ଏହି କଥାରେ ଏହିପରି ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି—ଯେଉଁମାନେ ଅନ୍ୟର ଧନ, ଯଦିଓ ସେଟି ସୁନା ହେଉ, ତାହାକୁ ଘାସ-ପତ୍ର ପରି ଅମୂଲ୍ୟ ଭାବେ ଦେଖନ୍ତି, ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଭକ୍ତିରେ ଲୀନ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ ଭକ୍ତ ବୋଲି ଜାଣିବା। ଯେପରି ଏକ ପବିତ୍ର ସ୍ଫଟିକ ପାହାଡ଼ ଓ ମନୁଷ୍ୟର ଇର୍ଷ୍ୟା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦୋଷ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ସାମ୍ୟତା ନାହିଁ, ସେପରି ତୀବ୍ର ଅଗ୍ନିର ତାପ ଶୀତଳ ଚନ୍ଦ୍ରକିରଣରେ ରହିପାରେ ନାହିଁ। ଯେଉଁଠି ମନ ଶୁଦ୍ଧ, ଇର୍ଷ୍ୟାରହିତ, ଶାନ୍ତ, ଶୁଦ୍ଧ ଆଚରଣର, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ବନ୍ଧୁ ଭାବେ ଦେଖେ, ମିଠା ଓ ଉପକାରୀ କଥା କହେ, ଅଭିମାନ ଓ ଧୂର୍ତ୍ତତାରହିତ—ଏମିତି ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ହୃଦୟରେ ସଦା ବାସୁଦେବ ବାସ କରନ୍ତି। ଏମିତି ଲୋକଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଜଗତ୍ନାଥ ଭଗବାନଙ୍କ ଶାଶ୍ୱତ ମୃଦୁ ମୂର୍ତ୍ତି ବିରାଜ କରନ୍ତି। ପୃଥିବୀ ବାହ୍ୟ ଭାବେ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ ମନରେ ଅନ୍ତର ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି, ଯେପରି ଏକ ନବ କୁଡ଼ିଆ ଅତି ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ। ହେ ଯୋଦ୍ଧା, ଯେଉଁମାନେ ମନରେ ଦୁଷିତ, ନିଜକୁ ଶାସନ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ଅବିନାଶୀରେ ମନ ଲଗାଇନାହାନ୍ତି, ଅଭିମାନ, ଅହଂକାର ଓ ଇର୍ଷ୍ୟାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ—ସେମାନେଠାରୁ ଦୂରେ ରୁହ। ଯଦି ଆଦିହୀନ ହରି, ଶଂଖ ଓ ଗଦାଧାରୀ, ଚିତ୍ତରେ ବାସ କରନ୍ତି, ତେବେ ସେଠି ପାପ ରହିପାରେ ନାହିଁ; ଯେପରି ରବି ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ ଅନ୍ଧକାର ନାଶ ହୁଏ। ଯେଉଁମାନେ ଅନ୍ୟର ଧନ ଚୋରାଇ, ପ୍ରାଣୀମାନେ ମାରନ୍ତି, ସଦା ମିଥ୍ୟା କଥା କହନ୍ତି—ଏମିତି ଦୁଷ୍ଟ ସଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ମନ ଅଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଦୁର୍ଦ୍ଦଶାର କୌଣସି ଶେଷ ନାହିଁ। ଯେଉଁମାନେ ଅନ୍ୟଙ୍କର ଉନ୍ନତି ସହିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ଅପବାଦ କରନ୍ତି, ମନ ଅଶୁଦ୍ଧ, ସଦ୍ଲୋକଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରନ୍ତି, ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ଦାନ ଦିଅନ୍ତି ନାହିଁ—ଏମିତି ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ବାସ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ଯେଉଁମାନେ ସ୍ନେହରେ ଆତ୍ୟନ୍ତିକ ଭାବେ ପରିବାର, ପତ୍ନୀ, ପୁତ୍ର, ପିତାମାତା, ଦାସମାନେ ଉପରେ ଆସକ୍ତ, ମନ ଚତୁର ଓ ଧନ ଲୋଭରେ ଲିନ—ସେମାନେ ଭକ୍ତ ନୁହଁନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ମନ ଦୁଷ୍ଟ, ଅଧର୍ମ ଆଚରଣରେ ଆସକ୍ତ, ସଦା ଦୁଷ୍ଟଙ୍କ ସଙ୍ଗରେ ମସ୍ତ ଓ ପ୍ରତିଦିନ ପାପ କାମରେ ଲିନ—ସେମାନେ ପଶୁ ସମାନ, ବାସୁଦେବଙ୍କ ଭକ୍ତ ନୁହଁନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଅଚଳ ଭାବରେ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି—“ଏ ସମସ୍ତ ଓ ମୁଁ ନିଜେ ବାସୁଦେବ, ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ପବିତ୍ର, ଏକମାତ୍ର ଭଗବାନ”—ଏହି ଜ୍ଞାନ ଯେଉଁ ହୃଦୟରେ ଉଦିତ ହୁଏ, ସେମାନଙ୍କୁ ଚାହିଁ ଯାଅ, ଅନ୍ୟମାନେଠାରୁ ଦୂରେ ରୁହ। ହେ କମଳନୟନ ବାସୁଦେବ, ବିଷ୍ଣୁ, ପୃଥିବୀଧାରୀ, ଅବିନାଶୀ, ଶଂଖ-ଚକ୍ରଧାରୀ! ଯେଉଁମାନେ କେବଳ କହନ୍ତି—“ମୋତେ ଶରଣ ଦିଅ”—ସେମାନେ ଯଦି ପାପୀ ହେଉ, ତାହା ସଂଗରୁ ଦୂରେ ରୁହ। ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଅବିନାଶୀ ଆତ୍ମା ବାସ କରନ୍ତି, ସେ ସର୍ବୋତ୍ତମ; ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଭିତରେ, ହେ ଚକ୍ରଧାରୀ, ତୁମ ମାର୍ଗ କିମ୍ବା ମୋର ମାର୍ଗ ଅଛି; ସେମାନେ ଅନ୍ୟେଙ୍କ ଶକ୍ତି କିମ୍ବା ବଳରେ ଅଜୟ ଅଟୁଟ ରହନ୍ତି। ଏପରି ଭାବେ, ତୁମ ଆଜ୍ଞା ପାଳନ ପାଇଁ, ହେ ଦେବ, ସୂର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ର ଧର୍ମରାଜ ଏହି କଥା କହିଥିଲେ। ସେ ଯାହା ମୋତେ କହିଥିଲେ, ମୁଁ ତାହା ସଠିକ୍ ଭାବେ ତୁମକୁ କହିଲି, ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଏହି କଥା ପୂର୍ବରୁ ମୋତେ ଦ୍ୱିଜନ୍ମା ନକୁଳଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କଳିଙ୍ଗ ଦେଶରେ ଅତି ମହାନ ଓ ପ୍ରସନ୍ନ ଜନେ କହିଥିଲେ। ମୁଁ ଏହି କଥା ତୁମ ପ୍ରଶ୍ନ ଅନୁଯାୟୀ ଠିକ୍ ଭାବେ କହିଲି, ପ୍ରିୟ ବାଳକ; ବିଷ୍ଣୁ ବ୍ୟତୀତ ଏହି ସଂସାର ସମୁଦ୍ରରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଶରଣ ନାହିଁ। ଯେଉଁଜଣ ନିତ୍ୟ କେଶବ ଉପରେ ଆଶ୍ରିତ, ତାଙ୍କୁ ଯମର ଦୂତ, ପାଶ, ଦଣ୍ଡ, ଅଶ୍ୱ କିମ୍ବା ଯମ ନିଜେ ବା ତାଙ୍କର ସେବକମାନେ କୌଣସି କ୍ଷତି କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ଏହିପରେ ମୈତ୍ରେୟ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: “ହେ ପୂଜ୍ୟ, ଏହି ସଂସାର ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ କିପରି ଜଗତ୍ନାଥ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି, ଦୟାକରି କହନ୍ତୁ। ଏବଂ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ପୂଜାରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଲେ କଣ ଫଳ ମିଳେ?” ଏପରେ ଶ୍ରୀ ପରାଶର କହିଲେ: “ତୁମେ ଯାହା ପ୍ରଶ୍ନ କରିଲ, ଏହି କଥା ପୂର୍ବରୁ ମହାନ ସଗର କରିଥିଲେ; ତାକୁ ଭାର୍ଗବ କୁଳର ଔର୍ବ ଯେପରି ଉତ୍ତର ଦେଇଥିଲେ, ମୁଁ ତାହା କହୁଛି। ସଗର ଭୂମିରେ ଶିର ନମାଇ, ଭାର୍ଗବ ଔର୍ବଙ୍କୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପୂଜାର ବିଧି ଓ ତାହାର ସମ୍ପର୍କରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ। ସେ ବିଷ୍ଣୁପୂଜାର ଫଳ କଣ ହୁଏ ତାହା ମଧ୍ୟ ଜାଣିବାକୁ ଚାହିଲେ। ତାପରେ ଔର୍ବ ଗୁରୁତ୍ୱ ସହିତ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: “ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ ଲୋକ ଇହଲୋକର ଇଚ୍ଛା, ସ୍ୱର୍ଗ, ସ୍ୱର୍ଗର ସୁଖଦାୟକ ଲୋକ ଓ ଅତିଶୟ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଯେଉଁ ଫଳ ଚାହିଁଥିବେ, ଯେପରିମାଣେ ଚାହିଁଥିବେ, ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ ତାହା ମିଳେ—ବଡ଼ କିମ୍ବା ଛୋଟ। ତୁମେ ଯାହା ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛ, ହେ ଭୂପତି, କିପରି ହରିଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା—ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କହିବି, ମନ ଦେଇ ଶୁଣ। ଉଚିତ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମ ଆଚରଣ କରୁଥିବା ଲୋକ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି; ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟ ନାହିଁ ଯାହା ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରେ। ଯଜ୍ଞ, ସ୍ତୁତି, ଜପ, ଶତ୍ରୁ ନାଶ, ଅନ୍ୟଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରିବା ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ—କାରଣ ହରି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ଆତ୍ମା। ଏହିପରି, ନିଜ ବର୍ଣ୍ଣର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ନିଷ୍ଠା ରଖି ଯେଉଁ ଲୋକ ଶିଷ୍ଟ ଆଚରଣ କରେ, ସେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଯୋଗ୍ୟ। ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ, ଶୂଦ୍ର—ସେମାନେ ନିଜ ନିଜ କର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ରଖି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି, ଅନ୍ୟଥା ନୁହଁ। ଯେଉଁମାନେ ଅପବାଦ, ଅନ୍ୟଦୋଷ, ମିଥ୍ୟା କଥା କହନ୍ତି ନାହିଁ, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ଦୁଃଖ ଦେଉଥିବା କଥା କହନ୍ତି ନାହିଁ—କେଶବ ଏମିତି ଲୋକରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। ଅନ୍ୟଙ୍କର ପତ୍ନୀ, ଧନ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରିବାରେ ଆନନ୍ଦ ନ କରିଥିବା ଲୋକ, ରାଜନ୍, କେଶବ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ କେବେ ଆଘାତ, ହତ୍ୟା କିମ୍ବା କ୍ଷତି କରନ୍ତି ନାହିଁ—କେଶବ ଏମିତି ଲୋକରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।