ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ, ଏକ ଗୃହସ୍ଥ ପୁରୁଷ ବିବାହ କରିବା ପାଇଁ ଯେଉଁ ମହିଳାଙ୍କୁ ବାଛିବେ, ସେଥିରେ କିଛି ନିୟମ ଓ ବିଚାର ରହିଛି। ପ୍ରଥମେ, ଏହା କହାଯାଇଛି ଯେ, ଯେଉଁ ମହିଳାଙ୍କ ଗୋଡ଼ ଅତିରିକ୍ତ ଲୋମଶ, ଗୋଡ଼ ଗଠିଲା ଅତି ପ୍ରମୁଖ, ଗାଲ ଅତି ଅନ୍ତର୍ନିହିତ, କିମ୍ବା ଅତି ହସନ୍ତି, ସେମାନେ ବିବାହ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ନୁହଁନ୍ତି। ତାପରେ, ଯେଉଁ ଝିଅ ଅତି ରଖରଖିଆ ଚର୍ମ, ପଟିର ମାନା ଲାଲ ଆଖି, କିମ୍ବା ମୋଟା ହାତ ଓ ପାଦ ଥାଏ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି। ଏହିପରି, ଅତି ଛୋଟ କିମ୍ବା ଅତି ଲମ୍ବା ଝିଅ, ଯାହାଙ୍କ ଭୌହ ଏକାଠି ହୋଇଛି, ଦାନ୍ତ ଅତି ଦୂରେ ଦୂରେ ଥାଏ, କିମ୍ବା ମୁଁହ ଅନାକୃତି, ସେମାନେ ବିବାହ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ନୁହଁନ୍ତି। ଏହା ସହିତ, ଏକ ଗୃହସ୍ଥ ପୁରୁଷ ନିୟମ ଓ ଧର୍ମ ଅନୁସାରେ, ମାଆର ପଞ୍ଚମ ପିଢ଼ି ଓ ବାପାଙ୍କ ସପ୍ତମ ପିଢ଼ିରୁ ଏକ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିବା ଉଚିତ। ବିବାହର ଆଠଟି ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରକାର ଅଛି—ବ୍ରାହ୍ମ, ଦୈବ, ଆର୍ଷ, ପ୍ରାଜାପତ୍ୟ, ଆସୁର, ଗାନ୍ଧର୍ବ, ରାକ୍ଷସ ଓ ପୈଶାଚ। ଏଠି, ଯେଉଁ ପ୍ରକାର ବିବାହ ମହାର୍ଷିମାନେ ନିଜ ଜାତି ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରିଛନ୍ତି, ସେହି ପ୍ରକାର ବିବାହ କରିବା ଉଚିତ, ଅନ୍ୟ ରୂପ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ। ସେହିପରି, ଏକ ଧାର୍ମିକ ଜୀବନସାଥୀ ପାଇଁ ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଅନେକ ଫଳ ମିଳେ। ଏପରି ନିୟମ ଓ ଚରିତ୍ର ବିଷୟରେ, ପୃଥ୍ବୀର ମହାନ ରାଜା ସଗରଙ୍କୁ ମହାତ୍ମା ଔର୍ବ କଥା କହିଥିଲେ। ପରାଶର ମହାର୍ଷି ମଧ୍ୟ ମୈତ୍ରେୟଙ୍କୁ ଏହି ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ର ବିଷୟରେ ବ୍ୟାପକ ଭାବରେ କହିଦେଲେ, ଯାହା ଅନୁସରଣ କଲେ ପ୍ରତ୍ୟେକେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟତା ଅର୍ଜନ କରନ୍ତି। ତାପରେ, ମୈତ୍ରେୟ ମହାର୍ଷି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ମୁଁ ଛଅଟି ପାଖଣ୍ଡ ଦଳ ଓ ଉଦାକ୍ୟମାନେ ବିଷୟରେ ଶୁଣିଛି, ହେ କୌଶଳ୍ୟଧାରୀ, ଏବେ ନାଗ୍ରମାନେ କିଏ, ସେମାନଙ୍କର ଚରିତ୍ର କଣ? କିପରି ଏହି ନାମ ମିଳେ? ତାଙ୍କ ସତ୍ୟ ସ୍ୱରୂପ କୁ ଆପଣ ମୋତେ ଖୋଲି କହନ୍ତୁ।” ପରାଶର ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ଯେଉଁମାନେ ମୂଢ଼ତାବଶତଃ ଋଗ୍, ଯଜୁର୍ ଓ ସାମ ବେଦର ଆଜ୍ଞା ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି, ଯଦିଓ ସେମାନେ ତିନି ବର୍ଣ୍ଣର ଅନ୍ତର୍ଗତ, ସେମାନେ ‘ନାଗ୍ର’ ଭାବେ ପରିଚିତ ଓ ପାପୀ ମନାଯାନ୍ତି। ବେଦ ତିନି ବର୍ଣ୍ଣମାନେ ପାଇଁ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ହେଉଛନ୍ତି; ଯେଉଁଠାରେ ଏହି ବେଦକୁ ତ୍ୟାଗ କରାଯାଏ, ସେଠାରେ ନାଗ୍ର ହୋଇଯାଏ—ଏହି ବିଷୟରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।” ଏବେ ପରାଶର ଆଉ ଏକ କଥା କହିଲେ, ଯାହା ପୂର୍ବରୁ ତାଙ୍କ ପୂର୍ବଜ ବସିଷ୍ଠ ମହାର୍ଷି ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ କହିଥିଲେ। ସେଠାରେ, ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ମହାସଂଗ୍ରାମ ହେଲା। ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେବତାମାନେ ହ୍ରାଦ ନାମକ ଦୈତ୍ୟଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଦାନବମାନେ ପାଖରେ ପରାଜିତ ହେଲେ। ତାପରେ ଦେବତାମାନେ କ୍ଷୀରସାଗରର ଉତ୍ତର ତଟରେ ଯାଇ ତାପସ୍ୟା କଲେ, ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜିବାକୁ ଚାହିଲେ, ଏବଂ ସେଠାରେ ଏହି ସ୍ତୁତି କଲେ— “ଆଜି ଭଗବାନ ଏମିତି ଶବ୍ଦ କହିବେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ବିଷ୍ଣୁ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଥ, ପ୍ରସନ୍ନ ହେବେ; ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ଏହି ସ୍ତୁତିରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ। ଯାଁଠାରୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଯାଁଠାରେ ସମସ୍ତେ ଲୟ ହୁଅନ୍ତି—ଏହି ପୃଥିବୀରେ କିଏ ସେହି ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ସ୍ତୁତି କରିପାରିବ? ତଥାପି, ଆମ ଶକ୍ତି ଅଜ୍ଞାନ ଓ କାମନାରେ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଛି, ମୁକ୍ତି ଆଶା କରୁଥିବା ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ଗୁଣ ଅନୁସାରେ ଏହି ସ୍ତୁତି କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛୁ। ଆପଣ ହେଉଛନ୍ତି ପୃଥିବୀ, ଜଳ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ ଓ ଆକାଶ; ଆପଣ ହେଉଛନ୍ତି ଅନ୍ତଃକରଣ, ମୂଳ ପ୍ରକୃତି ଓ ସେହିଠାରୁ ଉପରେ ଥିବା ପରମ ଆତ୍ମା। ହେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଆତ୍ମା, ଏହି ଆପଣଙ୍କ ଏକ ରୂପ ଉପଦେଶ୍ୟ ଓ ଅନୁପଦେଶ୍ୟ ଦୁହିଁ ମିଶିଥିବା ଅଦ୍ୱିତୀୟ। ପ୍ରଥମେ ଯେଉଁ ରୂପ ଆପଣଙ୍କ ନାଭିର ପଦ୍ମରୁ ଉଦ୍ଭବ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଆସିଥିଲେ, ସେହି ବ୍ରହ୍ମ ରୂପକୁ ଆମେ ନମସ୍କାର କରୁଛୁ। ଇନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ରୁଦ୍ର, ବସୁ, ଅଶ୍ୱିନୀ, ମାରୁତ, ସୋମ ଓ ଅନ୍ୟ ରୂପରେ ଆପଣ ଯେପରି ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ, ଆମେ ସେହି ଦିବ୍ୟ ଆତ୍ମାକୁ ନମସ୍କାର କରୁଛୁ। ହେ ଗୋବିନ୍ଦ, ଆପଣଙ୍କ ଯେଉଁ ରୂପ ଅଭିନୟ, ଅଜ୍ଞାନ, ଅଧିରତା ଓ ଅସଂୟମର ହେଉଛି, ସେହି ଦୈତ୍ୟ ରୂପକୁ ନମସ୍କାର। ଯେଉଁ ରୂପରେ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରଧାନ ନୁହଁଁ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକ ଅଳସ, ଶବ୍ଦ ଆଦି ପ୍ରତି ଲୋଭୀ—ସେହି ଯକ୍ଷ ରୂପକୁ ନମସ୍କାର। ଯେଉଁ ଭୟଙ୍କର, କ୍ରୂର ଓ ଅନ୍ଧକାର ରୂପ ମାୟାମୟ, ସେହି ନିଶାଚର ରୂପକୁ ନମସ୍କାର। ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ଆପଣଙ୍କ ଯେଉଁ ରୂପ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବସିଛି, ଧର୍ମର ଆଶ୍ରୟ, ଓ ପୁଣ୍ୟର ଫଳ ଦେଉଛି—ସେହି ଧର୍ମ ରୂପକୁ ନମସ୍କାର। ସିଦ୍ଧ ନାମକ ଆପଣଙ୍କ ଯେଉଁ ରୂପ ଅଧିକ ସୁଖଦାୟକ, ଅସକ୍ତ, ଓ ଇଚ୍ଛାମତେ ଚଳନଶୀଳ—ସେହି ସିଦ୍ଧ ରୂପକୁ ନମସ୍କାର। ହେ ହରି, ଆପଣଙ୍କ ଯେଉଁ ରୂପ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଧୈର୍ୟଶୀଳ, ଭୟଙ୍କର, ଏବଂ ଭୋଗରେ ରତ, ଦ୍ୱିଧା ଜିଭା—ସେହି ନାଗ ରୂପକୁ ନମସ୍କାର। ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ଆପଣଙ୍କ ଯେଉଁ ରୂପ ସଚେତନ, ଶାନ୍ତ, ଦୋଷରହିତ, ପାପରହିତ—ଋଷି ରୂପକୁ ନମସ୍କାର। ହେ କମଳାକ୍ଷ, ଅବସାନ କାଳରେ ଯେଉଁ ରୂପରେ ଆପଣ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀକୁ ଅଙ୍କିକରଣ କରନ୍ତି—ସେହି କାଳ ରୂପକୁ ନମସ୍କାର। ସେହି ରୁଦ୍ର ଆତ୍ମାକୁ ନମସ୍କାର, ଯିଏ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ, ଦେବତା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସମେତ ଏକାକାର କରି, ଶେଷରେ ନୃତ୍ୟ କରନ୍ତି। ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ଆପଣଙ୍କ ଯେଉଁ ରୂପ ମନୁଷ୍ୟ ଆତ୍ମା ଭାବରେ ରହିଛି, ରଜୋଗୁଣର କ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟର କର୍ତ୍ତା—ସେହି ରୂପକୁ ନମସ୍କାର। ହେ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ତମୋଗୁଣ ସହିତ ଏକାଠି ଥିବା, ଅଟାଳିଶ ରୂପରେ ବ୍ୟାପିତ, ପଥବିହୀନ, ପଶୁ ଆତ୍ମା—ସେହି ରୂପକୁ ନମସ୍କାର। ସେହି ପ୍ରଧାନ ଆତ୍ମାକୁ ନମସ୍କାର, ଯାହା ଯଜ୍ଞର ଅଙ୍ଗ ରୂପ, ଜଗତ ସିଦ୍ଧିର ଉପାୟ, ଓ ଗଛ ଆଦିକୁ ବିଭାଜିତ କରେ। ସେହି ବିଶ୍ୱ ଆତ୍ମାକୁ ନମସ୍କାର, ଯାହା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ, ମନୁଷ୍ୟ, ଦେବତା, ଆକାଶ, ଶବ୍ଦ ଓ ଅନ୍ୟ ଆଦିର ମୂଳ।