ପରାଶର ଋଷି ମୈତ୍ରେୟଙ୍କୁ କହିଲେ—“ଏହି ମୃୟା ଭ୍ରମ ତୁମେ ଭୟ କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ। ଏହା ତୁମେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଛାଡ଼ିଦିଅ, ଏହା ତୁମ ପାଇଁ ଉପକୃତ। ଦେବତାମାନେ ଏହି ପ୍ରକାର କଥା ଶୁଣି ବିନୟପୂର୍ବକ ନମସ୍କାର କରି, ଯେପରି ଆସିଥିଲେ ସେପରି ଚାଲିଗଲେ। ଏହି ମୃୟା ଭ୍ରମ ମଧ୍ୟ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହିତ ଅସୁରମାନଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିକୁ ଯାଇଲା। ଏହାପରେ, ମୃୟା ଭ୍ରମ ଅସୁରମାନେ ନର୍ମଦା ନଦୀର ତଟରେ ତପସ୍ୟା କରୁଥିବା ଦେଖିଲା। ଏହି ମୃୟା ଭ୍ରମ ନଗ୍ନ, ମୁଣ୍ଡ ମୁଣ୍ଡା, ମୟୂର ପିଞ୍ଜା ପିନ୍ଧିଥିଲା। ସେ ଅସୁରମାନଙ୍କୁ ମୃଦୁ ଶବ୍ଦରେ କହିଲା—“ଦୈତ୍ୟମହାଶୟମାନେ, ତମେ କେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏହି ତପସ୍ୟା କରୁଛ? ଏହି ପ୍ରପଞ୍ଚର ଫଳ କିମ୍ବା ପରଲୋକର ଫଳ ଚାହୁଁଛ କି?” ଅସୁରମାନେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—“ଆମେ ଉଚ୍ଚ ବୁଦ୍ଧିବଳ ଧାରଣ କରି, ପରଲୋକର ଫଳ ପାଇଁ ତପସ୍ୟା କରୁଛୁ। ଏହା ବିଷୟରେ ତୁମେ ଆଉ କିଛି କହିବାକୁ ଚାହୁଁଛ କି?” ମୃୟା ଭ୍ରମ କହିଲା—“ଯଦି ମୁକ୍ତି ଚାହୁଁଛ, ତେବେ ମୋ କଥା ଅନୁସରଣ କର। ଏହି ଧର୍ମ ମୁକ୍ତିର ଦ୍ୱାର, ଏହି ତମେ ଅନୁସରଣ କରିବାଯୋଗ୍ୟ। ଏହି ଧର୍ମ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ, ଏହାଠାରୁ ଉପରେ କିଛି ନାହିଁ। ଏଠାରେ ରହି ତମେ ସ୍ୱର୍ଗ କିମ୍ବା ମୁକ୍ତି ପାଇପାରିବ। ସମସ୍ତେ ଏହି ଧର୍ମର ଯୋଗ୍ୟ।” ଏହିପରି ମୃୟା ଭ୍ରମ ବିଭିନ୍ନ ତର୍କ ଓ ବୁଦ୍ଧିକୁ ଦୃଢ଼ କରି, ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ବେଦର ପଥରୁ ଦୂର କରିଦେଲା। “ଏହି ଧର୍ମ, ସେ ଅଧର୍ମ; ଏହି ସତ୍ୟ, ସେ ଅସତ୍ୟ—ଏପରି କୁହାଯାଇଥାଏ। କିନ୍ତୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ଏହା ଉପାୟ ନୁହେଁ; ଏପରି ଉପାୟରେ ମୁକ୍ତି ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଏହି ଉଚ୍ଚ ସତ୍ୟ, ତଥା ଏହା ଉଚ୍ଚ ସତ୍ୟ ନୁହେଁ; ଏହା କର୍ମ, ତଥା ଏହା ଅକର୍ମ—ଏଠାରେ କିଛି ସ୍ପଷ୍ଟ ନୁହେଁ। ନଗ୍ନମାନଙ୍କ ଧର୍ମ ଏକ, ଏବଂ ବହୁପୋଷାକମାନଙ୍କ ଧର୍ମ ଅନ୍ୟ।” ଏପରି ଅନିଶ୍ଚିତ ତର୍କ ଦେଇ, ମୃୟା ଭ୍ରମ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ନିଜ ଧର୍ମ ଛାଡ଼ିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କଲା। ଏହି ମୃୟା ଭ୍ରମ ଏହି ମହା ଧର୍ମ ପ୍ରଚାର କରିଥିବାରୁ, ଦୈତ୍ୟମାନେ ଏହି ଧର୍ମ ଅନୁସରଣ କରି ଏହି ଧର୍ମର ଅନୁୟାୟୀ ହେଲେ। ମୃୟା ଭ୍ରମ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଅସୁରମାନେ ବେଦର ତ୍ରିଧାର୍ମ ଛାଡ଼ିଦେଲେ; ମୁଁ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ପରି ହେଲି, ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ଜାଗ୍ରତ କଲେ। ସେମାନେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ, ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଅନ୍ୟମାନେ, ଏହିପରି ଅନ୍ୟମାନେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ, କିଛି ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଅଧିକାଂଶ ଦୈତ୍ୟମାନେ ବେଦର ତ୍ରିଧାର୍ମ ପଥ ଛାଡ଼ିଦେଲେ। ପୁନଃ, ଲାଲ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି, ଅଜୟ ମୃୟା ଭ୍ରମ ଅନ୍ୟ ଅସୁରମାନଙ୍କୁ ଯାଇ, ସେମାନଙ୍କୁ ମୃଦୁ ଓ ମଧୁର ଶବ୍ଦରେ କହିଲା—“ଯଦି ତୁମେ ସ୍ୱର୍ଗ କିମ୍ବା ମୁକ୍ତି ଚାହୁଁଛ, ତେବେ ପଶୁ ବଳି ପରି ଦୁଷ୍ଟ ଧର୍ମର ଚର୍ଚ୍ଚା ଚାଲିଅ। ଶୁଣ, ସମସ୍ତ କିଛି ଜ୍ଞାନର ଉପଜା। ମୁଁ ଯେପରି କହୁଛି, ପଣ୍ଡିତମାନେ ଯେପରି କହିଛନ୍ତି, ଭଲଭାବେ ଶୁଣ। ଏହି ଜଗତ ଏକ ସତ୍ୟ ଆଧାର ବିହୀନ, ମିଥ୍ୟା ଜ୍ଞାନ ଓ ଭ୍ରମରେ ବିଲିନ; ରାଗ ଓ ଅନ୍ୟ ଦୋଷରେ ଦୂଷିତ, ସଂସାରର ଭୟରେ ଭ୍ରମଣ କରୁଛି। ‘ବୁଝ, ଜାଗ, ଏପରି ଧାରଣ କର!’—ଏହିପରି ପ୍ରଚାର କରି, ମୃୟା ଭ୍ରମ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଅଜନ୍ମ (ଶାଶ୍ୱତ) ଧର୍ମ ଛାଡ଼ିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କଲା। ସେ ବିଭିନ୍ନ ତର୍କ ଏବଂ ଯୁକ୍ତି ଦେଇ ବିଭିନ୍ନ ଭାବରେ କଥା କହିଲା; ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ଦୈତ୍ୟମାନେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଏହିଭଳି ଉପାୟରେ ନିଜ ଧର୍ମ ଛାଡ଼ିଦେଲେ। ସେମାନେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ, ଅନ୍ୟମାନେ ପୁନଃ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ, ଏପରି ମୈଭେୟ, ବେଦ ଓ ସ୍ମୃତିର ଉଚ୍ଚ ଧର୍ମ ସମସ୍ତେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ। ଅନ୍ୟ ଅନ୍ୟ ମିଥ୍ୟା ଧର୍ମ ଦେଇ, ମୃୟା ଭ୍ରମ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଭଲି ଭଳି ଭ୍ରମିତ କରିଦେଲା। ଅତି କମ ସମୟରେ, ଦୈତ୍ୟମାନେ ଏହି ଭ୍ରମର ପ୍ରଭାବରେ ବେଦର ତ୍ରିଧାର୍ମ ଶିକ୍ଷା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ। କିଛି ଦୈତ୍ୟ ବେଦକୁ, କିଛି ଦେବତାମାନେ, କିଛି ଯଜ୍ଞ ପ୍ରଥାକୁ, ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତିକୁ ଉପହାସ କଲେ। ଏପରି ଅତିରିକ୍ତ ଯୁକ୍ତି ବିନା କଥା ଧର୍ମକୁ ସମର୍ଥନ କରେନାହିଁ; ଅଗ୍ନିରେ ଅଂଶ ଦେଇ ଫଳ ମିଳେ ବୋଲି କହିବା ଶିଶୁସ୍ୱଭାବ। ଯଦି ଅନେକ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଦେବତ୍ୱ ମିଳେ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର ଭୋଗ କରେ, ତେବେ ଜଳା ଚାଉଁ ଜଳିଗଲେ, ତାହାର ପତ୍ର ଖାଇଥିବା ପଶୁ ମଧ୍ୟ ଦେବତ୍ୱ ପାଇବା ଉଚିତ। ଯଦି ବଳି ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱର୍ଗ ମିଳେ, ତେବେ ବଳିକାରିଙ୍କ ପିତା ଘୁମାଉଛନ୍ତି, ସେମାନେ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ମାରିଦିଆଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ କି? ଯଦି ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଖାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟରୁ ପୂର୍ଣ୍ଣତା ମିଳେ, ତେବେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଖାଦ୍ୟ ଦେଇ କରିବା ଉଚିତ, କିନ୍ତୁ ଯାତ୍ରୀମାନେ ଏହା ନେଇ ଚାଲିଯିବେ ନାହିଁ। ଲୋକେ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଦେଖି, ଏହିପରି ଉପକୃତ କଥା ଏକା ମିଥ୍ୟା ଥିଲେ ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଦୈତ୍ୟମହାଶୟମାନେ, ଏହି କଥା ଯୁକ୍ତିରେ ଆଧାରିତ ନୁହେଁ, ଆକାଶରୁ ତଳି ଆସି ନାହିଁ; ମୋ କିମ୍ବା ତୁମ ପରି ଅନ୍ୟମାନେ ଯୁକ୍ତିରେ କହିଥିବା କଥା ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ବହୁ ଉପାୟରେ, ଦୈତ୍ୟମାନେ ମୃୟା ଭ୍ରମରେ ଭ୍ରମିତ ହେଲେ, ବେଦର ତ୍ରିଧାର୍ମରେ କୌଣସି ଆନନ୍ଦ ନ ମିଳିଲା। ଦୈତ୍ୟମାନେ ଏହିପରି ଭ୍ରମିତ ହେଲେ, ଦେବତାମାନେ ସମସ୍ତ ଉଦ୍ୟମ କରି, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ। ତାପରେ, ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଦେବତା ଓ ଅସୁରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୁନଃ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା; ଅସୁରମାନେ ଧର୍ମର ପଥକୁ ବାଧା ଦେଇଥିଲେ, ଦେବତାମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ସଂହାର କଲେ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଯିଏ ନିଜ ଧର୍ମର ଅସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିଲା, ସେ ଏଗରେ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇଥିଲା; ସେ ପ୍ରାଣ ଚାଲିଗଲାପରେ, ଅନ୍ୟମାନେ ଜିତିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଏହିପରି ମୈତ୍ରେୟ, ଯେମାନେ ଏହି ପଥରେ ଅଟୁଟ ରହିଥିଲେ, ସେମାନେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କିଛି ହାନି ହେଲେ ନାହିଁ, ଯେମାନେ ବେଦର ଶିଷ୍ଟାଚାର ଅନୁସରଣ କରିବାକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ। ଜୀବନର ଚାରି ଆଶ୍ରମ ହେଉଛି—ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ, ଗୃହସ୍ଥ, ବନପ୍ରସ୍ଥ, ଏବଂ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ; ପଞ୍ଚମ ଆଶ୍ରମ କୌଣସି ନାହିଁ। ଯିଏ ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନ ଛାଡ଼ିଦେଇଛି, କିନ୍ତୁ ବନପ୍ରସ୍ଥ କିମ୍ବା ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ହୋଇନାହିଁ, ମୈତ୍ରେୟ, ସେ ଅପରାଧୀ ମନ୍ଷ୍ୟ।