ୍ବା ଏକ ଶୀଘ୍ର ଗୋଡ଼ାରେ ଚଢ଼ି, ଯାହା ଏକ ସମତୁଳା ଭଳି ଶୀଘ୍ର ଏବଂ ଶତ ଯୋଜନା ଯାଇପାରେ, ଦୂରେ ପଳାଇଗଲେ। ବଳରାମ ଓ ବସୁଦେବ ଚାରିଟି ଘୋଡ଼ା—ଶୈବ୍ୟ, ସୁଗ୍ରୀବ, ମେଘପୁଷ୍ପ ଓ ବଳାହକା—ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ଷିପ୍ତ ରଥରେ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ। ଏହି ଘୋଡ଼ା ଶତ ଯୋଜନା ଦୂର ଯାଇ, ମିଥିଳା ଅଞ୍ଚଳରେ ଏକ ସମୟ ପରେ ଜୀବନ ଛାଡ଼ିଲା। ଶତଧନ୍ବା ଏହି ଘୋଡ଼ାକୁ ଛାଡ଼ି, ପାଇରେ ଚାଲିଲା। ତାପରେ କୃଷ୍ଣ ବଳଭଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ—“ତୁମେ ଏଠି ରଥରେ ରୁହ; ମୁଁ ପାଇରେ ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ମାନୁଷକୁ ଅନୁସରଣ କରି ମାରିଦେବି। ଏଠିରେ ରାଜାମାନେ ସଚେତନ ଓ ଭୟଭୀତ ଅଛନ୍ତି, ତେଣୁ ଆମେ ଦୁଇ ଜଣ ଏଠି ରଥ ନେଇ ପାର କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।” ବଳରାମ ଏହିପରି କଥା ମାନି, ରଥରେ ରୁହିଲେ। କୃଷ୍ଣ ପାଇରେ ଦୁଇ କ୍ରୋଶ ଦୂର ଚାଲି, ଦୂରରୁ ଚକ୍ର ଫିଙ୍ଗି ଶତଧନ୍ବାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେଲେ। ତାଙ୍କ ଶରୀର, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ଭଲଭାବରେ ଖୋଜିଲେ, କିନ୍ତୁ ସ୍ୟାମନ୍ତକ ରତ୍ନ ମିଳିଲା ନାହିଁ। ତାପରେ ବଳଭଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ—“ଅପରିଗ୍ରହ ଭାବରେ ଆମେ ଶତଧନ୍ବାକୁ ହତ କରିଛି; ଏହି ବିଶ୍ୱର ମୂଳ ଅମୂଲ୍ୟ ସ୍ୟାମନ୍ତକ ରତ୍ନ ମିଳିଲା ନାହିଁ।” ଏହି କଥା ଶୁଣି ବଳରାମ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ବସୁଦେବଙ୍କୁ କହିଲେ—“ଲଜ୍ଜା ହେଉ! ତୁମେ ଧନପ୍ରତି ଏତେ ଲୋଭୀ। ମୁଁ ତୁମେ ମୋ ଭାଇ ଥିବାରୁ ସହିଛି। ଏବେ, ତୁମେ ତୁମ ମନରେ ଯାଉ; ମୁଁ ଦ୍ୱାରକା, ତୁମେ, ଏବଂ ଏହି ମିଥ୍ୟା ଶପଥ ସହ ଏବେ ଚାହୁଁ ନାହିଁ। ପ୍ରଚୁର, ପ୍ରଚୁର!” କୃଷ୍ଣ ଶାନ୍ତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ ବଳରାମ ରୁହିଲେ ନାହିଁ। ବଳରାମ ବିଦେହ ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ରାଜା ଜନକ ତାଙ୍କୁ ଘରେ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରି ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଲେ। ବଳରାମ ସେଠି ରୁହିଲେ। ବସୁଦେବ ମଧ୍ୟ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଫେରିଗଲେ। ବଳଭଦ୍ର ରାଜା ଜନକଙ୍କ ଘରେ ରୁହିଥିବା ସମୟରେ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦୁର୍ୟୋଧନ ବଳରାମଙ୍କଠାରୁ ଗଦାଯୁଦ୍ଧ ଶିଖିଲେ। ତିନି ବର୍ଷ ପରେ, ବଭ୍ରୁ ଓ ଉଗ୍ରସେନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଯାଦବମାନେ ବୁଝିଗଲେ ଯେ ରତ୍ନ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ନିକଟରେ ନାହିଁ; ସେମାନେ ବିଦେହ ନଗରକୁ ଗଲେ, ବଳରାମଙ୍କୁ ବୁଝାଇ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଫେରାଇଲେ। ଅକୃରା, ନିତ୍ୟ ଭାବରେ ଭଗବାନଙ୍କ ଧ୍ୟାନରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଥିଲେ, ସ୍ୟାମନ୍ତକ ରତ୍ନରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୟ ଅନ୍ୟ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିଲେ। ଯେତେବେଳେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ବୈଶ୍ୟମାନେ ଯଜ୍ଞସ୍ଥଳକୁ ଯାଇଥିଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତକାରୀ ନଶ୍ଟ ହେଇଯାଇଥିଲେ; ଅକୃରା ଯଜ୍ଞ ଅଭିଷେକ ଓ ରକ୍ଷାକବଚ ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ ରହିଲେ। ଏଠିରେ ଏହି ରତ୍ନର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ବାଷଠି ଦୁଇ ବର୍ଷ ଧରି କୌଣସି ବିପଦ, ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ, ରୋଗ, ମୃତ୍ୟୁ ଆସିଲା ନାହିଁ। ପରେ, ସାତ୍ୱତଙ୍କ ପ୍ରପୌତ୍ର ଶତ୍ରୁଘ୍ନ, ଅକୃରାଙ୍କ ଦଳ ସହିତ ଭୋଜମାନେ ଦ୍ୱାରା ହତାହତ ହେଲେ; ତାପରେ ଅକୃରା ଭୋଜମାନେ ସହ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଗଲେ। ଏହି ଦିନରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ଦ୍ୱାରକାରେ ବିପଦ, ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ, ଜନ୍ତୁଆକ୍ରମଣ, ଅଖିଆଁ, ରୋଗ ଓ ଅନ୍ୟ ଦୁଃଖ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଏହି ଦୁଃଖ ଦେଖି, ଯାଦବମାନେ ବଳଭଦ୍ର ଓ ଉଗ୍ରସେନଙ୍କ ସହ ଏକଠା ହେଇ ଚିନ୍ତା କଲେ। ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ, ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରିୟ, କହିଲେ—“ଏହା କଣ? ଏତେ ବିପଦ କାହିଁକି ଏକାଥିରେ ଆସିଛି? ଏହା ଭଲଭାବରେ ବିଚାର କରିବା ଦରକାର।” ଏହାପରେ ଏକ ଯାଦବ ବୃଦ୍ଧ ଆନ୍ଧକ କହିଲେ— “ଯେଉଁଠାରେ ଅକୃରାଙ୍କ ପିତା ଶ୍ଵଫଳ୍କା ଥିଲେ, ସେଠାରେ କେବେ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ, ରୋଗ, ଅଖିଆଁ ଓ ଏପରି ଦୁଃଖ ଆସିନଥିଲା। ଏକ ସମୟ, ଶ୍ଵଫଳ୍କାକୁ କାଶୀର ରାଜାଙ୍କ ଭୂମିରେ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ସମୟରେ ନେଇଯିବା ପରେ, ଦେବତାମାନେ ଏକାଥିରେ ବର୍ଷା କରିଥିଲେ।