କୃଷାଶ୍ୱ ନାମକ ରାଜା, ଯିଏ ଶତଟି ଅଶ୍ୱମେଧ ବଳି କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କଠାରୁ ସୋମଦତ୍ତ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ସୋମଦତ୍ତଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ଜନମେଜୟ। ଜନମେଜୟଙ୍କଠାରୁ ସୁମତି ନାମକ ପୁଅ ହେଲେ। ଏହି ହେଲେ ବୈଶାଳୀର ରାଜାମାନେ। ଏଠାରେ ଏକ ଶ୍ଲୋକ ଗାଯାଯାଏ—ତୃଣବିନ୍ଦୁଙ୍କ କୃପାରୁ ବୈଶାଳୀର ସମସ୍ତ ରାଜା ଦୀର୍ଘାୟୁ, ମହାତ୍ମା, ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଥିଲେ। ଏହିପରି, ଶର୍ୟାତିଙ୍କ ଜଣେ କନ୍ୟା ଥିଲେ, ସୁକନ୍ୟା, ଯାହାଙ୍କ ବିବାହ ଚ୍ୟବନଙ୍କ ସହିତ ହେଲା। ଶର୍ୟାତିଙ୍କ ପୁଅ ଆନର୍ତ୍ତ ଥିଲେ, ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଥିଲେ। ଆନର୍ତ୍ତଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ରେବତ, ଯିଏ ଆନର୍ତ୍ତ ଦେଶରେ ରାଜ୍ୟ କଲେ ଓ କୁଶସ୍ଥଳୀ ନଗରରେ ବସିଥିଲେ। ଏହି ରେବତଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ରୈବତ, ଯାହାଙ୍କୁ କକୁଦ୍ମିନ୍ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ, ସେ ଶତ ଭାଇମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବଡ଼ ଓ ଧର୍ମାତ୍ମା ଥିଲେ। ରୈବତଙ୍କ ଜଣେ କନ୍ୟା ଥିଲେ ରେବତୀ। ଏହି ରେବତୀଙ୍କ ବିବାହ ନିମନ୍ତେ ଉପଯୁକ୍ତ ବର ପାଇଁ ରୈବତ ତାଙ୍କୁ ନେଇ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସମ୍ନିଧାନରେ ହାହା ଓ ହୂହୂ ନାମକ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ଗନ୍ଧର୍ବଗୀତ "ଅତିତାନ" ଗାଉଥିଲେ। ଏହି ସଙ୍ଗୀତ ଶୁଣିବା ସମୟରେ ଅନେକ ଯୁଗ କଟିଗଲା, ତଥାପି ରୈବତଙ୍କୁ ଲାଗିଲା ଯେ ଏହି ସମୟ କେବଳ ଏକ କ୍ଷଣ ମାତ୍ର ଥିଲା। ଗୀତ ଶେଷ ହେବା ପରେ, ରୈବତ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—"ମୋର କନ୍ୟା ପାଇଁ କିଏ ଉପଯୁକ୍ତ ବର?" ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, "କେଉଁଠି କେଉଁ ବରକୁ ତୁମେ ଚାହଁ?" ରୈବତ ଆଉଥରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ସେମାନଙ୍କ ଇଛିତ ବରମାନେ କିଏ ତାହା କହି, "ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କିଏ ଉପଯୁକ୍ତ, କାହାକୁ ମୁଁ ଏହି କନ୍ୟାକୁ ଦେଇପାରିବି?" ବ୍ରହ୍ମା ହସି, ମୃଦୁ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ କହିଲେ, "ଯେଉଁମାନେକୁ ତୁମେ ଇଛା କର, ସେମାନଙ୍କ ସନ୍ତାନ କିମ୍ବା ପଉତା ଏ ପୃଥିବୀରେ ଏବେ ରହିନାହାନ୍ତି। ତୁମେ ଏଠି ଗନ୍ଧର୍ବଗୀତ ଶୁଣିଥିବା ସମୟରେ ଅନେକ ଯୁଗ ବିତିଯାଇଛି। ପୃଥିବୀରେ ଏବେ ମନ୍ବନ୍ତରର ଅଠାଇଶତମ ଚକ୍ରର ଚାରି ଯୁଗ ଅନ୍ତରାଳରେ ଅଛି, ଏବେ କଳିଯୁଗ ଆସୁଛି। ଏହି ରତ୍ନସ୍ୱରୂପା କନ୍ୟାକୁ ତୁମେ ଏକ ଉପଯୁକ୍ତ ବରକୁ ଦେଇଦିଅ। ତୁମର ପୁଅ, ବନ୍ଧୁ, ଭାଗ୍ୟ, ମନ୍ତ୍ରୀ, ଦାସ, ଆତ୍ମୀୟ, ସେନା, ଧନ—ସବୁ ଏବେ ସମୟରେ ଶେଷ ହୋଇଯାଇଛି।" ଏହା ଶୁଣି ରୈବତ ଭୟାକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ ପୁଣି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, "ଭଗବନ୍, ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ କାହାକୁ ଏହି କନ୍ୟାକୁ ଦେଇଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ?" ବ୍ରହ୍ମା, ଲୋକପିତା, ମୃଦୁ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ହାଥ ଜୋଡି କହିଲେ: "ଅଜନ୍ମା, ସବୁ ଜଗତର ମୂଳ, ସବୁକିଛି ଯାହା ଅଟୁଟ, ତାଙ୍କର ଆରମ୍ଭ, ମଧ୍ୟ, ଅନ୍ତ କିଏ ଜାଣେନାହିଁ। ସେ କେଉଁଠି, କେଉଁ ରୂପ, କେଉଁ ସ୍ୱରୂପ, କେଉଁ ତତ୍ତ୍ୱ, ଆମେ ଜାଣିନାହୁଁ। ସମୟ ଯେଉଁଠି କ୍ଷଣ ଓ ଘଣ୍ଟା ରୂପେ ବିଭାଜିତ, ସେଉଁଠି ତାଙ୍କ ମହିମା କେବେ ବଦଳେନାହିଁ—ସେ ଅଜନ୍ମା, ଅମର, ଏକ ରୂପ, ନାମ ଓ ଆକୃତିର ଅତୀତ, ନିତ୍ୟ। ତାଙ୍କ କୃପାରୁ ମୁଁ, ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ରୂପରେ, ସୃଷ୍ଟି ଓ ପ୍ରଳୟ କରେ; ତାଙ୍କ କ୍ରୋଧରୁ ରୁଦ୍ର, ପ୍ରଳୟର କାରଣ; ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପୁରୁଷ, ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ପାଳନର ମଧ୍ୟସ୍ଥ। ସେ ଏହି ରୂପ ନେଇ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି, ପୁରୁଷ ରୂପେ ପାଳନ କରନ୍ତି, ରୁଦ୍ର ରୂପେ ସ୍ଥିତି କରନ୍ତି—ଏଭଳି ସେ ଅନନ୍ତ ଶରୀରୀ ଅଟୁଟ। ସେ ଫଳ ପାଇଁ ଅଗ୍ନି ହେଇଯାନ୍ତି, ପୃଥିବୀ ରୂପରେ ଜଗତକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତା ଭାବେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ଭାବେ ଅନ୍ଧକାର କୁ ହଟାନ୍ତି। ସେ ପ୍ରାଣ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ଜଳ ଓ ଅନ୍ନ ଭାବେ ଜଗତକୁ ତୃପ୍ତ କରନ୍ତି, ଆକାଶ ଭାବେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସ୍ଥାନ ଦେନ୍ତି। ସେ ନିଜେ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି, ପାଳନ କରନ୍ତି, ସମସ୍ତଙ୍କ ଆତ୍ମା ଓ ନାଶକ, ଏ ତିନିର ଅବିନାଶୀ ତତ୍ତ୍ୱ। ଏହି ପ୍ରଥମ ଜଗତ୍ ଯେଉଁଠି ବସିଛି, ସେଠି ସ୍ୱୟଂଭୂ ବ୍ରହ୍ମା ଶରଣ ନେଇଛନ୍ତି। ଏହି ଭୂମିରେ ସେ ଅଂଶ ରୂପେ ଅବତରଣ କରିଛନ୍ତି, ରାଜା, ତୁମକୁ ପୋଷଣ କରିବାକୁ। ତୁମର ପ୍ରିୟ କୁଶସ୍ଥଳୀ ନଗର, ଯାହା ପୂର୍ବେ ଅମରାବତୀ ପରି ଥିଲା, ଏବେ ଦ୍ୱାରକା ଭାବେ ଅବସ୍ଥିତ। ସେଠାରେ କେଶବଙ୍କ ଅଂଶ ବଳଦେବ ବସିଛନ୍ତି। ସେଠାରେ, ରାଜା, ତୁମେ ଏହି ରତ୍ନସ୍ୱରୂପା କନ୍ୟାକୁ ତାଙ୍କୁ—ତୁମ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀଙ୍କ ପୁଅ, ପ୍ରଶଂସାଯୋଗ୍ୟ ଓ ଉପଯୁକ୍ତ—ବିବାହ କରାଇଦିଅ। ଏହି ନାରୀ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଯଥାଯଥିକ ହେବେ।" ପରାଶର ଋଷି କହିଛନ୍ତି—ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଏହି ଉପଦେଶ ପାଇ ବ୍ରହ୍ମଲୋକରୁ ପୃଥିବୀକୁ ଆସି, ରୈବତ ଦେଖିଲେ ଏଠିର ଲୋକମାନେ ଛୋଟ, ବିକୃତ ଆକୃତି, ଅଳ୍ପ ଶକ୍ତି ଓ ଧୈର୍ଯ୍ୟହୀନ। ସେ କୁଶସ୍ଥଳୀ ନଗରକୁ ଯାଇ, ଏହି ନଗରକୁ ଏକ ନୂତନ ରୂପରେ ଦେଖି, ତାଙ୍କ କନ୍ୟା—ଯାହାଙ୍କ ଅଙ୍ଗ ହିମଶିଳା ମାଳା ପରି ଦୀର୍ଘ ଓ ଦୃଢ଼—ତାକୁ ଶୀରାୟୁଧଙ୍କୁ ବିବାହ କରାଇଦେଲେ। ତାଙ୍କ ଦେହ ଅତି ବଡ଼ ଦେଖି, ତାଳକେତୁ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ହଳର ଶିରା ଛୁଇଁଲେ, ଏବଂ ସେ ମହିଳା ସାଧାରଣ ଆକୃତିରେ ପରିଣତ ହେଲେ।