ଏକ ସମୟର କଥା, ଦୈତ୍ୟମାନେ ନିଜର ନିଜର ସତ୍ୟ ଧର୍ମକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ। ଏହି ଅବସ୍ଥା ଆସିଲା କାହିଁକିନା, ଏକ ବଡ଼ ମୋହମୟୀ, ମାୟାବୀ ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଯୁକ୍ତି ଓ ତର୍କ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେଙ୍କୁ ବିଭ୍ରାନ୍ତ କରିଦେଲେ। ସେ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ତର୍କ ଦେଇ, ସ୍ଥାନସ୍ଥାନରେ କଥା ହେବା ସହିତ, ଦୈତ୍ୟମାନେ ଏହି ତର୍କକୁ ଗ୍ରହଣ କରି ନିଜ ଧର୍ମ ପଥକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ। ଏହି ନୂତନ ଧାରଣାମାନେ ଦୈତ୍ୟମାନେ ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କୁ କହିଲେ, ଏବଂ ସେମାନେ ପୁନି ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କୁ। ଏଭଳି ଭାବେ, ବେଦ ଓ ସ୍ମୃତିରେ ଉଲ୍ଲିଖିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମକୁ ସମସ୍ତେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ। ଏହି ବଡ଼ ମୋହବିଦ୍ୟାରେ, ସେ ମାୟାବୀ ପୁନି ଅନେକ ଭ୍ରାନ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ର ଦେଇ ଦୈତ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ଭୂଲେଇଦେଲେ। ଏହି ଭ୍ରାନ୍ତିରେ, ଅତି କ୍ଷିପ୍ର ସମୟରେ, ଦୈତ୍ୟମାନେ ତିନି ପ୍ରକାର ବେଦମୟ ଧର୍ମ ପଥକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ତ୍ୟାଗ କରିଦେଲେ। କେହି ବେଦକୁ ନିନ୍ଦା କଲେ, କେହି ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ, ଆଉ କେହି ଯଜ୍ଞ ଓ ଦ୍ୱିଜ ପରମ୍ପରାକୁ ଉପହାସ କଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ, "ଏମିତି ଅନୁପସ୍ଥିତ ଯୁକ୍ତି ଥିବା କଥା ଧର୍ମକୁ ସମର୍ଥନ କରେନି; ଅଗ୍ନିରେ ଆହୁତି ଦେଇ ଫଳ ମିଳେ, ଏହି କଥା ଶିଶୁସ୍ୱଭାବର।" କେହି କହିଲେ, "ଯଦି ଅନେକ ଯଜ୍ଞ କରି ଦେବତ୍ୱ ଲାଭ ହୁଏ, ଇନ୍ଦ୍ର ତାହା ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି, ତେବେ ଜାଳ ଜଳାଇଲେ ତାହାର ଗଛପତ୍ର ଖାଇଥିବା ପଶୁ ମଧ୍ୟ ଦେବତ୍ୱ ପାଇବା ଉଚିତ।" ଆଉ କେହି କହିଲେ, "ଯଦି ବଳି ଦେଇ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିବା ପଶୁ ଯଜ୍ଞ କରି ସ୍ୱର୍ଗ ମିଳେ, ତେବେ ଯଜ୍ଞକାରୀଙ୍କ ବାପା ଘୁମାଉଛନ୍ତି ବେଳେ, ତାଙ୍କୁ ମାରି କାହିଁକି ଯଜ୍ଞ କରାଯାଏନି?" "ଯଦି ଅନ୍ୟ ଖାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟରୁ ତୃପ୍ତି ହୁଏ, ତେବେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଲେ ବିଶ୍ୱାସ ଓ ଖାଦ୍ୟ ଦେଇ କର, କିନ୍ତୁ ଯାତ୍ରୀମାନେ ତାହା ନେଇ ଚାଲିଯିବେନି।" "ଲୋକେ ବିଶ୍ୱାସ ଦ୍ୱାରା କାମ କରନ୍ତି, ତେଣୁ ନିଜ ଉପକାର ପାଇଁ କହାଯାଇଥିବା ମିଥ୍ୟା କଥାକୁ ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।" "ଏହି ଭଳି ଅନେକ ତର୍କ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି, ଦୈତ୍ୟମାନେ ତିନିପ୍ରକାର ବେଦମୟ ପଥରୁ ଭ୍ରଷ୍ଟ ହେଲେ। ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ, ଦେବତାମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ପୁନି, ଦେବତା ଓ ଦୈତ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଯେଉଁ ଦୈତ୍ୟମାନେ ଧର୍ମ ପଥକୁ ବାଧା ଦେଉଥିଲେ, ସେମାନେ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିନାଶ ହେଲେ।" ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ଜଣେ ନିଜ ଧର୍ମର କବଚ ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ସେ ପୂର୍ବରୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ସେ ନଷ୍ଟ ହେବା ପରେ, ଦୈତ୍ୟମାନେ ଆଉ ଟିକି ପାରିଲେନି। ଏହିପରି, ମୈତ୍ରେୟ, ଯେଉଁମାନେ ବେଦମୟ ପଥରେ ରହିଲେ ସେମାନେ ନଷ୍ଟ ହେଲେନି, କିନ୍ତୁ ଯେଉଁମାନେ ଏହି ପଥକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ ସେମାନେ ଅନର୍ଥ ପାଇଲେ। ଏଠାରେ ଚାରିଟି ଆଶ୍ରମ ଥିବା କଥା ଉଲ୍ଲିଖିତ—ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ, ଗୃହସ୍ଥ, ବନପ୍ରସ୍ଥ, ଏବଂ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ। ପଞ୍ଚମ ଆଶ୍ରମ କେବେ ନାହିଁ। ଯିଏ ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନ ଛାଡ଼ି ବନପ୍ରସ୍ଥ କିମ୍ବା ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ହୁଏନି, ସେ ଦୁଷ୍ଟ ପୁରୁଷ। ଦୈନିକ କର୍ମ ଅନୁଷ୍ଠାନ ତ୍ୟାଗ କଲେ ନିରନ୍ତର ଅନର୍ଥ ହୁଏ; ଯେଉଁଠି ସମ୍ଭବ ଥିଲେ କର୍ମ କରାଯାଇନାହିଁ, ସେ ଦିନେ ସେ ଅଧୋପାତିତ ହୁଏ। ଯଦି କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ଏକ ବର୍ଷ ଧରି ନିଜ କର୍ମ ବିସ୍ମୃତ କରେ, ସେ ଅଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ; ଶୁଭ ଲୋକେ ସେଉଁଠାରେ ସମ୍ପର୍କ ରଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଜଣେ ଜଣେ ଜାତି ଓ ଅନ୍ୟ କର୍ମ ଛାଡ଼ି ଅଧମ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ସେ 'ଅଶୁଦ୍ଧ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଯେଉଁଠି ଚାରି ଜାତିର ସମ୍ମିଶ୍ରଣ ହୁଏ, ତାହା ଶୁଭ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଅନର୍ଥ ଆଣେ। ଯେଉଁଠି ଦୈନିକ କର୍ମ ଅନୁଷ୍ଠାନ ହୁଏନାହିଁ, ଦେବତା, ଋଷି, ପିତୃ, ଭୂତ ଓ ଅତିଥିମାନେ ଅସମ୍ମାନିତ ହୋଇ ଚାଲିଯାନ୍ତି, ସେଉଁଠି ନିର୍ମଳତା ନାହିଁ। ଏହିପରି ଅଶୁଦ୍ଧ ଲୋକଙ୍କ ସହିତ କଥା, ହସ, ଆଦର କଲେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମଧ୍ୟ ଏକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମାନ ହୁଏ। ଏହି ଘରେ ଖାଇଲେ, ବସିଲେ କିମ୍ବା ଏକେ ଶୟନ କଲେ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ସମାନ ହୋଇଯାଏ। ଦେବ, ପିତୃ, ଭୂତ, ଅତିଥିମାନେଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଛାଡ଼ି ଯେଉଁଠି ଭୋଜନ ହୁଏ, ସେଉଁଠି ମହାପାପ ହୁଏ। ଏହିପରି ଅପବିତ୍ର ଲୋକଙ୍କ ସହିତ କଥା, ସ୍ପର୍ଶ ଓ ଅନ୍ୟ କ୍ରିୟା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଯେଉଁଠି ପିତାମହଙ୍କୁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦିଆଯାଏ, ଏହିପରି ଅଶୁଦ୍ଧ ଲୋକ ଦେଖିଲେ ସେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଫଳଦାୟକ ହୁଏନାହିଁ। ଏମିତି ଏକ ଘଟଣା ଅତୀତରେ ଘଟିଥିଲା। ପୃଥିବୀରେ ଶତଧନୁ ନାମକ ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରାଜା ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ରାନୀ ଶୈବ୍ୟା ଅତିଥି ସେବାରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଥିଲେ। ସେ ଏକ ଶୁଭ, ଶୁଦ୍ଧ, ଦୟାମୟୀ, ନମ୍ର ଚରିତ୍ର ଓ ଭଲ ବ୍ୟବହାରର ମାଳିକା ଥିଲେ। ରାଜା ଶତଧନୁ ଓ ରାନୀ ଶୈବ୍ୟା ଦୁଇଁଜଣେ ମିଶି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭକ୍ତି ଓ ଏକାଗ୍ରତା ସହିତ ଜନାର୍ଦନ, ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟର ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିଲେ। ସେମାନେ ନିୟମିତ ଦାନ, ଜପ, ଉପବାସ ଓ ଭକ୍ତିରେ ଲୀନ ଥିଲେ। ଦିନ ଓ ରାତି ଦୁଇଁଟି ଦିନ ମନ ଏକାଗ୍ର କରି ପୂଜା କରୁଥିଲେ। ଏକ ଦିନ, କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଉପବାସ କରି, ଭାଗୀରଥୀ ନଦୀରେ ଦୁହେଁ ନହାଇ ଉଠିଲେ। ସେ ବେଳେ ଏକ ନାସ୍ଥିକ ବ୍ୟକ୍ତି ସେମାନଙ୍କ ସମ୍ନାଗରେ ଆସୁଥିବାକୁ ଦେଖିଲେ। ସେ ବ୍ୟକ୍ତି ରାଜାଙ୍କ ମିତ୍ର ଓ ଧନୁର୍ବେଦ ଶିଷ୍ୟ ଥିଲେ। ସମ୍ମାନ ସୂତ୍ରରେ ରାଜା ତାଙ୍କ ସହିତ କଥା ହେଲେ, କିନ୍ତୁ ରାନୀ ଶୈବ୍ୟା ନିଜ ନିୟମ ରକ୍ଷା କରି, ଉପବାସରେ ରହି, ଉଦୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିଲେ, କିଛି କଥା କହିଲେନି। ଏଭଳି ଭାବରେ ଧର୍ମର ମହତ୍ତ୍ୱ, ତାହାର ତ୍ୟାଗର ଫଳ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ଆଚରଣର ଆବଶ୍ୟକତା ବ୍ୟାଖ୍ୟା ହେଲା।