ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ହେଉଛନ୍ତି ପୃଥିବୀ, ଜଳ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ ଓ ଆକାଶ; ଆପଣ ହେଉଛନ୍ତି ଅନ୍ତଃକରଣ, ପ୍ରକୃତି ଓ ସେହି ପ୍ରକୃତିରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପରମାତ୍ମା। ଏହି ଆପଣଙ୍କ ଏକ ଆକୃତି ଅପର ଓ ପ୍ରକଟ ଦୁଇଟି ଦେହର ଏକତ୍ର ରୂପ। ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କ ଏହି ଆକୃତି, ଯାହା ଦିବ୍ୟ କମଳରୁ ଉଦ୍ଭବ ହୋଇ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଉପକାର କରିଥିଲେ, ତାହାକୁ ଆମେ ବନ୍ଦନା କରୁ। ଆପଣ ଇନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ରୁଦ୍ର, ବସୁ, ଅଶ୍ୱିନୀ, ମାରୁତ, ସୋମ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାର ରୂପରେ ପ୍ରକଟ ହୁଅନ୍ତି; ଏହି ଦିବ୍ୟ ଆତ୍ମାକୁ ଆମେ ବନ୍ଦନା କରୁ। ଏହି ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ଆକୃତି, ଯେଉଁଥିରେ ଚପଳତା, ଅଜ୍ଞାନ, ଅସହିଷ୍ଣୁତା ଓ ଅନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରହିଛି, ଦୈତ୍ୟ ରୂପରେ ଆମେ ବନ୍ଦନା କରୁ। ଆପଣଙ୍କ ଏହି ଆକୃତି, ଯେଉଁଥିରେ ଜ୍ଞାନ ଅଧିକ ନୁହେଁ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଅଳସ, ଧ୍୵ନି ଓ ଅନ୍ୟ ଭୋଗ ଲାଗି ଲୋଭି—ଏହି ଯକ୍ଷ ରୂପକୁ ବନ୍ଦନା। ଆପଣଙ୍କ ଏହି ଭୟଙ୍କର ଓ କ୍ରୂର ଆକୃତି, ଯାହା ଅନ୍ଧକାର ଓ ମାୟାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ରାତିରେ ଭୂତପ୍ରେତ ରୂପରେ ଆମେ ବନ୍ଦନା କରୁ। ଜନାର୍ଦନ, ଆପଣଙ୍କ ଏହି ଆକୃତି ଶ୍ୱର୍ଗରେ ବସିଛି, ଧର୍ମର ଆଶ୍ରୟ ଓ ପୁଣ୍ୟର ଫଳ ଦେଇଥାଏ; ଏହି ଧର୍ମ ରୂପକୁ ଆମେ ବନ୍ଦନା କରୁ। ଆପଣଙ୍କ ସିଦ୍ଧ ଆକୃତି, ଯାହା ଅନନ୍ୟ, ଆନନ୍ଦମୟ, ଅସଙ୍ଗ, ଏଠାରେ-ଉଠାରେ ଚଳିଥାଏ—ସିଦ୍ଧ ରୂପକୁ ବନ୍ଦନା। ହରିଙ୍କ ଏହି ଆକୃତି, ଯାହା ଅତି ସହିଷ୍ଣୁ, ଭୟଙ୍କର, ଭୋଗରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଦ୍ୱିଧା ଜିଭା ରୂପ ନାଗ ରୂପକୁ ବନ୍ଦନା। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଏହି ଆକୃତି, ଯାହା ଜାଗୃତ, ଶାନ୍ତ, ଦୋଷରହିତ, ପାପରୁ ମୁକ୍ତ—ଋଷି ରୂପକୁ ବନ୍ଦନା। ପଦ୍ମନେତ୍ର, ଏହି ଆକୃତି ଯାହା ଯୁଗ ଶେଷରେ ସମସ୍ତ ଜୀବକୁ ଉପଭୋଗ କରେ—ସେହି କାଳ ରୂପକୁ ବନ୍ଦନା। ରୁଦ୍ର ଆତ୍ମାରେ, ଯେଉଁଥିରେ ସମସ୍ତ ଦେବ ଓ ଅନ୍ୟ ଜୀବ ଉପଭୋଗ କରି ଶେଷରେ ନୃତ୍ୟ କରିଥାଏ—ସେହି ରୂପକୁ ବନ୍ଦନା। ଜନାର୍ଦନଙ୍କ ମନୁଷ୍ୟ ଆତ୍ମା ରୂପ, ଯାହା ରଜସ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟର କର୍ତ୍ତା—ସେହି ରୂପକୁ ବନ୍ଦନା। ସମସ୍ତରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ତମସିକ ରୂପ, ଅଷ୍ଟାଇଶ ଆକୃତି ସହିତ, ପଥରୁ ଦୂର, ପଶୁ ଆତ୍ମା ରୂପକୁ ବନ୍ଦନା। ଏହି ମୁଖ୍ୟ ଆତ୍ମା, ଯାହା ବଲି ଓ ବିଶ୍ୱ କାର୍ଯ୍ୟର ସାଧନ, ଗଛ ଓ ଅନ୍ୟକୁ ବିଭାଜିତ କରେ—ସେହି ରୂପକୁ ବନ୍ଦନା। ବିଶ୍ୱ ଆତ୍ମା, ଯାହା ସମସ୍ତର ଉତ୍ପତ୍ତି—ପଶୁ, ମନୁଷ୍ୟ, ଦେବତା, ଆକାଶ, ଧ୍୵ନି ଓ ଅନ୍ୟ—ସେହି ରୂପକୁ ବନ୍ଦନା। କାରଣର କାରଣ, ପ୍ରାଥମିକ ଆକୃତି, ପ୍ରକୃତି, ବୁଦ୍ଧି ଓ ଅନ୍ୟଠାରୁ ଅଲଗା, ଅପୂର୍ବ ରୂପକୁ ବନ୍ଦନା। ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କ ଶୁଦ୍ଧ ରୂପ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଶୁଦ୍ଧ, ଉତ୍ତମ ଋଷିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦେଖାଯାଇଥିବା, ଯାହା ରଙ୍ଗ, ଲମ୍ବ, ଘନତା ଓ ଗୁଣରୁ ଦୂର—ସେହି ରୂପକୁ ବନ୍ଦନା। ଏହି ବ୍ରହ୍ମ ରୂପ, ଅଜନ୍ମା ଓ ଅବିନାଶୀ, ଆମ ଦେହ, ଅନ୍ୟ ଦେହ ଓ ସମସ୍ତ ଜୀବରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ଯାହା ଛଡ଼ା କିଛି ନାହିଁ—ସେହି ଆକୃତିକୁ ବନ୍ଦନା। ବାସୁଦେବ, ନିର୍ମଳ ପ୍ରଭୁ, ଅବିନାଶୀ, ସମସ୍ତ ବୀଜର ମୂଳ, ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଆକୃତି, ଅଜନ୍ମା, ନିତ୍ୟ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଅବସ୍ଥାର ଅଧିପତି—ସେହି ରୂପକୁ ବନ୍ଦନା। ଏହି ସ୍ତୁତି ସମାପ୍ତ ହେବା ପରେ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ହରିଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ଶଙ୍ଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଧରି ଗରୁଡା ଉପରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଅଛନ୍ତି। ସମସ୍ତ ଦେବତା ନମ୍ରତା ସହ ନମସ୍କାର କରି ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ କହିଲେ—"ପ୍ରଭୁ, ଦୟା କରନ୍ତୁ! ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଆମେ ଭୟ କରୁଛୁ; ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ଉପରେ ଶରଣ ନେଇଛୁ।" "ତିନି ଲୋକ ଓ ବଳି ଅଞ୍ଜଳି ଦୈତ୍ୟମାନେ ହ୍ରଦ ନାୟକ ଦ୍ୱାରା ଦଖଲ କରିଛନ୍ତି। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଳଂଘିତ।" "ଆମେ ଓ ସେମାନେ ଆପଣଙ୍କ ଅଂଶ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଅଜ୍ଞାନ ଭିନ୍ନତା ଦ୍ୱାରା ଜଗତକୁ ବିଭକ୍ତ ଭାବରେ ଦେଖୁଛୁ।" "ଆମେ ନିଜ ଶ୍ରେଣୀର କର୍ତ୍ତବ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠା, ବେଦ ମାର୍ଗ ଅନୁସରଣ, ତପସ୍ୟାରେ ନିମଗ୍ନ, ତଥାପି ଏହି ଶତ୍ରୁମାନେ ନିବୃତ୍ତ କରିପାରୁନାହିଁ।" "ପ୍ରଭୁ, ଅପାର, ଆମେ ଏମିତି ଉପାୟ ଦିଅନ୍ତୁ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଆସୁରମାନେ ନିବୃତ୍ତ ହେବେ।" ଏଭଳି ମନ୍ତ୍ରଣା ପରେ, ଭଗବାନ ନିଜ ଶରୀରରୁ ମାୟାର ଭ୍ରମ ଉତ୍ପନ୍ନ କରି ଦେବମାନଙ୍କୁ ଦେଲେ; ପରେ ବିଷ୍ଣୁ ଦେବମାନଙ୍କୁ କହିଲେ— "ଏହି ମାୟା ଭ୍ରମ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଭ୍ରମିତ କରିବ; ବେଦର ମାର୍ଗରୁ ବାହାରିବେ, ତେଣୁ ନିବୃତ୍ତିଯୋଗ୍ୟ ହେବେ।" "ମୁଁ ରକ୍ଷାର କାର୍ଯ୍ୟରେ ଯେଉଁଯାଉଁ ସମୟ ରହିବି, ଦେବ, ଦୈତ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଯେଉଁଯାଉଁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଉଲ୍ଳଂଘନ କରିବେ, ସେମାନେ ନିବୃତ୍ତିଯୋଗ୍ୟ।" "ଏହି ଭ୍ରମ ଆପଣଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଅଛି; ଆପଣଙ୍କ ଉପକାର ଲାଗି ଏହାକୁ ନିଜେ ପ୍ରେରଣ କରନ୍ତୁ, ଦେବମାନେ।" ଏଭଳି ଉପଦେଶ ପାଇଁ, ଦେବମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ଯେଉଁଯାଉଁ ଆସିଥିଲେ, ସେହିପରି ଯାଇଗଲେ; ଭ୍ରମ ମାୟା ତାଙ୍କ ସହ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲା। ପରାଶର କହିଲେ—"ମୈତ୍ରେୟ, ତାପରେ ଭ୍ରମ ମାୟା ଗଲା ଓ ଦୈତ୍ୟମାନେ ନର୍ମଦା ତୀରେ ତପସ୍ୟାରେ ନିମଗ୍ନ ଦେଖିଲା।" ପରେ, ନିର୍ବସ୍ତ୍ର, ମୁଣ୍ଡ ମୁଣ୍ଡା ଓ ମୟୂର ପର ଧରି, ଭ୍ରମ ମାୟା ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କୁ କହିଲେ—"ଦୈତ୍ୟମାନେ, କେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ତପସ୍ୟା କରୁଛନ୍ତି? ଏହି ଲୋକ କିମ୍ବା ପରଲୋକର ଫଳ ଚାହିଁଛନ୍ତି?" "ଆମେ ମହାବୁଦ୍ଧିମାନେ ଏହି ତପସ୍ୟା ପରଲୋକର ଫଳ ପାଇଁ କରୁଛୁ। କିମ୍ବା ଏହି ବିଷୟରେ ଆପଣ କିଛି କହିବାକୁ ଚାହିଁଛନ୍ତି କି?" "ଯଦି ମୋକ୍ଷ ଚାହିଁଛନ୍ତି, ତେବେ ମୋର କଥା ଅନୁସରଣ କରନ୍ତୁ। ଏହି ଧର୍ମ ମୋକ୍ଷର ଦ୍ୱାର; ଆପଣମାନେ ଏହି ଧର୍ମର ଯୋଗ୍ୟ।" "ଏହି ଧର୍ମ ମୋକ୍ଷର ଯୋଗ୍ୟ; ଏହାଠାରୁ ଉପରେ କିଛି ନାହିଁ। ଏଠାରେ ରହି ଆପଣମାନେ ଶ୍ୱର୍ଗ କିମ୍ବା ମୋକ୍ଷ ପାଇବେ। ଆପଣମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଏହି ଧର୍ମର ଯୋଗ୍ୟ।" ଏଭଳି ଅନେକ ଯୁକ୍ତି ଦେଇ, ଭ୍ରମ ମାୟା ଦୈତ୍ୟମାନେ ବେଦର ମାର୍ଗରୁ ଦୂର କରିଲା। "ଏହି ଧର୍ମ, ସେହି ଅଧର୍ମ; ଏହି ସତ୍ୟ, ସେହି ଅସତ୍ୟ—ଏଭଳି କୁହାଯାଏ। କିନ୍ତୁ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ଏହି ମାର୍ଗ ନୁହେଁ; ଏପରି ମୋକ୍ଷ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁନାହିଁ।