ଋଭୁ ମହାର୍ଷି ନିଦାଘଙ୍କୁ ଏହିପରି ଉଦାହରଣ ଦେଇ କହିଲେ, “ମୁଁ ଯେପରି ଏଠାରେ ଉପରେ ଅଛି, ତୁମେ ତଳେ ହାଥୀ ପରି ଅଛ, ଏହି ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ତୁମେ ବୁଝିବା ପାଇଁ ଦେଉଛି, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ। ଯଦି ତୁମେ ରାଜା ପରି ଅଛ, ମୁଁ ହାଥୀ ପରି ଦଣ୍ଡାୟମାନ, ତେବେ କହ, କିଏ ତୁମେ, କିଏ ମୁଁ?” ଏପରି ପ୍ରଶ୍ନ ଶୁଣି ନିଦାଘ ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ପାଦ ଧରି ଦୃଢ଼ ଭାବରେ କହିଲେ, “ଆପଣ ହେଉଛନ୍ତି ପୂଜ୍ୟ ଗୁରୁ ଋଭୁ, ମୁଁ ହେଉଛି ନିଦାଘ।” ଋଭୁ ଏହି ଉତ୍ତର ଶୁଣି କହିଲେ, “ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ମନ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ଶିକ୍ଷା ଦ୍ୱାରା ଯେପରି ଆକୃତି ନେଇଥାଏ, ଅନ୍ୟ କାହାର ମନ ସେପରି ହୁଏ ନାହିଁ। ଏହି ଦୃଢ଼ ଶିକ୍ଷା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ବୁଝିଲି, ତୁମେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ ଭାବେ ଉତ୍ତମ ଦଶାକୁ ପହଞ୍ଚିଛ। ଏପରି ଭାବରେ, ମୁଁ ତୁମକୁ ସାରାଂଶରେ ପରମ ତତ୍ତ୍ୱ ବୁଝାଇଦେଲି, ଯାହା ମୋତେ ଶିକ୍ଷା ମିଳିଥିଲା, ସେହି ଅନୁଯାୟୀ।" ଏପରି କହି ଋଭୁ ଗୁରୁ ନିଦାଘଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଗଲେ। ନିଦାଘ ଏହି ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରି, ପରମ ତତ୍ତ୍ୱରେ ନିଷ୍ଠାବାନ ହେଲେ। ସେହି ସମୟରୁ ତାଙ୍କର ମନ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀକୁ ଏକ ଭାବରେ ଦେଖିଲା, ଯେପରି ବ୍ରହ୍ମନିଷ୍ଠ ଲୋକ ପରମ ମୋକ୍ଷକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଏହିପରି ହେଉଛି ଧର୍ମଜ୍ଞ, ତୁମେ ମିତ୍ର-ଶତ୍ରୁ ସମ ଭାବେ, ସମସ୍ତରେ ଆତ୍ମାଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଚେଷ୍ଟା କର। ଏକ ଆକାଶ ଯେପରି ଧଳା, ନୀଳ ଇତ୍ୟାଦି ରୂପେ ଦୃଶ୍ୟମାନ, ଏହା ସେମାନଙ୍କର ଭିନ୍ନତା ଦ୍ୱାରା, ସେପରି ଏକ ଆତ୍ମା ମାୟା ଦ୍ୱାରା ବହୁ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ। ଯାହା ଏଠାରେ ଏକମାତ୍ର ଅଛି, ତାହା ଅବିନାଶୀ; ଏହା ପ୍ରତି ଅନ୍ୟ କିଛି ନାହିଁ। ମୁଁ ତାହା, ତୁମେ ତାହା, ସମସ୍ତ ତାହା; ଏହି ଭିନ୍ନତା ମୂଢ଼ତା ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଏହାକୁ ତ୍ୟାଗ କର।" ପରାଶର ମୁନି କହିଲେ, “ଏପରି ଶିକ୍ଷା ପାଇ ବଡ଼ ରାଜା ଭିନ୍ନତା ଭାବକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ପରମ ତତ୍ତ୍ୱ ଦର୍ଶନ କଲେ। ଏବଂ ପୂର୍ବଜନ୍ମ ସ୍ମୃତି ଓ ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ସେ ଏହି ଜୀବନରେ ମୋକ୍ଷ ପାଇଲେ। ଯେଉଁଠି ସ୍ରଦ୍ଧାଭାବରେ ଏହି ଧାର୍ମିକ ରାଜା ଭରତଙ୍କ ଗଳ୍ପ କହିବେ କିମ୍ବା ଶୁଣିବେ, ସେ ମନ ପବିତ୍ର କରିବେ, ଆତ୍ମାଭ୍ରମରୁ ମୁକ୍ତ ହେବେ ଓ ଜନ୍ମମୃତ୍ୟୁର ଚକ୍ରରୁ ମୁକ୍ତିଯୋଗ୍ୟ ହେବେ।" ଏଠାରେ ମୈତ୍ରେୟ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଲେ, “ହେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ, ଆପଣ ପୃଥିବୀ, ସାଗର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଗ୍ରହ ଓ ତାରାମଣ୍ଡଳର ଗଠନ ବିଷୟରେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଏବଂ ଦେବତା, ଋଷି, ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅନ୍ୟ ଜନ୍ମର ଉତ୍ପତ୍ତି କଥା କହିଛନ୍ତି। ଆପଣ ଧ୍ରୁବ ଓ ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କ ଗଳ୍ପ ମଧ୍ୟ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କହିଛନ୍ତି। ଏବେ ମୁଁ ଅନ୍ୟ ମନ୍ବନ୍ତରମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ କ୍ରମକ୍ରମେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ। ମନ୍ବନ୍ତରମାନଙ୍କ ଶାସକ, ତାଙ୍କ ନେତା ଓ ଅନୁସରୀମାନେ କିଏ, ମୋତେ କହନ୍ତୁ।" ପରାଶର ମୁନି କହିଲେ, “ଯେଉଁ ମନ୍ବନ୍ତର ଅତିତ ହୋଇଛି ଓ ଯେଉଁ ଆସିବାକୁ ବାକି ଅଛି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ କ୍ରମାନୁସାରେ କହିବି। ପ୍ରଥମେ ଥିଲେ ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ମନୁ, ତାପରେ ସ୍ୱାରୋଚିଷ, ତାପରେ ଉତ୍ତମ, ତାମସ, ରୈବତ, ତାପରେ ଚାକ୍ଷୁଷ। ଏହି ଛଅ ମନୁ ବିତିଗଲେ; ବର୍ତ୍ତମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ର ବୈବସ୍ବତ ଏହି ମନ୍ବନ୍ତରର ମନୁ। ଏହି କଳ୍ପର ଆରମ୍ଭରେ ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ମନ୍ବନ୍ତର, ତାଙ୍କ ଦେବତା ଓ ସପ୍ତ ଋଷିମାନେ କିଏ, ସେମାନଙ୍କ ବିବରଣୀ ମୁଁ ଦେଇଛି।" “ଏବେ ମୁଁ ସ୍ୱାରୋଚିଷ ମନ୍ବନ୍ତରର ଶାସକ, ଦେବତା, ଋଷି ଓ ତାଙ୍କ ପୁଅମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ କହିବି। ସ୍ୱାରୋଚିଷ ମନ୍ବନ୍ତରରେ ପାରାବତ ଓ ତୁଷିତ ଦେବତା ଥିଲେ; ବିପଶ୍ଚିତ ଏଠି ଇନ୍ଦ୍ର ଥିଲେ। ଉର୍ଜ୍ୟ, ସ୍ତମ୍ଭ, ପ୍ରାଣ, ବାତ, ଋଷଭ, ନିରୟ, ପରୀବାନ୍—ଏହି ସପ୍ତ ଋଷି ଥିଲେ। ଚୈତ୍ର, କିମ୍ପୁରୁଷ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସ୍ୱାରୋଚିଷଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ। ଏଠି ଦ୍ୱିତୀୟ ମନ୍ବନ୍ତର ଅନ୍ତ, ଏବେ ତୃତୀୟ ମନ୍ବନ୍ତର କଥା ଶୁଣ। ତୃତୀୟ ମନ୍ବନ୍ତରରେ ଉତ୍ତମ ନାମକ ମନୁ ଥିଲେ; ଦେବତାମାନଙ୍କ ନେତା ସୁଶାନ୍ତି ଥିଲେ। ସୁଧାମନ, ସତ୍ୟା, ଜପା, ପ୍ରତର୍ଦ୍ଦନ, ବଶବର୍ତ୍ତିନ—ଏହି ପାଞ୍ଚ ଦେବଗଣ ଥିଲେ। ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ପୁଅ ସପ୍ତ ଋଷି ଥିଲେ; ଅଜ, ପରଶୁଦୀପ୍ତ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଉତ୍ତମ ମନୁଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ। ତାମସ ମନ୍ବନ୍ତରରେ ସୁପାର ଓ ହରୟ ଦେବତା ଥିଲେ; ସତ୍ୟ ଓ ସୁଧିୟ ଏହି ୨୭ ଦେବଗଣ ଥିଲେ। ଶିବି ଏଠି ଇନ୍ଦ୍ର ଥିଲେ, ଶତ ଯଜ୍ଞରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଜ୍ୟୋତିର୍ଧାମ, ପୁଥୁ, କାଟ୍ୟ, ଚିତ୍ରାଗ୍ନି, ଧନକ, ପୀବର, ଏହି ସପ୍ତ ଋଷି ଥିଲେ। ନର, ଖ୍ୟାତି, କେତୁରୂପ, ଜାନୁଜଂଘ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ତାମସଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ। ପଞ୍ଚମ ମନ୍ବନ୍ତରରେ ରୈବତ ନାମକ ମନୁ ଥିଲେ, ବିଭୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଥିଲେ। ଏଠି ଅମିତାଭ, ଭୂତରୟ, ବୈକୁଣ୍ଠ, ସୁସମେଧ ଏହି ୧୪ ଦେବଗଣ ଥିଲେ। ହିରଣ୍ୟରୋମ, ବେଦାଶ୍ରୀ, ଊର୍ଧ୍ୱବାହୁ, ବେଦବାହୁ, ସୁଧାମା, ପର୍ଜନ୍ୟ, ଅବ୍ୟୟ—ଏହି ସପ୍ତ ଋଷି ଥିଲେ। ବଳବନ୍ଧୁ, ସଂଭାବ୍ୟ, ସତ୍ୟକା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ରୈବତଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ। ସ୍ୱାରୋଚିଷ, ଉତ୍ତମ, ତାମସ ଓ ରୈବତ—ଏହି ଚାରି ମନୁ ପ୍ରିୟବ୍ରତଙ୍କ ବଂଶରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ। ପ୍ରିୟବ୍ରତ ରାଜା ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜି, ତାଙ୍କ ଅଂଶରେ ମନ୍ବନ୍ତର ଶାସକ ଭାବେ ପୁଅମାନେ ପାଇଥିଲେ। ଛଅଟିଏ ମନ୍ବନ୍ତର, ଛଅଟିଏ ମନୁ। ଷଷ୍ଠ ମନ୍ବନ୍ତରରେ ଚାକ୍ଷୁଷ ନାମକ ମନୁ ଥିଲେ, ମନୋଜବ ଇନ୍ଦ୍ର ଥିଲେ। ଏଠି ଆପ୍ୟା, ପ୍ରସୂତ, ଭବ୍ୟା, ପୃଥୁକା, ଲେଖା—ଏହି ପାଞ୍ଚ ଓ ଅନ୍ୟ ତିନି, ଏମିତି ଆଠ ଦେବଗଣ ଥିଲେ। ସୁମେଧା, ବିରଜା, ହବିଷ୍ମାନ, ଉତ୍ତମ, ମଧୁ, ଅତିନାମା, ସହିଷ୍ଣୁ—ଏହି ସପ୍ତ ଋଷି ଥିଲେ। ଏହିପରି ମହାନ ମନ୍ବନ୍ତରମାନେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ରାଜା, ଦେବତା, ଋଷି ଓ ପୁଅମାନଙ୍କ କଥା ପରାଶର ମୁନି ମୈତ୍ରେୟଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବରେ ପ୍ରକାଶ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।