ପୁରୁରବାଙ୍କ ଶୟନାଗାର ପାଖରେ ଥିବା ତାଙ୍କ ଦୁଇଟି ମେମ୍ବା, ଯେଉଁମାନେ ସେଉଁଠି ପିଲାମାନଙ୍କ ପରି ପ୍ରିୟ ଥିଲେ, ସେମାନେ କେବେ ଭି ତାଙ୍କଠାରୁ ଦୂରେଇ ଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ—ଏହି ନିୟମ ରଖିଲେ। ଉର୍ବଶୀ ମଧ୍ୟ ଏହି ଶର୍ତ୍ ଦେଲେ—ପୁରୁରବାଙ୍କୁ ସେ କେବେ ନଗ୍ନ ଦେଖିବେ ନାହିଁ। ତାଙ୍କ ଆହାର ମଧ୍ୟ କେବଳ ଘୃତ ହେବା ଉଚିତ୍। ଏହି ମାନ୍ୟତାଗୁଡ଼ିକୁ ରାଜା ସ୍ୱୀକୃତି ଦେଲେ—“ଯଥାସ୍ତୁ।” ଏପରି ଶର୍ତ୍ ରେ, ରାଜା ପୁରୁରବା ଓ ଉର୍ବଶୀ ଏଠାରୁ ଷାଠି ବର୍ଷ ଅଳକାପୁରୀରେ, ଚୈତ୍ରରଥ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶୁଭ୍ର ଚରଣା ଉଦ୍ୟାନ, ପଦ୍ମପୁଷ୍ପ ଭରା ଜଳାଶୟ ଓ ମନସା ସରୋବର ଭଳି ଆନନ୍ଦ ଦାୟକ ଦିଗରେ ଦିନକୁ ଦିନ ଆନନ୍ଦରେ ବ୍ୟତୀତ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଉର୍ବଶୀ ପ୍ରତିଦିନ ରାଜାଙ୍କ ସହ ଏତେ ଆସକ୍ତ ହେଉଥିଲେ, ଯେ ଅମର ଲୋକରେ ଥିଲେ ବି ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଆକର୍ଷଣ କମି ଯାଏନି। ଉର୍ବଶୀ ନ ଥିବାରୁ ଦେବଲୋକ ଅପ୍ସରା, ସିଦ୍ଧ ଓ ଗାନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସେଠି ଆନନ୍ଦ ରହିଲା ନାହିଁ। କିଛି ସମୟ ପରେ, ଉର୍ବଶୀ ତାଙ୍କ ଦିଆ ଶର୍ତ୍ ଭୁଲି, ବିଶ୍ୱାବାସୁ ଓ ଗାନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ସହ ଏକ ମେମ୍ବାକୁ ରାତିରେ ଶୟନାଗାର ଠାରୁ ଚୁରି କରି ନେଲେ। ଯେତେବେଳେ ମେମ୍ବାକୁ ନେଯାଉଥିଲା, ଉର୍ବଶୀ ଏକ ଶବ୍ଦ ଶୁଣିଲେ। ସେ ବିଳାପ କରି କହିଲେ, “ମୋ ପିଲା, ଅସହାୟ ଅଛି, କେଉଁଠି ପଳାଇ ଯିବି?” ରାଜା ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଭାବିଲେ—“ମୁଁ ଯଦି ବାହାରିବି, ମୋତେ ଉର୍ବଶୀ ନଗ୍ନ ଦେଖିପାରିବେ”—ଏହି ଭୟରେ ସେ ବାହାରିଲେ ନାହିଁ। ତାପରେ ଗାନ୍ଧର୍ବମାନେ ଆଉ ଏକ ଢୋଲ ନେଇ ଚାଲିଗଲେ। ଦ୍ୱିତୀୟ ମେମ୍ବାକୁ ନେଉଥିଲେ, ଉର୍ବଶୀ ପୁଣି ଦୁଃଖରେ କ୍ରନ୍ଦନ କଲେ—“ମୁଁ ଅସହାୟ, ସ୍ୱାମୀ ବିହୀନ, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶରଣ ନେଉଛି।” ଏହି ବିଳାପ ଆଉ ଅଧିକ ବେଦନାଦାୟକ ହେଲା। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ରାଜା କ୍ରୋଧିତ ହେବାରେ, “ଏହା ଅନ୍ଧାର!” ବୋଲି ତଳୱାର ଉଠାଇ, “ଦୁଷ୍ଟ! ଦୁଷ୍ଟ! ତୁମେ ମୃତ!” ବୋଲି ଚିତ୍କାର କରି ଆଗକୁ ଝାପିଲେ। ସେଇ ସମୟରେ ଗାନ୍ଧର୍ବମାନେ ମେଘ ମାଧ୍ୟରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରଭାରେ ଦ୍ୟୁତିମାନ ହେଉଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ, ଉର୍ବଶୀ ଦେଖିଲେ ରାଜାଙ୍କୁ ନଗ୍ନ ଅବସ୍ଥାରେ। ସମୟ ଶେଷ ହୋଇଯିବା ବୁଝି ଉର୍ବଶୀ କ୍ଷଣମାତ୍ରରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ଗାନ୍ଧର୍ବମାନେ ଦୁଇଟି ଢୋଲ ଛାଡ଼ି ଦେବଲୋକକୁ ଚାଲିଗଲେ। ରାଜା ସେଇ ଦୁଇଟି ମେମ୍ବା ନେଇ ଆନନ୍ଦରେ ଶୟନାଗାରକୁ ଫେରିଲେ, କିନ୍ତୁ ଉର୍ବଶୀ ନାହାନ୍ତି। ସେ ଉର୍ବଶୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନଗ୍ନ ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖିଥିଲେ, ଏବଂ ମନୋବିକ୍ଷିପ୍ତ ହୋଇ ଏପଟେ ସେପଟେ ଘୁରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ପଦ୍ମାକ୍ଳିତ ସରୋବର ପାଖରେ ସେ ଉର୍ବଶୀଙ୍କୁ ଚାରି ଅପ୍ସରା ସହ ଦେଖିଲେ। ପ୍ରେମବିହ୍ୱଳ ହୋଇ, ରାଜା ଅନେକ ପ୍ରକାର କବିତାରେ କହିଲେ—“ଓ ପତ୍ନୀ, ରୁହ, ତୁମ ଦୃଢ଼ ମନରେ ରୁହ, ତୁମ ଚଞ୍ଚଳ ଭାଷାରେ ରୁହ!” ଏଭଳି ଅବିବେକପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟରେ ମହାରାଜା ଭ୍ରମିତ ହେଇଯାଇଥିଲେ। ଉର୍ବଶୀ କହିଲେ—“ବର୍ଷ ଶେଷରେ ତୁମେ ମୋ ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ଆସିବ; ତୁମର ପୁଅ ଜନ୍ମିବ। ଏବଂ ମୁଁ ଏକ ରାତି ତୁମ ସହ ବ୍ୟତୀତ କରିବି।” ଏହି କଥା ଶୁଣି, ରାଜା ଆନନ୍ଦରେ ନିଜ ସହରକୁ ଫେରିଲେ। ଉର୍ବଶୀ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କହିଲେ—“ଏହି ବିଶିଷ୍ଟ ପୁରୁଷ, ଯାହା ସହ ପ୍ରେମବଶତଃ ମୁଁ ଏତେ ଦିନ ରହିଛି।” ତାଙ୍କ କଥାରେ ଅପ୍ସରାମାନେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—“ଏହି ଧର୍ମ ଓ ନିର୍ଭୟତାର ରୂପ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସହ ସଦା ରହୁ।” ବର୍ଷ ଶେଷରେ, ରାଜା ସେଠାକୁ ଗଲେ। ଉର୍ବଶୀ ତାଙ୍କୁ ପୁଅ ଓ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଦେଲେ। ଏକ ରାତି ସେ ରାଜାଙ୍କ ସହ ରହି, ପାଞ୍ଚ ପୁଅ ଜନ୍ମାର୍ଥରେ ଗର୍ଭବତୀ ହେଲେ। ଉର୍ବଶୀ କହିଲେ—“ମୋ ପ୍ରେମରେ, ସମସ୍ତ ଗାନ୍ଧର୍ବମାନେ ତୁମ ପାଇଁ ବର ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ; ଏହି ବର ଚୟନ କର।” ରାଜା କହିଲେ—“ମୁଁ ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଜୟ କରିଛି, ଅପରିମିତ ଶକ୍ତି, ଧନ, ବନ୍ଧୁବନ୍ଧବ ଅଛି; ମୋର ଆଉ କିଛି ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ, କେବଳ ଉର୍ବଶୀ ସହ ତାଙ୍କ ଲୋକରେ ସମୟ କଟାଇବାକୁ ଚାହେଁ।” ଏହି ଇଚ୍ଛାରେ ଗାନ୍ଧର୍ବମାନେ ରାଜାଙ୍କୁ ଏକ ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ ଦେଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ—“ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡକୁ ତିନି ଭାଗ କରି ଉର୍ବଶୀ ସହ ସଂଯୋଗ ପାଇଁ ଯଥାବିଧି ଯଜ୍ଞ କର; ତେବେ ନିଶ୍ଚିତ ଚିତ୍ତରେ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ପାଇବୁ।” ଏହିପରି ଦିଶାନିର୍ଦ୍ଦେଶ ମେଳି, ରାଜା ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ ନେଇ ଚାଲିଗଲେ। ବନମଧ୍ୟରେ ଚିନ୍ତା କରିଲେ—“ହାଏ, କେତେ ମୂଢ଼ ହେଲି! ମୁଁ ଉର୍ବଶୀକୁ ନେଇ ଆସିନି, କେବଳ ଏହି ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ ନେଇ ଆସିଛି।” ଏହି ଭାବନାରେ, ସେ ସେଠି ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ ଛାଡ଼ି ନିଜ ସହରକୁ ଫେରିଲେ। ମଧ୍ୟରାତ୍ରି ବିତିବା ପରେ, ନିଦ୍ରାହୀନ ହୋଇ ଚିନ୍ତା କଲେ—“ଗାନ୍ଧର୍ବମାନେ ମୋତେ ଉର୍ବଶୀ ଲୋକ ପାଇଁ ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ ଦେଇଥିଲେ, ମୁଁ ତାହା ବନରେ ଛାଡ଼ି ଆସିଛି। ଏହିପାଇଁ, ମୁଁ ପୁଣି ସେଠିଯିବି।” ଏହିପରି ଭାବି, ସେଠାକୁ ଗଲେ, କିନ୍ତୁ ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ। ତାହା ପ୍ରତିବଦଳରେ, ସେ ଏକ ସାମି ଗଛ ଓ ଏକ ଡୁମୁର ଗଛ ଦେଖି, ଚିନ୍ତାଗ୍ରସ୍ତ ହେଲେ।