ଏକ ସମୟର କଥା, ଦେବତାମାନଙ୍କର ରାଜା ଇନ୍ଦ୍ର ଆସି ଗଭୀର ସମ୍ବେଦନାରେ କହିଲେ, "ଏହି ଶିଶୁ ମୋତେ ଧାରଣ କରିବେ।" ଏହି କାରଣରୁ ତାଙ୍କୁ "ମାଧାତୃ" ବୋଲି ନାମକରଣ କରାଯାଇଲା। ଏହି ଶିଶୁ ମୁହଁକୁ ଇଂଗିତ କରୁଥିବା ଆଙ୍ଗୁଠି ଦେଖି, ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ଅମୃତ ଦେଇ ପାନ କରାଇଲେ। ଶିଶୁ ସେଇ ଅମୃତରସ ଭରା ଆଙ୍ଗୁଠି ଚାଉଁଥିଲେ ଏବଂ ସେଇ ଦିନେ ଅତି ତ୍ୱରାନ୍ବିତ ଭାବେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲେ। ପରେ ସେଇ ମାନ୍ଧାତୃ ସାର୍ବଭୌମ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ରାଜା ହେଲେ ଏବଂ ସପ୍ତଦ୍ୱୀପ ଭୂମିକୁ ଉପଭୋଗ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଏହି ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଏକ ଶ୍ଲୋକ ଅଛି: "ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ଓ ଅସ୍ତ ହୁଏ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଥାଏ, ସମସ୍ତ ଭୂମି ମାନ୍ଧାତୃଙ୍କ ଅଧିନ ଅଟୁଟ ରହିଛି।" ମାନ୍ଧାତୃ ଶତବିନ୍ଦୁଙ୍କ କନ୍ୟା ବିନ୍ଦୁମତୀଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ। ବିନ୍ଦୁମତୀଠାରୁ ତାଙ୍କୁ ତିନି ପୁଅ ହେଲେ—ପୁରୁକୁତ୍ସ, ଅମ୍ବରୀଷ ଓ ମୁଚୁକୁନ୍ଦ। ସେଉଁଠାରୁ ତାଙ୍କୁ ପଞ୍ଚାଶି ଝିଅ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମିଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଏକ ମହାତ୍ମା ଋଷି ସୌଭାରି, ଯିଏ ବହୁ ମନ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ, ସେ ବାର ଦିନ ବାପ୍ତିସ୍ମା ନେଇ ଜଳରେ ବସିଥିଲେ। ସେଠାରେ ଜଳମଧ୍ୟରେ ସମ୍ମଦ ନାମକ ଏକ ବଡ଼ ଏବଂ ଅତ୍ୟଧିକ ସନ୍ତାନଶୀଳ ମାଛ ଥିଲା। ଏହି ମାଛଙ୍କ ସନ୍ତାନ, ନାତି, ପ୍ରପୌତ୍ର ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହୁଥିଲେ, ତାଙ୍କ ସହ ଦିନ ଓ ରାତି ଖେଳ କରୁଥିଲେ। ସମ୍ମଦ ତାଙ୍କ ସନ୍ତାନଙ୍କ ସ୍ପର୍ଶରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦ ପାଉଥିଲେ, ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଋଷି ସୌଭାରି ମଧ୍ୟ ଦିନକୁ ଦିନ ଖୁସି ହେଉଥିଲେ। ଏଭଳି ଜଳରେ ଧ୍ୟାନରତ ସୌଭାରି, ସମ୍ମଦ ଓ ତାଙ୍କ ସନ୍ତାନଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସଉଖ୍ୟ ଦେଖି, ନିଜର ସମାଧି ତ୍ୟାଗ କରି, ଚିନ୍ତା କଲେ—"ଅହୋ! ଏହି ପୁରୁଷ କେତେ ସଉଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଅପ୍ରାର୍ଥିତ ଜନ୍ମ ପାଇଁ ସତ୍ୟ ସନ୍ତାନ ଓ ପ୍ରପୌତ୍ର ସହ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରୁଛନ୍ତି। ଆମେ ମଧ୍ୟ ଏପରି ଖେଳ ଓ ସଉଖ୍ୟ ଉପଭୋଗ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁ।" ଏହି ଭାବନା ଆସି, ସୌଭାରି ଜଳରୁ ବାହାରିଗଲେ ଏବଂ ସନ୍ତାନ ପ୍ରାପ୍ତି ଇଚ୍ଛା କରି ରାଜା ମାନ୍ଧାତୃଙ୍କ ନିକଟକୁ ବିବାହ ପାଇଁ ଗଲେ। ତାଙ୍କ ଆଗମନ ସୁନି, ରାଜା ଉଠି ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ଅର୍ଘ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପଚାର ଦେଲେ। ସୌଭାରି ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମୁଁ ଗୃହସ୍ଥ ହେବାକୁ ଚାହେଁ, ଏକ କନ୍ୟା ଦିଅନ୍ତୁ। ଆପଣଙ୍କ କୁଳ କଦାଚିତ୍ କାହାକୁ ଖାଲି ହାତେ ଫେରାଇ ଦିଏନାହିଁ।" "ପୃଥିବୀରେ ଅନେକ ରାଜାଙ୍କ ଝିଅ ଅଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଆପଣଙ୍କ ଦାନ ପରମ୍ପରା ପ୍ରଶଂସାନୀୟ। ଆପଣଙ୍କ ପଞ୍ଚାଶି ଝିଅ ଅଛନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ଏକ ଦିଅନ୍ତୁ। ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନର ଯନ୍ତ୍ରଣାର ଭୟ ଅଛି, ଏହି କାରଣରୁ ମୁଁ ଚିନ୍ତିତ।" ଋଷିଙ୍କ ଏହି ଅନୁରୋଧ ଶୁଣି, ରାଜା ତାଙ୍କର ବୟସ୍କ ଓ ଅକ୍ଳାନ୍ତ ଦେହ ଦେଖି, ଅପମାନ କିମ୍ବା ଶାପର ଭୟରେ ମନ ଭାରି କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ସୌଭାରି କହିଲେ, "ରାଜନ୍, ଏପରି ଅନ୍ୟାୟ ଚିନ୍ତା କାହିଁକି? ଯଦି କୌଣସି କନ୍ୟା ମୋତେ ଚାହେ, ସେ ମୋ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁନ୍। ନଚେତ୍, ଏଠି ଅବସ୍ଥା ଏଠି ଶେଷ ହେଉ।" ତେଣୁ ରାଜା ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ନମ୍ରତାର ସହିତ କହିଲେ, "ମୁଁ କିଛି କହିପାରିବି ନାହିଁ, ଆମ କୁଳର ପରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ, ଯିଏ ଯାହାକୁ ଚାହେ, ସେଠିକୁ ବିବାହ କରିପାରେ।" ଏହିପରି ଅବସ୍ଥାରେ, ସୌଭାରି ଚିନ୍ତା କଲେ, "ମୁଁ ବୟସ୍କ ଓ ଅକ୍ଳାନ୍ତ ଦେହର ହେଉଥିଲି, କେଉଁଝିଅ ମୋତେ ବାଛିବେ?" ଏହି ଭାବେ କହିଲେ, "ଠିକ ଅଛି, ମୋତେ ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ନେଇଯିଅନ୍ତୁ, ଯଦି କୌଣସି କନ୍ୟା ମୋତେ ବାଛନ୍ତି, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିବି। ନଚେତ୍, ଏହି ଅନୁରୋଧ ଏଠି ଶେଷ ହେଉ।" ମାନ୍ଧାତୃଙ୍କ ଆଦେଶରେ, ଅନ୍ତଃପୁରର ଦାସୀ ସୌଭାରିଙ୍କୁ ନେଇଯିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ସୌଭାରି ନିଜକୁ ଏପରି ଶୋଭାମୟ ରୂପ ଦେଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ଗାନ୍ଧର୍ବମାନେ ମଧ୍ୟ ଅପରାଜିତ ହେଲେ। ଦାସୀ ଅନ୍ତଃପୁରରେ ଯାଇ କନ୍ୟାମାନେଠାରେ କହିଲେ, "ତୁମ ଜନକ ରାଜାଙ୍କ ଆଦେଶ, ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଋଷି ବିବାହ ପାଇଁ ଆସିଛନ୍ତି। ଯିଏ ତାଙ୍କୁ ବାଛିବେ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିବାକୁ ବାଧା ଦେବିନାହିଁ।" ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତ କନ୍ୟା ଆନନ୍ଦ ଓ ଉତ୍ସାହରେ, ମାନ୍ୟ ବନ୍ଦର ନାୟକକୁ ଦେଖି ଯେପରି ମହିଳା ହାତୀ ଆକର୍ଷିତ ହୁଅନ୍ତି, ସେପରି ସମସ୍ତେ ସୌଭାରିଙ୍କୁ ବାଛିବାକୁ ଚାହିଲେ। ସେମାନେ ଆପଣାପଣି କହିଲେ, "ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ, ଭଉଣୀ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ବାଛିଲି, ଏହି ମୋର ପତି, ତୁମ ପାଇଁ ନୁହେଁ।" ଅନ୍ୟ ଜଣେ କହିଲେ, "ମୁଁ ପ୍ରଥମେ ବାଛିଲି, ତୁମେ ବାଧା କାହିଁକି ଦେଉଛ?" ଏଭଳି ରାଜାଙ୍କ ଝିଅମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ବିବାଦ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଋଷି ସୌଭାରିଙ୍କୁ ସମସ୍ତ କନ୍ୟା ଭାରି ଆନୁରାଗରେ ବାଛିଲେ। ସୌଭାରି ଏହି ଅବସ୍ଥା ଦେଖି ଦୟାଳୁ ଭାବେ ରାଜାଙ୍କୁ ସୂଚନା ଦେଲେ। ରାଜା ଅବାକ ଓ ଅନିଚ୍ଛା ସହିତ ଅନୁମତି ଦେଲେ। ଏପରି ଭାବେ, ମହାତ୍ମା ସୌଭାରି ସମସ୍ତ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ବିବାହ କରି, ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ନେଇ ଗଲେ। ସେଠାରେ ତାଙ୍କ ନିଜ ଶିଳ୍ପୀ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କୁ ଡାକି, ପ୍ରତ୍ୟେକ କନ୍ୟା ପାଇଁ ଅଦ୍ଭୁତ ମହଲ, ମୃଦୁ ଶୟନ, ଦୟାଳୁ ପଦ୍ମସର, ହନ୍ସ, କଦମ୍ବ, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପକ୍ଷୀ, ଶୁଭ୍ର ପରିବେଶ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁବିଧା ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ। ତ୍ୱଷ୍ଟା ଶିଳ୍ପୀ ତାଙ୍କ କୌଶଳ ଦେଖାଇ ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ। ଏହିପରି ସୌଭାରିଙ୍କ ଆଦେଶରେ ସେଠାରେ ଅଖଣ୍ଡ ଆନନ୍ଦର ଧନ ନିର୍ମିତ ହେଲା। ଏହି ମହଲମାନେ ରାଜାଙ୍କ କନ୍ୟାମାନେ ଓ ତାଙ୍କ ଦାସୀମାନେ ଦିନ ରାତି ମଧୁର ଖାଦ୍ୟ, ମିଠା, ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପଭୋଗ ସହିତ ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବରେ ସେବା ପାଇଲେ।