ଏହି ଉପଖ୍ୟାନରେ, ପୌରାଣିକ କାଳର କଶ୍ୟପ ବଂଶର ରାଜାମାନଙ୍କ କଥା ଅତି ମଧୁର ଭାବେ ଏକ ଅନ୍ୟ ଅନ୍ୟଙ୍କ ସହିତ ଗଠିତ ହୋଇଛି। ଏଠାରେ, ଏକ ଦୁଧାଳି ବଛାର ପୁଅ ଥିଲେ ଅଲର୍କ, ଯାହାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୀତ ଗାଯାଯିଥାଏ। ଅଲର୍କ, ତାଙ୍କ ଯୌବନ ସମୟରେ, ଛଅ ହଜାର ଛଅଶ ଶତ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଶାସନ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପୁଅ ହେଲେ ସନ୍ନତି, ତାଙ୍କ ପୁଅ ସୁନୀଥ, ସେଠାରୁ ସୁକେତୁ, ତାଙ୍କଠାରୁ ଧର୍ମକେତୁ, ଏବଂ ପରେ ସତ୍ୟକେତୁ, ତାଙ୍କଠାରୁ ବିଭୁ, ସେଠାରୁ ସୁବିଭୁ, ତାପରେ ସୁକୁମାର, ତାଙ୍କଠାରୁ ଦୃଷ୍ଟକେତୁ, ବିତିହୋତ୍ର, ତାଙ୍କଠାରୁ ଭାର୍ଗ, ଭାର୍ଗଠାରୁ ଭାର୍ଗଭୂମି ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଏହି ଭାବରେ ଚାରିବର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସ୍ଥାପିତ ହେଲା ଏବଂ ଏହି ହେଲେ କଶ୍ୟପ ବଂଶର ରାଜାମାନେ। ଏବେ ଆସନ୍ତୁ ରାଜିଙ୍କ ବଂଶର କଥା ଶୁଣିବା। ରାଜିଙ୍କ ପାଖରେ ପଞ୍ଚଶତ ପୁଅ ଥିଲେ, ସମସ୍ତେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଏବଂ ସ୍ଵାଧୀନ। ଦେବ ଓ ଦାନବମାନେ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ଯାଉଥିବା ବେଳେ, ଦୁହିଁପକ୍ଷ ଏକାଠି ହେଇ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ ଏବଂ ପଚାରିଲେ, “ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ କିଏ ଜିତିବେ?” ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, “ଯେଉଁ ପକ୍ଷ ପାଇଁ ରାଜି ଯୁଦ୍ଧ କରିବେ, ସେମାନେ ଜିତିବେ।” ତେଣୁ ଦାନବମାନେ ରାଜିଙ୍କୁ ଯାଇ ସହଯୋଗ ଚାହିଲେ। ରାଜି କହିଲେ, “ମୁଁ ତୁମ ପକ୍ଷରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି, କିନ୍ତୁ ବିଜୟ ପରେ ମୋତେ ଇନ୍ଦ୍ର କରିବାକୁ ପଡିବ।” ଦାନବମାନେ କହିଲେ, “ମୋତେ କ୍ଷମା କର, ବିଜୟ ପରେ ଆମର ଇନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହ୍ଲାଦ ହେବେ।” ଏହିପରେ ସେମାନେ ଚାଲିଗଲେ। ପରେ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ଅନୁରୋଧ କଲେ, ଏବଂ ରାଜି ସେଇ ଶର୍ତ୍ତ ଦେଲେ। ଦେବମାନେ ଚାହିଲେ ଯେ ରାଜି ତାଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ଯୁଦ୍ଧ କରନ୍ତୁ, ତେଣୁ ସେମାନେ ସ୍ଵୀକାର କଲେ, “ଆପଣ ଇନ୍ଦ୍ର ହେବେ।” ଏହିପରି ରାଜିଙ୍କ ଓ ଦେବସେନାଙ୍କ ସହଯୋଗରେ, ସମସ୍ତ ଦାନବ ନାଶ ପାଇଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ବିଜୟ ପାଇ ରାଜିଙ୍କ ଚରଣ ଧରି କହିଲେ, “ଆପଣ ମୋର ପିତା, ଭୟରୁ ରକ୍ଷାକାରୀ, ଏବଂ ତିନି ଲୋକର ନାଥ।” ରାଜି ହସି କହିଲେ, “ଏହି ଶୁଭ ଶବ୍ଦ ଅବହେଳା କରିବାଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।” ଏହା କହି ସେ ତାଙ୍କ ନଗରକୁ ଫେରିଗଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ପଦବୀ ରଖିଲେ, କିନ୍ତୁ ରାଜି ସ୍ଵର୍ଗକୁ ଯିବା ପରେ, ଋଷି ନାରଦଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ, ରାଜିଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ଦେବାକୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ମନା କରିଦେଲେ, ତେଣୁ ରାଜିଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ହରାଇ ନିଜେ ଇନ୍ଦ୍ର ହେଲେ। ବହୁ ଦିନ ପରେ, ବୃହସ୍ପତି ଦେଖିଲେ ଯେ ଇନ୍ଦ୍ର ଏକା ଏବଂ ତିନି ଲୋକର ଯଜ୍ଞ ଫଳରୁ ବଞ୍ଚିତ। ଇନ୍ଦ୍ର ଅନୁରୋଧ କଲେ, “ମୋ ପାଇଁ ଅତି କମରେ ଜୁଜୁବା ଫଳ ଯେତେକ ହିସ୍ସା ଦିଅ।” ବୃହସ୍ପତି କହିଲେ, “ପୂର୍ବେ କହିଥାନ୍ତୁ, ମୁଁ ଯେକୌଣସି କାମ କରିଦେଇଥାନ୍ତି।” ସେ କହିଲେ, “କିଛି ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଆପଣଙ୍କୁ ପୁନଃ ତାଙ୍କ ପଦବୀ ଦେଇଦେବି।” ବୃହସ୍ପତି ଏକ ମନ୍ତ୍ର କ୍ରିୟା କଲେ, ଯାହାରେ ରାଜିଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଧର୍ମରୁ ଭ୍ରଷ୍ଟ ହେଲେ, ବେଦ ଛାଡ଼ିଦେଲେ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନାଶ ପାଇଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ପୁନଃ ତାଙ୍କ ପଦବୀ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ। ଏହି ଉପଖ୍ୟାନ ଶୁଣିଲେ ମନୁଷ୍ୟ କ୍ଷତି କିମ୍ବା ଅଧର୍ମରେ ପଡ଼େ ନାହିଁ। ଏହାପରେ, ରମ୍ଭା ସନ୍ତାନହୀନ ଥିଲେ। କ୍ଷତ୍ରବୃଦ୍ଧଙ୍କ ପୁଅ ପ୍ରତିକ୍ଷତ୍ର, ତାଙ୍କ ପୁଅ ସଞ୍ଜୟ, ତାଙ୍କଠାରୁ ବିଜୟ, ସେଠାରୁ ଯଜ୍ଞକୃତ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ହର୍ଷବର୍ଧନ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ସହଦେବ, ତାଙ୍କଠାରୁ ଆଦିନ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ଜୟସେନ, ପରେ ସଂହୁତି, ତାଙ୍କ ପୁଅ କ୍ଷତ୍ରଧର୍ମ—ଏହିମାନେ କ୍ଷତ୍ରବୃଦ୍ଧଙ୍କ ବଂଶଜ। ଏବେ ନହୁଷଙ୍କ ବଂଶର କଥା। ନହୁଷଙ୍କ ଛଅ ପୁଅ ଥିଲେ: ଯତି, ଯୟାତି, ସମ୍ୟାତି, ଆୟାତି, ବିୟାତି, ଏବଂ କୃତି। ଯତି ରାଜ୍ୟ ଚାହିଲେ ନାହିଁ, ଯୟାତି ରାଜ୍ୟ ନେଲେ। ତିନି ଉଶନାସଙ୍କ କନ୍ୟା ଦେବୟାନୀ ଏବଂ ବୃଷପର୍ବଣଙ୍କ କନ୍ୟା ଶର୍ମିଷ୍ଠାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ। କବିଙ୍କ ଶାପରେ ଯୟାତି ଅକାଳ ବୃଦ୍ଧତ୍ୱରେ ପହଁଚିଲେ। ଶୁକ୍ରଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହରେ ସେ ତାଙ୍କ ବୃଦ୍ଧତ୍ୱ ପୁଅଙ୍କୁ ଦେବାକୁ ଚାହିଲେ। ବଡ଼ ପୁଅ ଯଦୁଙ୍କୁ କହିଲେ, “ତୋର ମା'ଙ୍କ ଶାପରେ ମୋତେ ବୃଦ୍ଧତ୍ୱ ଆସିଛି, ତୁମେ ଏହା ଗ୍ରହଣ କର, ମୁଁ ତୁମ ଯୌବନ ଉପଭୋଗ କରିବି।” କିନ୍ତୁ ଯଦୁ ଅସ୍ୱୀକାର କଲେ, ତେଣୁ ଯୟାତି ଶାପ ଦେଲେ, “ତୁମ ବଂଶରେ କେହି ରାଜ୍ୟ ଭୋଗିବେ ନାହିଁ।” ପରେ ଦ୍ରୁହ୍ୟୁ, ତୁର୍ବସୁ, ଅନୁଙ୍କୁ ବି ଏହିପରି ଅନୁରୋଧ କଲେ, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ମନା କଲେ, ତେଣୁ ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଶାପ ଦେଲେ। ଶର୍ମିଷ୍ଠାଙ୍କ ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ପୁଅ ପୁରୁ ଭଳି ଭାବରେ ବୃଦ୍ଧତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଯୌବନ ପିତାଙ୍କୁ ଦେଲେ। ଯୟାତି ପୁନଃ ଯୌବନ ପାଇ ବଢ଼ିଆ ଭାବରେ ରାଜ୍ୟ ଚଲାଇଲେ ଏବଂ ଧର୍ମ, କାଳ ଓ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଭୋଗ କଲେ। ବିଶ୍ୱାଚୀ ସହ ଭୋଗ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ, ଦିନକୁ ଦିନ ଭୋଗ ଆଶା ବଢ଼ିଲା। ଏହି ଅତୃପ୍ତ କାମନା ଅଗ୍ନିରେ ଘିଁ ପକାଇବା ପରି ବଢ଼ିଯାଏ। ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ଧାନ, ସୋନା, ଗାଈ, ନାରୀ ମଧ୍ୟ ଏକ ମନୁଷ୍ୟ ପାଇଁ ପ୍ରୟାପ୍ତ ନୁହେଁ, ତେଣୁ ଅତି ଆଶା ଛାଡ଼ିଦେବା ଉଚିତ। ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ କୌଣସି ପ୍ରାଣୀ ପ୍ରତି ଦୁଷ୍ଟ ଭାବ ରଖେ ନାହିଁ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖେ, ସେଉଁଠି ସମସ୍ତ ଦିଗ ମଧୁର ହୁଏ। ଏହି ଅତୃପ୍ତ କାମନା, ଯାହା ବୟସରେ ବୃଦ୍ଧ ହୁଏ ନାହିଁ, ଯେଉଁଥିରେ ମନୁଷ୍ୟ ଆସକ୍ତ ରହେ, ଏହାକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ ଜୀବନ ସଫଳ ହୁଏ। ବୟସ ବଢ଼ିଲେ କେଶ ଓ ଦାନ୍ତ ବୃଦ୍ଧ ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ଧନ ଓ ଜୀବନ ପ୍ରତି ଆଶା ବୃଦ୍ଧ ହୁଏ ନାହିଁ। ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ଯୌବନ ଉପଭୋଗ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ଆଶା ଅଧିକ ହୁଏ। ଏହିପରି କାମନା ଛାଡ଼ି ଦେବା ଦ୍ୱାରା, ଦେବଚିନ୍ତନରେ ମନ ଲଗାଇ, ଆସକ୍ତି ଓ ମମତା ଛାଡ଼ି, ମୁଁ ମୃଗମାନଙ୍କ ସହ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯିବି। ଏପରି ଚିନ୍ତା କରି, ଯୟାତି ତାଙ୍କ ବୃଦ୍ଧତ୍ୱ ପୁନଃ ପୁରୁଙ୍କୁ ଦେଇ, ପୁରୁଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କଲେ ଏବଂ ଅରଣ୍ୟକୁ ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ଚାଲିଗଲେ।