ଗୃତ୍ସମଦଙ୍କୁ ଶୌନକ ନାମକ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିଲେ, ଯିଏ ଚାରି ଆଶ୍ରମ ପ୍ରଥାର ଉଦ୍ଭାବକ ଥିଲେ। କାଶ୍ୟରୁ କାଶ୍ୟ ଜନ୍ମିଲେ, ତାଙ୍କୁ ଥିରୁ କାଶୀର ରାଜା, ତାଙ୍କୁ ଥିରୁ ରାଷ୍ଟ୍ର ଓ ରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦୀର୍ଘତପା ଜନ୍ମିଲେ। ଦୀର୍ଘତପାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଥିଲେ ଧନ୍ବନ୍ତରି। ଧନ୍ବନ୍ତରି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପାରଙ୍ଗତ ଓ ସମସ୍ତ ଜୀବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଶିଷ୍ଟ ଥିଲେ। ପୂର୍ବ କୌଳେ ଭଗବାନ୍ ନାରାୟଣ ତାଙ୍କୁ ଏକ ବରାଦାନ ଦେଇଥିଲେ—"ତୁମେ କାଶୀର ରାଜା ଦେଉଳରେ ଅବତରିତ ହେବା, ଏବଂ ଆୟୁର୍ବେଦ ଶାସ୍ତ୍ରକୁ ଠିକ୍ ଭାବେ ଅଷ୍ଟ ଅଙ୍ଗରେ ବିଭାଜିତ କରିବା, ଏବଂ ଯଜ୍ଞର ହିସ୍ସା ମଧ୍ୟ ପାଇବା।" ଧନ୍ବନ୍ତରିଙ୍କ ପୁତ୍ର କେତୁମାନ, କେତୁମାନଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭୀମରଥ, ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦିଭୋଦାସ, ଏବଂ ଦିଭୋଦାସଙ୍କ ପୁତ୍ର ପ୍ରତର୍ଦନ। ପ୍ରତର୍ଦନ ଭଦ୍ରଶ୍ରେଣ୍ୟ ର ରାଜବଂଶକୁ ନଶ୍ଟ କଲେ ଓ ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଜୟ କରି 'ଶତ୍ରୁଜିତ୍' ଭାବେ ପରିଚିତ ହେଲେ। ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ତାଙ୍କୁ ବହୁତ ପ୍ରିୟ ଥିଲେ, ତେଣୁ ସେ 'ବତ୍ସ' ଭାବେ ପରିଚିତ ହେଲେ। ସତ୍ୟପ୍ରତି ନିଷ୍ଠା ଥିବାରୁ ତାଙ୍କୁ 'ଋତଧ୍ୱଜ' ନାମ ମିଳିଲା। ପରେ ଏକ 'କୁବଳୟ' ନାମକ ଘୋଡ଼ା ପାଇଲେ, ତେଣୁ ସେ 'କୁବଳୟାଶ୍ୱ' ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ। ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଥିଲେ ଅଲର୍କ, ଯାହା ସମ୍ପର୍କରେ ଏଯାବତ୍ ଏକ ଶ୍ଲୋକ ଗାଇଯାଏ—ଛଅ ହଜାର ଛଅ ଶତ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଅଲର୍କ ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ଥିବାବେଳେ ତାଙ୍କ ଛଡ଼ା କେହି ଭୂମିର ଶାସନ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଅଲର୍କଙ୍କ ପୁତ୍ର ସନ୍ନତି, ସନ୍ନତିଙ୍କ ପୁତ୍ର ସୁନୀଥ, ସୁନୀଥଙ୍କ ପୁତ୍ର ସୁକେତୁ, ତାଙ୍କୁ ଧର୍ମକେତୁ ଜନ୍ମିଲେ। ପରେ ସତ୍ୟକେତୁ, ତାଙ୍କୁ ବିଭୁ, ବିଭୁଙ୍କୁ ସୁବିଭୁ, ସୁବିଭୁଙ୍କୁ ସୁକୁମାର, ସୁକୁମାରଙ୍କୁ ଦୃଷ୍ଟକେତୁ, ଦୃଷ୍ଟକେତୁଙ୍କୁ ବିତିହୋତ୍ର, ବିତିହୋତ୍ରଙ୍କୁ ଭାର୍ଗ, ଭାର୍ଗଙ୍କୁ ଭାର୍ଗଭୂମି ଏବଂ ଏହିପରି ଚାରି ଆଶ୍ରମ ପ୍ରଥା ପୁନଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲା। ଏହିମାନେ କାଶ୍ୟପ ବଂଶର ରାଜାମାନେ। ଏବେ ରାଜିଙ୍କ ବଂଶ ବିଷୟରେ ଶୁଣ। ରାଜିଙ୍କ ପାଖରେ ପଞ୍ଚଶତ ପୁତ୍ର ଥିଲେ, ସମସ୍ତେ ଅପୂର୍ବ ଶକ୍ତି ଓ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ଅଧିକାରୀ। ଦେବ ଓ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେବାବେଳେ, ଦୁଇ ପକ୍ଷ ଏକାଠି ହୋଇ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ ଓ ପଚାରିଲେ—"ପ୍ରଭୁ, ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ କିଏ ଜିତିବେ?" ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, "ଯେଉଁ ପକ୍ଷ ପାଇଁ ରାଜି ଅସ୍ତ୍ର ଧରିବେ, ସେମାନେ ଜିତିବେ।" ତେବେ ଦାନବମାନେ ରାଜିଙ୍କୁ ଆଗ୍ରହ କଲେ; ରାଜି କହିଲେ, "ମୁଁ ତୁମ ପକ୍ଷରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି, ଯଦି ବିଜୟ ପରେ ମୋତେ ଇନ୍ଦ୍ର କରିବା।" ଦାନବମାନେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, "ଏହା ହେବ ନାହିଁ, ଆମ ପାଇଁ ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଇନ୍ଦ୍ର, ଏହିପାଇଁ ଆମେ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛୁ।" ଏହା କହି ସେମାନେ ଚାଲିଗଲେ। ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଆଗ୍ରହ କଲେ, ଏବଂ ରାଜି ସେଇ ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ଦେବମାନେ କହିଲେ, "ତୁମେ ଇନ୍ଦ୍ର ହେବ।" ଏହିପରି ଚେଷ୍ଟାରେ ଦେବମାନେ ରାଜିଙ୍କୁ ସହଯୋଗ ଦେଲେ। ରାଜି ଓ ଦେବସେନା ମିଶି ଦାନବମାନେ ଉପରେ ବିପୁଳ ଅସ୍ତ୍ର ଚାଳି ତାଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ହରାଇ ରାଜିଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ କହିଲେ, "ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର, ତିନି ଲୋକର ନାଥ, ଆପଣ ମୋର ରକ୍ଷକ ଓ ଶରଣଦାତା।" ରାଜି ହସି କହିଲେ, "ଏହିପରି ଶତ୍ରୁଙ୍କ ତରଫରୁ ଯଦି ମଧୁର କଥା ଆସେ ମଧ୍ୟ ତାହା ଅସ୍ୱୀକାର କରିଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।" ଏହା କହି ସେ ନିଜ ସହରକୁ ଫେରିଗଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ନିଜ ପଦବୀ ରଖିଲେ, କିନ୍ତୁ ରାଜି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲାପରେ, ଋଷି ନାରଦଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ, ରାଜିଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ଚାହିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ଦେଇନଥିଲେ, ତେଣୁ ରାଜିଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ହରାଇ ନିଜେ ଇନ୍ଦ୍ର ହେଲେ। ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ, ବୃହସ୍ପତି ଦେଖିଲେ ଇନ୍ଦ୍ର ଏକା ଓ ଯଜ୍ଞର ହିସ୍ସା ବିହୀନ। ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ, "ମୋତେ ଜୁଜୁବା ଫଳର ପରି ଏକ ଅଂଶ ଦିଅ, ଯେଉଁଥିରେ ମୋର ପେଟ ଭରିବ।" ବୃହସ୍ପତି କହିଲେ, "ପୂର୍ବେ ଚାହିଲେ ସବୁ କରିଦେଇଥାନ୍ତି।" ପରେ କିଛି ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ବୃହସ୍ପତି ଏକ ମନ୍ତ୍ର କ୍ରିୟା କଲେ, ଯାହାରେ ରାଜିଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ମୋହିତ ହୋଇ ଧର୍ମ ଓ ବେଦ ପଥ ଛାଡ଼ିଦେଲେ। ଏହାର ଫଳରେ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରି ନିଜ ପଦବୀକୁ ପୁନଃ ପାଇଲେ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପତନ ଓ ପୁନଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଶୁଣି ମଣିଷ ଅପମାନ ଓ ପାପରେ ପତିତ ହୁଏ ନାହିଁ। ରମ୍ଭା ସନ୍ତାନହୀନ ଥିଲେ। କ୍ଷତ୍ରବୃଦ୍ଧଙ୍କ ପୁତ୍ର ପ୍ରତିକ୍ଷତ୍ର, ତାଙ୍କୁ ସଂଜୟ, ସଂଜୟଙ୍କୁ ବିଜୟ, ତାଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞକୃତ୍, ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ହର୍ଷବର୍ଧନ, ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ସହଦେଵ, ତାଙ୍କୁ ଅଦୀନ, ତାଙ୍କୁ ଜୟସେନ, ତାଙ୍କୁ ସଂହୁତି, ଏବଂ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର କ୍ଷତ୍ରଧର୍ମ—ଏମାନେ କ୍ଷତ୍ରବୃଦ୍ଧ ବଂଶର ସନ୍ତାନ। ଏବେ ମୁଁ ନହୁଷଙ୍କ ବଂଶ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି। ନହୁଷଙ୍କ ଛଅ ଶୂର ଓ ପ୍ରବଳ ପୁତ୍ର ଥିଲେ—ଯତି, ଯୟାତି, ସମ୍ୟାତି, ଆୟାତି, ବିୟାତି, ଏବଂ କୃତି। ଯତି ରାଜ୍ୟ ଚାହିଲେ ନାହିଁ, ଯୟାତି ରାଜା ହେଲେ ଓ ଉଶନାସଙ୍କ କନ୍ୟା ଦେବୟାନୀ ଓ ବୃଶପର୍ବନଙ୍କ କନ୍ୟା ଶର୍ମିଷ୍ଠାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ। କବିଙ୍କ ଶାପରେ ଯୟାତି ଅକାଳ ବୃଦ୍ଧତ୍ୱରେ ପିଡ଼ିତ ହେଲେ। ଶୁକ୍ରଙ୍କ କୃପାରେ, ଯୟାତି ନିଜ ବୃଦ୍ଧତ୍ୱ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଦେଇ ଯୌବନ ନେବାକୁ ଚାହିଲେ। ସେ ମୁଁଠିଲେ ପ୍ରଥମ ପୁତ୍ର ଯଦୁଙ୍କୁ—"ତୋର ମାଆଁଙ୍କ ଶାପରେ ମୋରେ ଅକାଳ ବୃଦ୍ଧତ୍ୱ ଆସିଛି; ତୁମେ ଏହି ବୃଦ୍ଧତ୍ୱ ନେଉ, ମୁଁ ତୁମର ଯୌବନ ନେଇ ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ଭୋଗ କରିବି।" କିନ୍ତୁ ଯଦୁ ଏହା ଅସ୍ୱୀକାର କଲେ, ତେଣୁ ଯୟାତି ଶାପ ଦେଲେ—"ତୋର ବଂଶରେ କେହି ରାଜ୍ୟ ଭୋଗ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।" ପରେ ଦ୍ରୁହ୍ୟୁ, ତୁର୍ବସୁ, ଅନୁଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଲେ, କିନ୍ତୁ ସମସ୍ତେ ଅସ୍ୱୀକାର କଲେ ଓ ଶାପ ପାଇଲେ। ଶେଷରେ ଶର୍ମିଷ୍ଠାଙ୍କ ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ପୁତ୍ର ପୁରୁଙ୍କୁ ଏହିପରି କହିଲେ। ପୁରୁ ଭକ୍ତିଭାବରେ ବାପାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି କହିଲେ, "ଏହା ଆମ ପାଇଁ ଉପକାର," ଏବଂ ନିଜେ ବୃଦ୍ଧତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କଲେ, ଯୌବନ ଦେଇଦେଲେ। ଯୟାତି ଯୌବନ ପାଇ ଅନୁକୂଳ ଧର୍ମ, କାଳ ଓ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ରଜ୍ୟ କଲେ ଓ ଭୋଗ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।