ଭାରତ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଦେଶ ଜୟ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା ସମୟରେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ତିନି କୋଟି ଗନ୍ଧର୍ବଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିଲେ। ଶତୃଘ୍ନ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଶୂରବୀର, ମଧୁର ପୁତ୍ର ରାକ୍ଷସ ଲବଣଙ୍କୁ ବଧ କରି ମଥୁରାର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ। ଏଭଳି ଅସାଧାରଣ ଶକ୍ତି, ପ୍ରାକ୍ରମ ଓ ବୀରତା ଦ୍ୱାରା ରାମ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଭାରତ ଓ ଶତୃଘ୍ନ — ଏହି ଚାରି ଜଣ ଦୁଷ୍ଟମାନଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ କରି, ଜଗତରେ ନ୍ୟାୟ ଓ ଶାନ୍ତି ନିର୍ମାଣ କରି, ପରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗମନ କରିଥିଲେ। କୋଶଳର ଏହି ଦିବ୍ୟ ଅବତାରଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ଦେଇଥିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ ଓ ତାଙ୍କର ଚେତନାକୁ ଅଂଶୀଭୂତ କରିଲେ। ରାମଙ୍କର ଦୁଇ ପୁତ୍ର ଥିଲେ — କୁଶ ଓ ଲବ; ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କର ଅଙ୍ଗଦ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରକେତୁ; ଭାରତଙ୍କର ତକ୍ଷ ଓ ପୁଷ୍କଳ; ଶତୃଘ୍ନଙ୍କର ସୁବାହୁ ଓ ଶୂରସେନ। କୁଶଙ୍କର ପୁତ୍ର ଅତିଥି; ଅତିଥିଙ୍କର ପୁତ୍ର ନିଷଧ; ନିଷଧରୁ ଅନଳ; ଅନଳରୁ ନଭା; ନଭାରୁ ପୁଣ୍ଡରୀକ; ପୁଣ୍ଡରୀକଙ୍କର ପୁତ୍ର କ୍ଷେମଧନ୍ବନ; କ୍ଷେମଧନ୍ବନରୁ ଦେଵାନୀକ; ଦେଵାନୀକରୁ ଅହୀନକ; ଅହୀନକରୁ ରୁରୁ; ରୁରୁରୁ ପାରିୟାତ୍ରକ; ପାରିୟାତ୍ରକରୁ ଦେବଳ; ଦେବଳରୁ ଵତ୍ସଳ; ଵତ୍ସଳରୁ ଉତ୍କ; ଉତ୍କରୁ ବଜ୍ରନାଭ; ବଜ୍ରନାଭରୁ ଶଂଖନ; ଶଂଖନରୁ ଆଦ୍ୟୁଷିତାଶ୍ୱ; ଆଦ୍ୟୁଷିତାଶ୍ୱରୁ ବିଶ୍ୱସହ; ବିଶ୍ୱସହରୁ ହିରଣ୍ୟନାଭ — ଏକ ମହାଯୋଗୀ — ଯେଉଁଠାରେ ରାଜା ଜୈମିନି ତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟ ଥିଲେ ଓ ଯାଜ୍ଞଵଲ୍କ୍ୟ ତାଙ୍କଠାରୁ ଯୋଗ ଶିଖିଥିଲେ। ହିରଣ୍ୟନାଭଙ୍କର ପୁତ୍ର ପୁଷ୍ୟ; ପୁଷ୍ୟରୁ ଧ୍ରୁଵସନ୍ଧି; ଧ୍ରୁଵସନ୍ଧିରୁ ସୁଦର୍ଶନ; ସୁଦର୍ଶନରୁ ଅଗ୍ନିବର୍ଣ୍ଣ; ଅଗ୍ନିବର୍ଣ୍ଣରୁ ଶୀଘ୍ରଗ; ଶୀଘ୍ରଗରୁ ମରୁ। ଏହି ମରୁ, ଯୋଗ ଅଂଶୀକରି, ଆଜିପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କଳାପା ଗ୍ରାମରେ ବସିଛନ୍ତି। ଭବିଷ୍ୟତ ଯୁଗରେ, ସେ ସୂର୍ୟବଂଶୀ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଲାଇନ୍ର ପୁନଃସ୍ଥାପନ କରିବେ। ମରୁଙ୍କର ପୁତ୍ର ପ୍ରଶୁଶ୍ରୁକ; ପ୍ରଶୁଶ୍ରୁକରୁ ସୁସନ୍ଧି; ସୁସନ୍ଧିରୁ ଅମର୍ଷ; ଅମର୍ଷରୁ ସହସ୍ଵାନ; ସହସ୍ଵାନରୁ ବିଶ୍ଵଭବ; ବିଶ୍ଵଭବରୁ ବୃହଦ୍ବଳ — ଯିଏ ଭାରତ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ପୁତ୍ର ଅଭିମନ୍ୟୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଧ ହୋଇଥିଲେ। ଏହି ହେଉଛି ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ପ୍ରମୁଖ ରାଜାମାନଙ୍କର କଥା। ଯେଉଁଠାରେ ଏହି କଥା ଶୁଣିଥିବେ, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଥିବେ। ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁଙ୍କର ପୁତ୍ର ନିମି, ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ଦୀର୍ଘ ଯଜ୍ଞ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଓ ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ ମୁଖ୍ୟ ପୂଜାରୀ ଭାବେ ଚୟନ କରିଥିଲେ। ବସିଷ୍ଠ କହିଲେ, “ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ପାଞ୍ଚଶତ ବର୍ଷ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଚୟିତ ହୋଇଛି; ଏହା ସମାପ୍ତ ହେଲେ, ତୁମର ପୂଜାରୀ ହେବି।” ରାଜା କିଛି ଉତ୍ତର ଦେଲେ ନାହିଁ, ତେଣୁ ବସିଷ୍ଠ ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ବୁଝି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଯଜ୍ଞ କରିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ନିମି ଅନ୍ୟ ପୂଜାରୀ ଗୌତମ ଆଦିଙ୍କ ସହିତ ନିଜର ଯଜ୍ଞ କରିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ସମାପ୍ତ ହେଲା ପରେ, ବସିଷ୍ଠ ଉତ୍ସାହିତ ହୋଇ ଆସି କହିଲେ, “ଏବେ ମୁଁ ନିମିଙ୍କ ଯଜ୍ଞ କରିବି।” କିନ୍ତୁ ଦେଖିଲେ, ଗୌତମ ପୂଜାରୀ ହୋଇଛନ୍ତି, ଓ ରାଜା ତାଙ୍କୁ ନାକରି ନାହିଁ। ବସିଷ୍ଠ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଗୌତମଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ଯଜ୍ଞ ଦେଇ, ରାଜାକୁ ଶାପ ଦେଲେ — “ତୁମେ ମୋତେ ନାକରି ନାହିଁ, ତେଣୁ ତୁମେ ଦେହହୀନ — ଭିଦେହ — ହେବେ।” ଜାଗିଥିବା ରାଜା କହିଲେ, “ମୋ ସ୍ୱପ୍ନାବସ୍ଥାରେ ତୁମେ ମୋତେ ଶାପ ଦେଲା, ଏହା ଅନ୍ୟାୟ; ତେଣୁ ଶାପ ତୁମେ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ପଡ଼ିବ।” ଏହା କହି ଦେହ ତ୍ୟାଗ କଲେ। ଏହି ଶାପରୁ, ବସିଷ୍ଠଙ୍କର ଶକ୍ତି ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କ ତେଜରେ ଲିନ ହେଲା; ଉର୍ବଶୀଙ୍କ ସହିତ ତାଙ୍କର ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ବସିଷ୍ଠ ନୂତନ ଦେହ ପାଇଲେ। ନିମିଙ୍କ ଦେହ ଅତି ସୁନ୍ଦର ଓ ତେଲ ଆଦି ସୁଗନ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ କଷ୍ଟ ନାହିଁ, ଦେହ ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ରହିଥିଲା। ଯଜ୍ଞ ସମାପ୍ତିରେ, ପୂଜାରୀମାନେ ଦେବମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଯଜ୍ଞକାରୀ ପାଇଁ ଏକ ବର ଦିଅ।” ଦେବମାନେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଲେ, ନିମି କହିଲେ, “ଦେହ ଓ ଆତ୍ମାର ବିଚ୍ଛେଦ ଏହି ଜଗତର ସବୁଠୁ ବଡ଼ ଦୁଃଖ; ତେଣୁ ମୁଁ ପୁନଃ ଦେହ ନେବି ନାହିଁ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଚକ୍ଷୁରେ ରହିବାକୁ ଚାହେଁ।” ଦେବମାନେ ଏହି ବର ଦେଲେ, ଏବଂ ଏହିଠୁ ଲୋକମାନେ ଚକ୍ଷୁ ଫିଙ୍କି ଆରମ୍ଭ କଲେ। ରାଜା ନିମିଙ୍କର ପୁତ୍ର ନଥିଲେ, ଦେଶ ଶାସକହୀନ ହେବାର ଭୟରୁ, ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କ ଦେହକୁ ଅରଣ୍ୟରେ ମଥନ କରିଲେ। ଏହିଠୁ ଏକ ଶିଶୁ ଜନ୍ମ ନେଲା, ଜନ୍ମ ଦ୍ୱାରା ଜନକ ନାମ ହେଲା। ଜନକଙ୍କର ପୁତ୍ର ଭିଦେହ; ତାଙ୍କୁ ଭାଇଦେହ କୁହାଯାଏ। ମଥନରୁ ମିଥି; ମିଥିଙ୍କର ପୁତ୍ର ଉଦାବାସୁ; ଉଦାବାସୁରୁ ନନ୍ଦିବର୍ଧନ; ନନ୍ଦିବର୍ଧନରୁ ସୁକେତୁ; ସୁକେତୁରୁ ଦେବରାତ; ଦେବରାତରୁ ବୃହଦୁକୂଥ; ବୃହଦୁକୂଥରୁ ମହାବୀର୍ୟ; ମହାବୀର୍ୟରୁ ସତ୍ୟଧୃତି; ସତ୍ୟଧୃତିରୁ ଧୃଷ୍ଟକେତୁ; ଧୃଷ୍ଟକେତୁରୁ ହର୍ୟଶ୍ୱ; ହର୍ୟଶ୍ୱରୁ ମରୁ; ମରୁରୁ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ; ପ୍ରତିବନ୍ଧକରୁ କୃତରଥ; କୃତରଥରୁ କୃତି; କୃତିରୁ ବିବୁଧ; ବିବୁଧରୁ ମହାଧୃତି; ମହାଧୃତିରୁ କୃତିରାତ; କୃତିରାତରୁ ମହାରୋମ; ମହାରୋମରୁ ସୁବର୍ଣ୍ଣରୋମ; ସୁବର୍ଣ୍ଣରୋମରୁ ହ୍ରସ୍ୱରୋମ; ହ୍ରସ୍ୱରୋମରୁ ସୀରଧ୍ୱଜ। ସୀରଧ୍ୱଜ ଏକ ପୁତ୍ର ପାଇବା ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବାବେଳେ, ତାଙ୍କର କୃଷି ମାଟିରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଝିଅ ସୀତା ଉଦ୍ଭୂତ ହେଲା। ସୀରଧ୍ୱଜଙ୍କର ଭାଇ କୁଶଧ୍ୱଜ, ସାଙ୍କାଶ୍ୟର ନାଥ। ସୀରଧ୍ୱଜଙ୍କର ପତ୍ନୀ ଭାନୁମତୀ।