ମୈତ୍ରେୟଙ୍କୁ ପରାଶର ମୁନି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଲେ—“ଏହି ଭୂମିରେ ଅନେକ ଜନପଦ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ କୌଣସି ଉଚ୍ଚ କିମ୍ବା ନିମ୍ନ ନାହିଁ; ଏଠାରେ କୌଣସି ହତ୍ୟା କିମ୍ବା ହତ୍ୟାକାରୀ ନାହିଁ, ଦ୍ୱିଜାତି, ଏଠାରେ ରାଗ, ଦ୍ୱେଷ, ଭୟ, ଘୃଣା, ଦୋଷ, ଲୋଭ ଓ ଏମାନେ ପ୍ରକୃତିର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅପରାଧ ନାହିଁ। ଏହାଠାରେ, ମାନସ ସରୋବରର ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ବିଶାଳ ଧାତକୀଖଣ୍ଡ ଅଞ୍ଚଳ ଅଛି, ଯାହାକୁ ଦେବତା, ଦାନବ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପାସନା କରନ୍ତି। ପୁଷ୍କର ଦ୍ୱୀପରେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଛି—ଏଠାରେ ସତ୍ୟ ଓ ଅସତ୍ୟ ଦୁଇଁ ଏକସାଥିରେ ବସନ୍ତି; କୌଣସି ନଦୀ କିମ୍ବା ପାହାଡ଼ ନାହିଁ, ଦ୍ୱୀପଟି ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ। ଏଠାରେ ମନୁଷ୍ୟ ଓ ଦେବତାମାନେ ସମାନ ଦେଖାଯାନ୍ତି, ତାଙ୍କର କୌଣସି ଜାତି କିମ୍ବା ଆଶ୍ରମ ନାହିଁ, ଧର୍ମ କାର୍ଯ୍ୟ ନାହିଁ, ତିନି ବେଦ, ନ୍ୟାୟ, ଶ୍ରମ କିମ୍ବା ଦାଣ୍ଡ ନାହିଁ। ମୈତ୍ରେୟ, ଧାତକୀଖଣ୍ଡ ଓ ମହାବୀର ଏହି ଦୁଇ ଅଞ୍ଚଳ ଏହି ଭୂମିର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ୱର୍ଗ, ସବୁ ସମୟରେ ମନୋହର, ବୃଦ୍ଧାପ୍ୟ, ରୋଗ ଓ ଏମାନେ ନାହିଁ। ପୁଷ୍କର ଦ୍ୱୀପରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନ୍ୟାଗ୍ରୋଧ ବୃକ୍ଷ ଅଛି, ଯାହା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ପରମ ନିବାସ; ଏଠାରେ ବ୍ରହ୍ମା ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ। ପୁଷ୍କର ଦ୍ୱୀପକୁ ମିଠା ଜଳର ସମୁଦ୍ର ଘେରି ରଖିଛି, ଏହାର ଆକାର ଏହାରେ ସମାନ ଓ ବୃତ୍ତାକାର। ସପ୍ତ ଦ୍ୱୀପ ଓ ସପ୍ତ ସମୁଦ୍ର ଏଭଳି ବ୍ୟବସ୍ଥିତ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦ୍ୱୀପ ଓ ସମୁଦ୍ର ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ଦ୍ୱୟର ଦୁଇ ଗୁଣା ଆକାରର। ସମସ୍ତ ସମୁଦ୍ରର ଜଳ ସମାନ, କୌଣସି ଅଧିକ କିମ୍ବା କମି ନାହିଁ। ଏଠାରେ ଚନ୍ଦ୍ରର ଉଦୟ ଓ ଅସ୍ତ ହେବା ସମୟରେ, ତଥା ଶୁକ୍ଳ ଓ କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷରେ, ସମୁଦ୍ରର ଜଳ ବଢ଼େ ଓ କମିଯାଏ—ଏହି ବୃଦ୍ଧି ପ୍ରମାଣ ୫୧୦ ଅଙ୍ଗୁଳ। ପୁଷ୍କର ଦ୍ୱୀପରେ ଖାଦ୍ୟ ସ୍ୱୟଂ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ, ଏଠାରେ ସବୁ ଲୋକ ଷଡ୍ରସ ଖାଦ୍ୟ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି। ମିଠା ଜଳର ସମୁଦ୍ର ପରେ ଲୋକସଂସ୍ଥିତି ନାମକ ଅଞ୍ଚଳ ଅଛି, ଯାହା ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଦୁଇ ଗୁଣା ବଡ଼, କୌଣସି ଜୀବ ନାହିଁ। ଏହା ପରେ ଲୋକାଲୋକ ପାହାଡ଼ ଅଛି, ଯାହାର ଚୌଡ଼ା ଓ ଉଚ୍ଚତା ଦଶ ହଜାର ଯୋଜନା। ତାପରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶଙ୍କୁ ଅନ୍ଧକାର ଢାକି ରଖିଛି, ଏହି ଅନ୍ଧକାର ଚତୁର୍ଦିଗରେ ଦିଘିର ଶଙ୍କୁ ଘେରି ରଖିଛି। ଏହି ଭୂମି, ଶଙ୍କୁ, ଦ୍ୱୀପ, ସମୁଦ୍ର ଓ ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ସମେତ, ପାଞ୍ଚଶତ ମିଳିଅନ ଯୋଜନା ଯାଏଁ ବିସ୍ତୃତ। ଏହି ଭୂମି ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆଧାର ଓ ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଏବେ ପରାଶର ମୁନି କହିଲେ—“ମୈତ୍ରେୟ, ଏବେ ତଳ ଭୂମି ଓ ଜଳ ତଳର ନରକ ବିଷୟରେ ଶୁଣ, ଯେଉଁଠାରେ ପାପୀମାନେ ପଡ଼ନ୍ତି। ରୌରବ, ସୂକର, ରୋଧ, ତାଳ, ବିଶସନ, ମହାଜ୍ୱାଳ, ତପ୍ତକୁମ୍ଭ, ଲବଣ, ବିଲୋହିତ—ଏହି ନରକଗୁଡିକ ଅଛି; ରୁଧିରାମ୍ଭ, ବୈତରଣୀ, କ୍ରିମିଶ, କ୍ରିମିଭୋଜନ, ଅସିପତ୍ରବନ, କୃଷ୍ଣ, ଲାଳାଭକ୍ଷ ଭୟଙ୍କର ନରକ ଅଛି। ପୁୟବହ, ପାପ, ବହ୍ନିଜ୍ୱାଳ, ଅଧଃଶିରା, ସଂଦଂଶ, କାଳସୂତ୍ର, ତମ, ଅବୀଚି; ଶ୍ୱଭୋଜନ, ଅଥାପ୍ରତିଷ୍ଠା, ଆପ୍ରଚି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ନରକ ଅଛି। ଏହି ଯମର ଅଞ୍ଚଳରେ, ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିର ଭୟ ରହିଛି, ଯେଉଁଠାରେ ପାପୀମାନେ ପଡ଼ନ୍ତି। ଯେଉଁଠାରେ ଜଣେ ମିଥ୍ୟା ସାକ୍ଷୀ ଦେଉଛି, କିମ୍ବା ପକ୍ଷପାତ କରି କଥା କହୁଛି, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମିଥ୍ୟା କଥା କହୁଛି, ସେ ରୌରବ ନରକକୁ ଯାଏ। ଯେଉଁଠାରେ ଗର୍ଭ ହତ୍ୟା କରିଛି, ସହର ଧ୍ୱଂସ କରିଛି, ଗୋମାସ୍ତ ହତ୍ୟା କରିଛି, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟଙ୍କର ଶ୍ୱାସ ଅଟକାଇଛି, ସେ ରୋଧ ନରକକୁ ଯାଏ। ମଦ୍ୟପାନ କରିଥିବା, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା, ସୁନା ଚୋରି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ସହ ସଂଗ କରିଥିବା, ସେ ସୂକର ନରକକୁ ଯାଏ। ଯେଉଁଠାରେ କ୍ଷତ୍ରିୟ କିମ୍ବା ବୈଶ୍ୟ ହତ୍ୟା କରିଛି, ଗୁରୁଙ୍କ ଶୟନର ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିଛି, ଉତ୍ତାପିତ ପାତ୍ରରେ ରକ୍ତ ଝାଡ଼ିଛି, କିମ୍ବା ରାଜରକ୍ଷକ ହତ୍ୟା କରିଛି, ସେ ନରକକୁ ଯାଏ। ନିର୍ମଳ ସ୍ତ୍ରୀ ବିକ୍ରୟ କରିଥିବା, ରକ୍ଷାକର୍ତ୍ତା, ସିଂହ ମୁଣ୍ଡ ବିକ୍ରୟ କରିଥିବା, ଭକ୍ତଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରିଥିବା, ସେ ତପ୍ତ ଲୋହାରେ ପଡ଼ିଥାଏ। ଯେଉଁଠାରେ ପୁତ୍ରବଧୁ କିମ୍ବା କନ୍ୟାଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥିତ କରିଛି, ସେ ମହାଜ୍ୱାଳ ନରକରେ ପଡ଼ିଥାଏ; ଗୁରୁଙ୍କୁ ଅପମାନ କରିଥିବା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟମାନେ ଉପରେ ଅପବାଦ କରିଥିବା, ସେ ଭୟଙ୍କର ନରକକୁ ଯାଏ। ବେଦ କୁ ଦୂଷିତ କରିଥିବା, ବେଦ ବିକ୍ରୟ କରିଥିବା, ନିଷିଦ୍ଧ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥିତ କରିଥିବା, ଦ୍ୱିଜାତି, ସେ ଲବଣ ନରକକୁ ଯାଏ। ଚୋରି କରିଥିବା କିମ୍ବା ସୀମା ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିଥିବା, ତପ୍ତ ଲୋହାରେ ପଡ଼ିଥାଏ। ଦେବତା, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ପିତୃଙ୍କୁ ଦ୍ୱେଷ କରିଥିବା, ମଣି ଦୂଷିତ କରିଥିବା, ସେ କ୍ରିମିଭକ୍ଷ କିମ୍ବା କ୍ରିମିଶ ନରକକୁ ଯାଏ। ଅତି ନିମ୍ନ ମନୁଷ୍ୟ, ଯେଉଁଠାରେ ପିତୃ, ଦେବତା, ଅତିଥିଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଖାଇଥିବା, ସେ ଲାଳା ଖାଇଥିବା ଏବଂ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଶଳାକାରେ ଭୟଙ୍କର ନରକକୁ ଯାଏ। କାନ କାଟିଥିବା, ତଳୱାର ଦ୍ୱାରା ହତ୍ୟା କରିଥିବା, ସେ ଅତି ଦୁର୍ଦ୍ଦାନ୍ତ ନରକକୁ ଯାଏ। ଅନୁଚିତ ଦାନ ଗ୍ରହଣ କରିଥିବା, ଅନୁଚିତ ପାତ୍ରରେ ଯଜ୍ଞ କରିଥିବା, ନକ୍ଷତ୍ର ଦେଖି ଅପଶକୁନ କହିଥିବା, ସେ ଅଧଃଶିରା ନରକକୁ ଯାଏ। କଳା ଚଣ ଓ ପୁୟ ଖାଇଥିବା, ଏକା ଏକା ଖାଇଥିବା, ତାହା ନରକକୁ ଯାଏ। ବ୍ରାହ୍ମଣ ଲାକ, ମାଂସ, ତରଳ, ତିଲ, ଲବଣ ବିକ୍ରୟ କରିଥିଲେ, ସେ ଏହି ନରକକୁ ଯାଏ। ଦ୍ୱିଜାତି, ଯେଉଁଠାରେ ବିଲାଇ, କୁକୁଡି, ମେଁଡା, କୁକୁର, ଶୁଅ, ପକ୍ଷୀ ପାଳି ବ୍ୟବସାୟ କରିଥିଲେ, ସେ ଏହି ନରକକୁ ଯାଏ। ଏଭଳି ନରକଗୁଡିକର ବିବରଣୀ ଦେଇ, ପରାଶର ମୁନି ମୈତ୍ରେୟଙ୍କୁ ଏହି ଜଗତର ଅତି ଅଦ୍ଭୁତ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ତାହାର ପରିଧି, ଦ୍ୱୀପ, ସମୁଦ୍ର, ନରକ ଓ ତାହାର କର୍ମଫଳ ବ୍ୟକ୍ତ କରିଥିଲେ।