ରୁକ୍ମକବଚଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ପରାବୃତ। ପରାବୃତଙ୍କ ପାଖରେ ପାଞ୍ଚିଟି ପୁଅ ଥିଲେ—ରୁକ୍ମେଷୁ, ପୃଥୁଜ୍ୟାମ, ଅଘବାଲିତ, ହରିତ ଓ ଆଉ ଜଣେ। ଏହି ପରମ୍ପରାରେ ଜ୍ୟାମଘଙ୍କ ବିଷୟରେ ଏଉଁ ଏକ ଶ୍ଲୋକ ଏଖଣି ବି ଗାୟନ କରାଯାଏ। ସମସ୍ତ ପତ୍ନୀବାନ୍ତ ମଧ୍ୟରେ, ବଞ୍ଚିତ କିମ୍ବା ପରଲୋକଗତ, ଜ୍ୟାମଘ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଥିଲେ; ସେ ଥିଲେ ଏକ ପ୍ରଶସ୍ତ ରାଜା, ଶୈବ୍ୟାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ। ଶୈବ୍ୟା ନାମକ ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ପୁତ୍ରହୀନ ଥିଲେ; ଯଦିଓ ରାଜା ପୁତ୍ର ଆଶା କରୁଥିଲେ, ଭୟରେ ଆଉ ଏକ ପତ୍ନୀ ଗ୍ରହଣ କରିଲେ ନାହିଁ। ଏକଥର ଏକ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧରେ, ଯେଉଁଠାରେ ଅନେକ ରଥ, ଘୋଡ଼ା ଏବଂ ହାତୀ ଥିଲେ, ସେ ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଜିତିଲେ। ଶତ୍ରୁମାନେ ତାଙ୍କର ପୁଅ, ପତ୍ନୀ, ଆତ୍ମୀୟ, ସେନା ଏବଂ ଧନ-ସମ୍ପତ୍ତିକୁ ଛାଡ଼ି ଚାରିଦିଗରେ ପଳାଇଗଲେ। ସେମାନେ ପଳାଇବା ସମୟରେ, ରାଜା ଜଣେ ରାଜକୁମାରୀକୁ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ଡରରେ ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ବ୍ୟାପକ ହୋଇଥିଲା, ଭୟରେ କାପୁଥିଲେ, ଦୁଃଖରେ ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ—"ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କର, ବାପା, ମା, ଭାଇ!" ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ମନରେ ଅନୁକମ୍ପା ଅନୁଭବିଲେ। ସେ ଭାବିଲେ, "ମୁଁ ଯେଉଁଥିରେ ପୁତ୍ରହୀନ, ମୋର ପତ୍ନୀ ମଧ୍ୟ ପୁତ୍ର ଦେଉନାହିଁ, ଭାଗ୍ୟ ଏହି ରତ୍ନ ସମାନ କନ୍ୟାକୁ ମୋ ପାଇଁ ପ୍ରଦାନ କରିଛି, ଏହିଁଠି ମୋର ବଂଶ ପ୍ରସାରର କାରଣ ହେବେ।" ଏହିଭାବେ ଭାବି, ସେ ତାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିବାକୁ ଚିନ୍ତା କଲେ। ତାପରେ ରାଜା ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ରଥରେ ବସାଇ ନିଜ ଗୃହକୁ ନେଲେ। ରାଣୀ ଶୈବ୍ୟାଙ୍କ ସମ୍ମତି ସହିତ, ସେ ଏହି ରାଜକୁମାରୀକୁ ବିବାହ କଲେ। ଏହାପରେ ସେ ଏହି କନ୍ୟାକୁ ରଥରେ ବସାଇ ନିଜ ସହରକୁ ନେଲେ। ବିଜୟୀ ରାଜା, ସମସ୍ତ ପୌରବାସୀ, ଆତ୍ମୀୟ, ସେନା ଓ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସଙ୍ଗେ ଥିବାବେଳେ, ତାଙ୍କର ରାଜମହଳ ଦ୍ୱାରରେ ଶୈବ୍ୟା ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଲେ। ଶୈବ୍ୟା ଦେଖିଲେ ରାଜାଙ୍କ ବାମପାଖରେ ଏକ ଅପୂର୍ବ କନ୍ୟା ଦଁଡାଇଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଠୋଠ ହଳକା ଅସନ୍ତୋଷରେ କମ୍ପିତ। ଶୈବ୍ୟା ରାଜାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—"ଏହି କନ୍ୟା କିଏ, ଏଠି ଏଭଳି ଚଞ୍ଚଳ ମନ ନେଇ ରଥରେ ବସିଛନ୍ତି?" ରାଜା ଅଧିକ ପ୍ରଶ୍ନ ହେବା ଭୟରେ ଏବଂ ଭଲଭାବି ଉତ୍ତର ନ ଦେଇ, କହିଦେଲେ—"ଏହି ମୋର ବହୁଁ।" ଶୈବ୍ୟା ପଛରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—"ମୁଁ ତ ତୁମ ପାଇଁ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଇନି, ତୁମେ ଆଉ ଏକ ପତ୍ନୀ ନିଆନି, ତେବେ କେଉଁ ପୁଅର ବହୁଁ ଏହି?" ଏହିପରି ଈର୍ଷା ଓ କ୍ରୋଧରେ ରଙ୍ଗିଥିବା ଶବ୍ଦରେ ଶୈବ୍ୟା ପ୍ରଶ୍ନ କରିଲେ, ଭୟରେ ଓ କଠୋର କଥା ଏଡାଇବାକୁ ଚାହିଁ, ରାଜା କହିଦେଲେ—"ଏହି କନ୍ୟା ତୁମେ ଯେଉଁ ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେବ, ତାହାର ପତ୍ନୀ ଭାବେ ନିୟୁକ୍ତ।" ଏହି କଥା ଶୁଣି ଶୈବ୍ୟା ମୃଦୁ ହାସି ସହ କହିଲେ—"ଏମିତି ହେଉ।" ତାପରେ ଦୁହେଁ ରାଜମହଳକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏହାପରେ କିଛି ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଶୈବ୍ୟା ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତ, ନକ୍ଷତ୍ର ଓ ଦିନର ଯୋଗରେ ଗର୍ଭବତୀ ହେଲେ। ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ସେ ଏକ ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ତାଙ୍କ ବାପା ତାଙ୍କ ନାମ ରଖିଲେ—ବିଦର୍ଭ। ବିଦର୍ଭ ସେଇ ବହୁଁକୁ ବିବାହ କଲେ। ଏହି ବହୁଁଠାରୁ ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ପୁଅ ହେଲେ—କ୍ରଥ ଓ କୈଶିକ। ପୁନି ଏହି ବହୁଁ ତୃତୀୟ ପୁଅ ରୋମପଦଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯିଏ ନାରଦଙ୍କ ଠାରୁ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରିଥିଲେ। ରୋମପଦଠାରୁ ବଭ୍ରୁ, ବଭ୍ରୁଠାରୁ ଧୃତି, ଧୃତିଠାରୁ କୈଶିକ, କୈଶିକଠାରୁ ଚେଦି ଜନ୍ମ ନେଲେ। ତାଙ୍କ ବଂଶରେ ଚେଦିର ରାଜାମାନେ ହେଲେ। କ୍ରଥଙ୍କ ପୁଅ ତାଙ୍କ ବହୁଁ ମାଧ୍ୟମରେ କୁନ୍ତି ହେଲେ। କୁନ୍ତିଠାରୁ ଧୃଷ୍ଟି, ଧୃଷ୍ଟିଠାରୁ ନିଧୃତି, ନିଧୃତିଠାରୁ ଦଶାର୍ହ, ତାପରେ ବ୍ୟୋମ, ତାଙ୍କଠାରୁ ଜିମୂତ, ତାପରେ ବିକୃତି, ତାପରେ ଭିଭରଥ, ତାଙ୍କଠାରୁ ନବରଥ, ତାପରେ ଦଶରଥ, ତାପରେ ଶକୁନି, ତାଙ୍କ ପୁଅ କରମ୍ଭି, ତାପରେ କରମ୍ଭିଠାରୁ ଦେବରଥ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଦେବରଥଠାରୁ ଦେବକ୍ଷତ୍ର, ତାଠାରୁ ମଧୁ, ମଧୁଠାରୁ କୁମାରବଂଶ, ତାଠାରୁ ଅନୁ, ଅନୁଠାରୁ ପୁରୁମିତ୍ର ଭୂପତି ହେଲେ। ପୁରୁମିତ୍ରଠାରୁ ଅଂଶୁ, ତାଠାରୁ ସାତ୍ୱତ। ସାତ୍ୱତଠାରୁ ସାତ୍ୱତମାନେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ। ଏହିପରି, ମୈତ୍ରେୟ, ଯେଉଁଠି ଜ୍ୟାମଘଙ୍କ ବଂଶ ପରମ୍ପରା କଥା ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଭକ୍ତି ସହ କେହି ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଜର ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି। ପରାଶର ଋଷି କହିଲେ: ସାତ୍ୱତଙ୍କ ପୁଅ ଭଜିନ, ଭଜମାନ, ଦିବ୍ୟ, ଅନ୍ଧକ, ଦେବବୃଦ୍ଧ, ମହାଭୋଜ ଓ ବୃଷ୍ଣି—ଏହିମାନେ ସାତ୍ୱତ ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଭଜମାନଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ନିମି, କ୍ରିକଣ ଓ ବୃଷ୍ଣି; ଏବଂ ଦୁଇ ମାଆଁଠାରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଅନ୍ୟ ତିନି ଜଣେ—ଶତଜିତ, ସହସ୍ରଜିତ ଓ ଆୟୁତଜିତ। ଦେବବୃଦ୍ଧଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ପୁଅ ବଭ୍ରୁ ଥିଲେ। ଏହି ଦୁଇଜଣ ବିଷୟରେ ଏକ ଶ୍ଲୋକ ଗାୟନ କରାଯାଏ।