ଯେତେବେଳେ ପବିତ୍ର ଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କରେ ମୃତଦେହର ହାଡ଼, ଛାର, ବା ଶରୀରର କୌଣସି ଅଂଶ, ସେହି ମୃତାତ୍ମା ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇଥାଏ। ଏହି ଜଳ ହେଉଛି ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଚରଣ ଅଙ୍ଗୁଠିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ମହାପବିତ୍ର ଜଳ, ଯାହାର ମହିମା ଅପାର। ଏହି ଜଳରେ ସଚେତନ ଭାବେ ସ୍ନାନ କଲେ କିମ୍ବା ଏହାର ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କଲେ ତ ଉପକାର ମିଳେ, କିନ୍ତୁ ଅଚେତନ ଭାବେ, ମୃତଦେହର ହାଡ଼, ଚର୍ମ, ନସା, କେଶ ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଅଂଶ ଏହି ଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ ମଧ୍ୟ, ତାହାର ଆତ୍ମା ସତ୍ୱରା ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚଳିଯାଏ। ଏହି ମହିମାକୁ ଦେଖି, ଅଂଶୁମାନ୍ ଭଗବାନଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ଅଶ୍ୱଟିକୁ ନେଇ ତାଙ୍କର ଠାକୁରଦାଙ୍କ ଯଜ୍ଞକୁ ଫେରିଗଲେ। ସଗର ରାଜା, ଅଶ୍ୱଟିକୁ ଫେରାଇ ପାଇଁ, ତାଙ୍କର ଯଜ୍ଞ ସଫଳ କଲେ। ପୁଅ ପ୍ରତି ଅତି ପ୍ରେମରେ, ସେ ସମୁଦ୍ରକୁ ନିଜର ସନ୍ତାନ ଭାବେ ଭାବିଲେ। ସେଠାରୁ ଅଂଶୁମାନଙ୍କ ପୁଅ ଦିଲୀପ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଦିଲୀପଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ଭଗୀରଥ, ଯିଏ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଗଙ୍ଗାକୁ ପୃଥିବୀକୁ ଆଣିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ନାମ ଭାଗୀରଥୀ ରଖିଲେ। ଭଗୀରଥଙ୍କୁ ହେଲେ ସୁହୋତ୍ର, ସୁହୋତ୍ରଙ୍କୁ ଶ୍ରୁତ, ତାଙ୍କୁ ନାଭାଗ, ନାଭାଗଙ୍କୁ ଅମ୍ବରୀଷ, ଅମ୍ବରୀଷଙ୍କୁ ସିନ୍ଧୁଦ୍ୱୀପ, ସିନ୍ଧୁଦ୍ୱୀପଙ୍କୁ ଅୟୁତାୟୁ। ତାଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ଋତୁପର୍ଣ୍ଣ, ଯିଏ ନଳଙ୍କ ସହ ମିତ୍ର ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ। ଋତୁପର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ସର୍ବକାମ, ସର୍ବକାମଙ୍କୁ ସୁଦାସ, ସୁଦାସଙ୍କୁ ସୌଦାସ (ମିତ୍ରସହ) ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଏକଥର, ସୌଦାସ ଜଙ୍ଗଲରେ ସୀକାର କରୁଥିବାବେଳେ, ସେ ଦୁଇଟି ବାଘ ଦେଖିଲେ। ଏହି ବାଘମାନେ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଶୂନ୍ୟ କରିଦେଇଛନ୍ତି ବୋଲି ଭାବି, ଏକ ବାଘକୁ ବାଣ ମାଡ଼ିଦେଲେ। ମୃତ୍ୟୁପଥରେ, ସେହି ବାଘ ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଧାରଣ କଲା—ଏହା ଏକ ରାକ୍ଷସ ଥିଲା। ଦ୍ୱିତୀୟ ବାଘ କହିଲା, “ମୁଁ ତୋର ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବି,” ବୋଲି ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲା। କିଛି ସମୟ ପରେ, ସୌଦାସ ଏକ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ। ଯଜ୍ଞ ଶେଷରେ, ପୂଜାରୀ ବଶିଷ୍ଠ ଯିବା ପରେ, ସେହି ରାକ୍ଷସ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଯଜ୍ଞ ଶେଷରେ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲା, “ମୋତେ ମାନବ ମାଂସ ଦିଅ।” ଏହା କହି ସେ ଚାଲିଗଲା। ପୁଣି, ରାଜାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ରାନ୍ଧୁନୀ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ମାନବ ମାଂସ ପକାଇ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଲା। ରାଜା ସେହି ମାଂସକୁ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପାତ୍ରରେ ରଖି, ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ଆଗମନ ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିଲେ। ବଶିଷ୍ଠ ଆସିବା ପରେ, ରାଜା ସେଉଁଥିରେ ତାଙ୍କୁ ସୂଚନା ଦେଲେ। ବଶିଷ୍ଠ ଚିନ୍ତା କଲେ, “ହାୟ, ଏହି ରାଜା କେମିତି ଏପରି ଅପବିତ୍ର କାମ କରିଲେ? ଏହା କ'ଣ?” ବୋଲି ଧ୍ୟାନରେ ଲିନ୍ ହେଲେ। ଧ୍ୟାନରେ ଦେଖିଲେ, ଏହା ମାନବ ମାଂସ। ତାପରେ, କ୍ରୋଧରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ, ମହାର୍ଷି ବଶିଷ୍ଠ ରାଜାକୁ ଶାପ ଦେଲେ: “ତୁମେ ଜାଣିଛ, ଏହି ମାଂସ ଆମ ପରି ତପସ୍ୱୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅନୁଚିତ, ତଥାପି ମୋତେ ଦେଲୁ, ତେଣୁ ଏହି ଲୋଭ ତୁମକୁ ହିଁ ଦୂଷିତ କରିବ।” ରାଜା କହିଲେ, “ପ୍ରଭୁ ନିଜେ ଏହି କଥା କହିଥିଲେ।” ବଶିଷ୍ଠ ଅନ୍ତଃପ୍ରେରଣାରେ ଆଉଥରେ ଧ୍ୟାନ କଲେ, ଏବଂ ସତ୍ୟ ଜାଣି ବର ଦେଲେ: “ଏହି ଆପତ୍ତି ସ୍ଥାୟୀ ହେବ ନାହିଁ, ବାରୋ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିବ।” ରାଜା ମଧ୍ୟ, ଜଳ ହସ୍ତଗତ କରି, ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ ଶାପ ଦେବାକୁ ଯାଉଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ରାଣୀ ମଦୟନ୍ତୀ, ଗୁରୁଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ, ତାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କଲେ। ମେଘକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ, ରାଜା ଜଳକୁ ଭୂମି କିମ୍ବା ଆକାଶରେ ନ ଫେଲି, ନିଜ ପାଦରେ ଢାଲିଲେ। ଏହି ଦ୍ୱାରା, ଜଳ ପାଦକୁ ଦଗ୍ଧ କଲା ଏବଂ ତାଙ୍କର ପାଦ କଳା ହୋଇଗଲା; ତେଣୁ ସେ 'କଳ୍ମାଷପାଦ' ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ। ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ଶାପରେ, ପ୍ରତି ଷଷ୍ଠ କାଳରେ, ସୌଦାସ ରାକ୍ଷସ ରୂପ ଧାରଣ କରୁଥିଲେ ଏବଂ ଜଙ୍ଗଲରେ ଘୁରି ଅନେକ ମାନବକୁ ଭକ୍ଷଣ କରିଥିଲେ। ଏକଥର, ସେ ଜଙ୍ଗଲରେ ଜଣେ ଋଷିଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ସହ ଦେଖିଲେ। ରାକ୍ଷସ ରୂପ ଦେଖି, ଦମ୍ପତି ଭୟରେ ପଳାଇଲେ, କିନ୍ତୁ ସୌଦାସ ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଧରିଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣ ପତ୍ନୀ ଅନେକ ଥର ଦୟା ଆବେଦନ କଲେ: “ତୁମେ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁବଂଶର ଭୂଷଣ, ମହାରାଜ, ମିତ୍ରସହ, ରାକ୍ଷସ ନୁହଁ! ଜଣେ ଯାତ୍ରା ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିବା ନାରୀଙ୍କ ଲାଗି, ତୁମେ ଏପରି କାମ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହଁ।” କିନ୍ତୁ ବାଘ ସଦୃଶ ରାଜା ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଜଙ୍ଗଲରେ ପଶୁ ସଦୃଶ ଭାବରେ ଭକ୍ଷଣ କଲେ। ତାପରେ, ଗଭୀର କ୍ରୋଧରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ପତ୍ନୀ ରାଜାକୁ ଶାପ ଦେଲେ: “ମୋତେ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଅବସ୍ଥାରେ ମୋ ପତିକୁ ଭକ୍ଷଣ କରିଛ, ତେଣୁ ତୁମେ ମଧ୍ୟ କାମବାସନାରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେବ।” ଏହି ଶାପ ଦେଇ, ସେ ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ବାରୋ ବର୍ଷ ପରେ, ଶାପ ଶେଷ ହେଲା, ଏବଂ ମଦୟନ୍ତୀ ତାଙ୍କୁ ମହିଳା ସଂଗମ ପ୍ରତି ଆକର୍ଷଣ ଥିବାକୁ ସ୍ମରଣ କରାଇଲେ। ଏହା ପରେ, ସୌଦାସ ନାରୀ ସଂଗମ ପ୍ରତି ଅସ୍ପୃହ ହେଲେ। ସନ୍ତାନ ନ ଥିବାରୁ, ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ, ତେଣୁ ବଶିଷ୍ଠ ମଦୟନ୍ତୀ ସହ ନିୟୋଗ ପ୍ରଥାରେ ପୁତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ କ୍ରିୟା କଲେ।