ଋଭୁ ଏକ ଦିନ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯେମିତି ଜଣେ ଭୁକ୍କିଆ ଲୋକ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଲେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ଅନୁଭବ କରେ, ମୁଁ ତେଣୁ ଭୁଖ ଅନୁଭବ କରିନଥିଲି, ତେଣୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟି କେମିତି ହେବ? ତେଣୁ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ କାହିଁକି କରୁଛ?" ତାପରେ ତିନି ବ୍ୟାଖ୍ୟା କଲେ, "ଭୁଖ ତାହା ହେଉଛି ଜେବେ ଦେହର ମୃତ୍ତିକା ତତ୍ତ୍ୱ ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ଭକ୍ଷିତ ହୁଏ, ଏବଂ ଦେହର ଜଳ ଶୁଷ୍କ ହେଲେ ତିନି ପିଆସ ଅନୁଭବ କରେ। ଏହି ଭୁଖ ଓ ପିଆସ ଦେହର ଅବସ୍ଥା, ଏହିମାନେ ମୋତେ ଲାଗୁନାହାନ୍ତି। ତେଣୁ ମୋ ପାଖରେ ଭୁଖ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏନାହିଁ, ଏହିପରି ମୁଁ ସଦା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ।" ଋଭୁ ପୁନି କହିଲେ, "ମନର ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ଓ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ—ଏହି ଦୁଇଟି ମନର ଗୁଣ। ଏହି ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କର, କାରଣ ଲୋକ କୌଣସି ଅନ୍ୟ କିଛି ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଧିତ ନୁହେଁ। ତୁମେ ଯେଉଁ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛ—'ତୁମର ବାସ କେଉଁଠି? କେଉଁଠି ଯିବ? କେଉଁଠୁ ଆସିଛ?'—ତାହାର ଉତ୍ତର ଶୁଣ।" "ଯେପରି ଆକାଶ ସବୁଠି ବ୍ୟାପିଥାଏ, ସେହିପରି ପୁରୁଷ ମଧ୍ୟ ସବୁଠି ବ୍ୟାପି। ତେଣୁ 'କେଉଁଠୁ, କେଉଁଠି, କେଉଁଠିକୁ' ଭଳି ପ୍ରଶ୍ନର କୌଣସି ଅର୍ଥ ନାହିଁ। ମୁଁ ଯାଏ ନୁହେଁ, ଆସେ ନୁହେଁ, କିମ୍ବା କୌଣସି ଏକ ସ୍ଥାନରେ ବନ୍ଧିତ ନୁହେଁ। ତୁମେ ଅନ୍ୟ କେହି ନୁହ, ତୁମେ ତୁମେ ନୁହ, ମୁଁ ଅନ୍ୟ କେହି ନୁହ, ମୁଁ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ନୁହ।" "ତୁମେ 'ମୋର' ଓ 'ମୋର ନୁହେଁ' ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛ; ଏବେ ଶୁଣ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ କଣ କହିବି। ଜଣେ ଲୋକ ଖାଦ୍ୟ ଖାଏ, ସେ କେବେ ତାହା ରୁଚିକର ବା ବିରୁଚିକର ମନେ କରେ? ଯାହା ରୁଚିକର ଥିଲା, ଇଚ୍ଛା ଶେଷ ହେଲେ ତାହା ବିରୁଚିକର ହୋଇଯାଏ। ଯାହା ବିରୁଚିକର, ତାହା ରୁଚିକର ହୋଇଯାଏ, ଏବଂ ରୁଚିକର ଥିବାକୁ ଲୋକ ତ୍ୟାଗ କରିଦିଏ। ଆରମ୍ଭ, ମଧ୍ୟ ଓ ଶେଷରେ, ଖାଦ୍ୟକୁ କିଏ ରୁଚିକର କରେ?" "ଏକ ମାଟିର ଘର ଯଦି ମାଟି ଦ୍ୱାରା ଲେପିତ ହୁଏ, ସେହିପରି ଦେହ ମୃତ୍ତିକା ତତ୍ତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ଗଠିତ। ଯବ, ଗହୁଁ, ଡାଲ, ଘୃତ, ତେଲ, ଦୁଧ, ଦହି, ଗୁଡ଼, ଫଳ ଓ ଏହିପରି ସବୁ ମୃତ୍ତିକା ତତ୍ତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ଗଠିତ। ଏହି ସତ୍ୟ ଜାଣି, ରୁଚିକର ଓ ବିରୁଚିକର ବିଭାଗ କର, ଏବଂ ମନକୁ ସମଭାବରେ ରଖ; କାରଣ ସମଭାବ ମୁକ୍ତିର ଉପାୟ।" ଏହି ଉଚ୍ଚତମ ସତ୍ୟ ଉପରେ ଆଧାରିତ କଥା ଶୁଣି, ରାଜା ନିଡାଘ ମହାନ ଋଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି କହିଲେ, "ଦୟା କରି ମୋ ପାଇଁ କହ, ଆପଣ କାହିଁକି ଆସିଛନ୍ତି? ଆପଣଙ୍କ ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି ମୋ ମୂଢ଼ତା ଦୂର ହୋଇଯାଇଛି।" ଋଭୁ କହିଲେ, "ମୁଁ ତୁମ ଗୁରୁ ଋଭୁ, ତୁମକୁ ଜ୍ଞାନ ଦେବା ପାଇଁ ଏଠାକୁ ଆସିଛି, ଏବେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସତ୍ୟ ଉପଦେଶ କରି ଯାଉଛି। ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଏକ, ଅଖଣ୍ଡ; ଏହି ହେଉଛି ପରମାତ୍ମାଙ୍କର ସ୍ୱଭାବ, ଯାହାକୁ ବାସୁଦେବ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।" ଏପରି କହି, ନିଡାଘ ଗଭୀର ଭକ୍ତି ସହ ଋଭୁଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ, ଏବଂ ଋଭୁ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ବିଦାୟ ନେଲେ। ହଜାର ବର୍ଷ ପରେ, ଋଭୁ ପୁନି ସେଇ ସହରକୁ ନିଡାଘଙ୍କୁ ଜ୍ଞାନ ଦେବାକୁ ଆସିଲେ। ସେ ସହର ବାହାରେ ଦେଖିଲେ ଯେ, ନିଡାଘ ବଡ଼ ଚେଲା-ଚକରୀ ସହିତ ରାଜଧାନୀକୁ ପ୍ରବେଶ କରୁଛନ୍ତି। ତିନି ଦୂରରେ ଦଣ୍ଡ ଓ କୁଶ ନେଇ ଜଙ୍ଗଲୁ ରୁ ଫେରୁଥିବା, ପିଆସରେ କଣ୍ଠ ଶୁଷ୍କ ହୋଇଥିବା ଏକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଦେଖିଲେ। ଋଭୁ ନିଡାଘଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ପଚାରିଲେ, "ତୁମେ ଏଠାରେ ଏକାକି କାହିଁକି ଦଣ୍ଡିଆଛ?" ନିଡାଘ କହିଲେ, "ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏଠାରେ ବଡ଼ ଭିଡ଼; ଏହାକୁ ଏଡ଼ିବା ପାଇଁ ମୁଁ ସହର ବାହାରେ ଦଣ୍ଡିଆଛି।" ଋଭୁ ପଚାରିଲେ, "ଏଠାରେ ରାଜା କିଏ, ଅନ୍ୟ ଲୋକ କିଏ? ମୁଁ ତୁମକୁ ଜ୍ଞାନୀ ମନେ କରେ।" ନିଡାଘ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, "ଯିଏ ବଡ଼ ହାତୀ ଉପରେ ବସିଛନ୍ତି, ଯାହାର ମୁଣ୍ଡ ପାହାଡ଼ ଶିଖର ଭଳି, ସେ ହେଉଛନ୍ତି ରାଜା; ଅନ୍ୟମାନେ ଅନ୍ୟ।" ଋଭୁ କହିଲେ, "ଏହି ଦୁଇ, ରାଜା ଓ ହାତୀ, ମୋତେ ସମାନ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଅଲଗା କରୁନାହାଁ। ଏହି ଦୁଇ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଭେଦ କଣ, ମୋତେ କୁହ।" ନିଡାଘ କହିଲେ, "ନିମ୍ନରେ ଯିଏ, ସେ ହାତୀ; ଉପରେ ଯିଏ, ସେ ରାଜା।" ଋଭୁ କହିଲେ, "ମୁଁ ଏହି ଜାଣିଛି, ତୁମେ ଯେପରି ଜାଣ; କିନ୍ତୁ ତୁମେ ଏପରି କାହିଁକି କହିଲ, ଏହାର ଅନ୍ୟ କିଛି ଅର୍ଥ ଅଛି କି?" ଏହିପରି କଥା ଶୁଣି, ନିଡାଘ ଦ୍ରୁତ ଉପରକୁ ଚଢ଼ି ଋଭୁଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମୁଁ ଏବେ ଉପରକୁ, ତୁମେ ତଳକୁ; ଯେପରି ରାଜା ଓ ହାତୀ, ସେପରି ଦେଖ।" ଋଭୁ କହିଲେ, "ଯଦି ମୁଁ ରାଜା ଭଳି ଉପରେ ଓ ତୁମେ ହାତୀ ଭଳି ତଳକୁ, ତେବେ କୁହ, କିଏ ତୁମେ, କିଏ ମୁଁ?" ଏହିପରି ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ନିଡାଘ ଦ୍ରୁତ ତାଙ୍କର ଦୁଇ ପାଏଁ ଧରି କହିଲେ, "ଆପଣ ହେଉଛନ୍ତି ପୂଜ୍ୟ ଗୁରୁ ଋଭୁ, ମୁଁ ହେଉଛି ନିଡାଘ।" ଋଭୁ କହିଲେ, "ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ମନ ଯେପରି ଶିକ୍ଷକ ଦ୍ୱାରା ଗଢ଼ାଯାଏ, ଅନ୍ୟ କେହି ତେତିକି ଶିକ୍ଷିତ ହୁଏନାହିଁ; ତେଣୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଉତ୍ତମ ଶିକ୍ଷକ ମନେ କରେ। ଏହିପରି ଉଚ୍ଚତମ ସତ୍ୟ ମୁଁ ସଂକ୍ଷେପରେ ତୁମକୁ ଶିଖାଇଛି, ଯେପରି ମୋତେ ଶିଖାଯାଇଛି।" ଏହିପରି କହି ଋଭୁ ନିଡାଘଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଚଲିଗଲେ। ନିଡାଘ ଏହି ଉପଦେଶ ପାଇ ଚିତ୍ତରେ ପରମ ତତ୍ତ୍ୱରେ ନିଷ୍ଠା ହେଲେ। ସେ ଏବେ ସମସ୍ତ ଜୀବକୁ ଅଭେଦ ଭାବେ ଦେଖିବାକୁ ଲାଗିଲେ; ଯେପରି ବ୍ରହ୍ମନିଷ୍ଠ ଲୋକ ପରମ ମୁକ୍ତି ପାଇଥାଏ। ଏହିପରି, ଧର୍ମ ଜ୍ଞାନୀ, ତୁମେ ସଂହତି ଓ ବିରୋଧୀ ପ୍ରତି ସମଭାବ ରଖ, ସମସ୍ତ ଦେହରେ ଆତ୍ମାକୁ ଦେଖ। ଯେପରି ଏକ ଆକାଶ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗରେ ଦେଖାଯାଏ, ଏହା ଭିନ୍ନତା ଦ୍ୱାରା, ସେପରି ଏକ ଆତ୍ମା ମାୟା ଦ୍ୱାରା ବହୁ ଭାବେ ଦେଖାଯାଏ। ଏଠାରେ ଯାହା ଏକ, ସେହି ଅବିନାଶୀ; ତାହା ସହିତ ଅନ୍ୟ କିଛି ନାହିଁ। ମୁଁ ସେ, ତୁମେ ସେ, ଏହି ସମସ୍ତ ତାହା; ଆତ୍ମାର ଅଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ଭିନ୍ନତାର ମୂଢ଼ତାକୁ ତ୍ୟାଗ କର।