ଏକ ଦିନ, ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରାଜାଙ୍କୁ ଏହିପରି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ହେ ରାଜା, ଆପଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଙ୍ଗଳ ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଛନ୍ତି କି, କିମ୍ବା ପରମ ତତ୍ତ୍ୱ ବିଷୟରେ? ଯେଉଁ ମଙ୍ଗଳ ପରମ ତତ୍ତ୍ୱ ନୁହେଁ, ସେଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଅଛି, ହେ ରାଜା।” ସେ ଅଗ୍ରେ କହିଲେ, “ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ ଲୋକ ଧନ, ସମୃଦ୍ଧି, ପୁଅ ଓ ରାଜ୍ୟ ଚାହାନ୍ତି; ସେହିଠିରେ ତାଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ଅଛି। ଯଜ୍ଞ ଆଦି କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଙ୍ଗଳ ଅଟୁଟ ଫଳ ଦେଇଥାଏ; ଏହାର ଫଳ ମୁଖ୍ୟ, ଯଦିଓ ଏହା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନୁହେଁ। ଯେଉଁ ଲୋକ ଯୋଗରେ ଏକତ୍ରିତ, ସେମାନେ ସ୍ବୟଂ ଆତ୍ମା ଓ ପରମାତ୍ମା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ; ଏହାର ଏକତ୍ୱ ପରମ ମଙ୍ଗଳ, ପରମାତ୍ମାଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ। ଏଠାରେ ଅନେକ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲାଗିପାରେ, କିନ୍ତୁ ସେଗୁଡ଼ିକ ପରମ ତତ୍ତ୍ୱ ନୁହେଁ; ଏହି ବିଷୟରେ ମୋ ଉପଦେଶ ଶୁଣନ୍ତୁ।” “ଧର୍ମ ପାଇଁ ଧନ ଦେଇଦିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହା ପରମ ତତ୍ତ୍ୱ ନୁହେଁ; ଏହା ଖର୍ଚ୍ଚ କଲେ କେବଳ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ। ପୁଅ କୁ ପରମ ତତ୍ତ୍ୱ ଭାବିଲେ, ସେ ଅନ୍ୟ ଜଣଙ୍କର ହେବେ; କାରଣ ପିତା ପାଇଁ ପୁଅ ପରମ ତତ୍ତ୍ୱ, ଓ ପୁଅ ପାଇଁ ପିତା। ଏଭଳି ଚଳନଶୀଳ ଓ ଅଚଳ ଜଗତରେ ପରମ ତତ୍ତ୍ୱ ନାହିଁ; ଯେଉଁ ତତ୍ତ୍ୱ ପରମ ଭାବିଯାଏ, ଏହା କାରଣର ଫଳ। ରାଜ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧିକୁ ପରମ ତତ୍ତ୍ୱ ଭାବିଲେ, ସେଗୁଡ଼ିକ ଏହି ଭାବରେ ଅଛି, ତଥାପି ଏହି ଭାବରେ ନୁହେଁ।” “ଏପରି, ଆପଣ ରିଗ, ଯଜୁର, ସାମ ଭେଦ ଦ୍ୱାରା ଯଜ୍ଞ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ପରମ ତତ୍ତ୍ୱ ଭାବିଲେ; ଏହି ବିଷୟରେ ମୋ ଉପଦେଶ ଶୁଣନ୍ତୁ। ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ କାଠ, ଘୃତ, କୁଶା ଆଦି ଅସ୍ଥାୟୀ ଦ୍ରବ୍ୟରେ କରାଯାଏ, ସେ କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଅସ୍ଥାୟୀ। ଜ୍ଞାନୀ ମାନେ ଅବିନାଶୀକୁ ପରମ ତତ୍ତ୍ୱ ଭାବନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଯାହା ଅସ୍ଥାୟୀ, ଏହା ପରମ ତତ୍ତ୍ୱ ନୁହେଁ। ଆପଣ ଫଳଦାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ପରମ ତତ୍ତ୍ୱ ଭାବିଲେ, କିନ୍ତୁ ପରମ ତତ୍ତ୍ୱ କେବଳ ଉପାୟ ନୁହେଁ।” “ସ୍ବୟଂ ଆତ୍ମା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ପରମ ତତ୍ତ୍ୱର ଉପାୟ; କିନ୍ତୁ ଯେଉଁମାନେ ଭିନ୍ନତା ରେଖନ୍ତି, ସେମାନେ ପରମ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଭିନ୍ନ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ପରମାତ୍ମା ଓ ଜୀବାତ୍ମାର ଏକତ୍ୱ ପରମ ତତ୍ତ୍ୱ; ଅନ୍ୟ କିଛି ଭିନ୍ନ ଦ୍ରବ୍ୟ ଥିଲେ, ଏହା ତତ୍ତ୍ୱର ସ୍ୱଭାବ ପାଇନାହିଁ।” “ଏହି ସମସ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଭଲ, ନିଶ୍ଚୟ; କିନ୍ତୁ ପରମ ତତ୍ତ୍ୱ ବିଷୟରେ ମୋ ଉପଦେଶ ଏକ ଶବ୍ଦରେ ଶୁଣନ୍ତୁ। ଏକ ଆତ୍ମା ସମସ୍ତ ଠାରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ସମ, ଶୁଧ୍ଧ, ଗୁଣହୀନ, ପ୍ରକୃତିରୁ ପରେ, ଜନ୍ମ ଓ ବୃଦ୍ଧି ହୀନ, ଅବିନାଶୀ। ସେ ପରମ ଜ୍ଞାନର ଗଠନା, ଜ୍ଞାନୀ ମାନେ ତାଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ନାମ ଦେଇଥାନ୍ତି; ସେ ଯୋଗରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ନୁହେଁ, କିଛି ସହିତ ଏକତ୍ୱ ନୁହେଁ, ଏବଂ କେବେ ହେବେ ନାହିଁ।” “ସେ ନିଜ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେହରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏକ ଚେତନାର ଏକତ୍ୱ ପରମ ତତ୍ତ୍ୱ; ଦ୍ୱିତୀୟତା ଦେଖିଥିବା ଲୋକ ପାଇଁ ଏହା ନୁହେଁ। ଏକ ବାଂଶୀର ତାର ହୋଲରୁ ଭିନ୍ନ ଶବ୍ଦ ଆସିଥାଏ, କିନ୍ତୁ ବାୟୁ ସମସ୍ତ ଠାରେ ବ୍ୟାପ୍ତ; ପରମାତ୍ମା ମଧ୍ୟ ଏପରି। ଏକ ସତ୍ତ୍ୱର ଭିନ୍ନତା କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଜନ୍ମର ଆବରଣରୁ ଆସିଥାଏ; ଦେବତା ଓ ଅନ୍ୟ ଭିନ୍ନତା ଦୂର କଲେ, ସେ ଅନାବୃତ ଅଟୁଟ ରହିଥାଏ।” ଏହିପରେ ପରାଶର ମୁନି କହିଲେ, “ଏହି ଉପଦେଶ ପରେ, ମୁନି ବିବେଚନା କରି, ଚିନ୍ତାରେ ତଳିଯାଇଥିବା ରାଜାକୁ ଏକ ପୂର୍ବ ଉଲ୍ଲେଖିତ କଥା କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ‘ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା, ଯାଦବ ବଂଶର ବିଶିଷ୍ଟ ଋଭୁଙ୍କ ଏକ କଥା ଶୁଣନ୍ତୁ, ଯିଏ ମହାତ୍ମା ନିଡାଘକୁ ଜାଗୃତ କରିଥିଲେ।’ ‘ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଏକ ପୁଅ ଥିଲେ, ତାଙ୍କର ନାମ ଋଭୁ, ଯିଏ ସ୍ୱଭାବିକ ଭାବେ ପରମ ତତ୍ତ୍ୱର ଜ୍ଞାନ ରଖିଥିଲେ। ପୂର୍ବକାଳରେ, ପୁଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ପୁଅ ନିଡାଘ ତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟ ହେଲେ; ଋଭୁ ଅନନ୍ଦରେ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନ ଦେଇଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ନିଡାଘ ଜ୍ଞାନ ପାଇଲେ ମଧ୍ୟ ତାହାର ଏସେନ୍ସ ବୁଝିପାରିଲେ ନାହିଁ; ତେଣୁ ଋଭୁ ତାଙ୍କୁ ବିବେଚନା କଲେ।’ ‘ଦେବିକା ନଦୀର ତଟରେ ଏକ ନଗର ଥିଲା, ନାମ ଭୀରନଗର, ପୁଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ନିର୍ମିତ ଅତି ସମୃଦ୍ଧ ଓ ମନୋହର। ସେଠାରେ ଏକ ସୁନ୍ଦର ଉଦ୍ୟାନର ଧାରରେ ନିଡାଘ, ଯୋଗ ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଋଭୁଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ, ବସିଥିଲେ।’ ‘ଏହି ନଗରରେ ଏକ ହଜାର ଦିବ୍ୟ ବର୍ଷ ପରେ, ଋଭୁ ତାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ ନିଡାଘକୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଲେ। ଏଠାରେ, ନିଡାଘ ବୈଶ୍ୱଦେବ କାର୍ଯ୍ୟ ସମାପ୍ତ କରିଥିବାବେଳେ, ଋଭୁ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; ନିଡାଘ ତାଙ୍କୁ ସ୍ବାଗତ କରି, ପାଦ୍ୟ ଦେଇ, ଘରକୁ ନେଇଯାଇଲେ। ପାଦ ଓ ହାତ ଧୋଇ, ସୁବିଧା ଦେଇ ବସାଇ, ନିଡାଘ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଆଦରରେ କହିଲେ, ‘ଭୋଜନ କରନ୍ତୁ।’ ‘ଋଭୁ କହିଲେ, ‘ହେ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଆପଣଙ୍କ ଘରରେ କେଉଁ ଭୋଜନ ଦିଆଯିବ? କାରଣ ସମସ୍ତ ଭୋଜନରେ ମୋର ଆନନ୍ଦ ନାହିଁ।’ ନିଡାଘ କହିଲେ, ‘ଚାଉଳ, ଯବ, ପିଠା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭୋଜନ ଘରେ ଅଛି; ଯାହା ମନ ପସନ୍ଦ, ଖାନ୍ତୁ।’ ଋଭୁ କହିଲେ, ‘ଏଗୁଡ଼ିକ ସମସ୍ତ ଚାଉଳ ଆଧାରିତ; ମୋତେ ହଳଦି, ଛେନା ପାଉଁ, ଦୁଧ ଚାଉଳ, ଚେନା ଓ ଚିନି ଦିଅ।’ ‘ନିଡାଘ ତାଙ୍କ ଜନାନୀକୁ କହିଲେ, ‘ଘରରେ ଯାହା କିଛି ଉତ୍ତମ ଭୋଜନ ଦ୍ରବ୍ୟ ଅଛି, ଏହି ଅତିଥି ପାଇଁ ତାହାରେ ଭୋଜନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କର।’ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁସାରେ ଆଦରରେ ଉତ୍ତମ ଭୋଜନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ। ମହାମୁନି ନିଜ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ଉତ୍ତମ ଭୋଜନ ଖାଇଲେ; ନିଡାଘ ବିନୟରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ କରି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, ‘ଆପଣର ପରମ ସନ୍ତୋଷ ହୋଇଛି କି? ଆପଣ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ କି? ଭୋଜନରେ ମନ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଛି କି?’ ‘ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଆପଣର ନିବାସ କେଉଁଠି? ଆପଣ କେଉଁଠି ଯିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି? ଆପଣ କେଉଁଠୁ ଆସିଛନ୍ତି, ମୋତେ କହନ୍ତୁ।