ମୈତ୍ରେୟଙ୍କୁ ପରମ ପୂଜ୍ୟ ପରାଶର ମୁନି କହିଲେ—"ଏହି ଦ୍ୱୀପମାନେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଭୂମିକୁଳରେ ଅନେକ ପବିତ୍ର ସମାଜ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଲୋକମାନେ ଦୀର୍ଘଜୀବୀ ଓ ଦୁଃଖ-ରୋଗ ଶୂନ୍ୟ ହୋଇ ତାଙ୍କର ଜୀବନ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି। ସେଠାରେ ସଦା ସମୟରେ ଆନନ୍ଦ ଓ ଶାନ୍ତି ବ୍ୟାପ୍ତ ଅଛି। ସେଉଁଠି ସାତଟି ପବିତ୍ର ନଦୀ ଅଛି, ଯାହା ସମୁଦ୍ରକୁ ବହିଯାଏ। ଏହି ନଦୀମାନଙ୍କ ନାମ ଶୁଣିବା ମାତ୍ରେ ପାପ ଦୂରିଯାଏ—ଏମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ଅନୁତପ୍ତା, ଶିଖୀ, ବିପାଶା, ତ୍ରିଦିବାକ୍ଲମା, ଅମୃତା, ସୁକୃତା, ଏବଂ ସପ୍ତମ ନଦୀ। ଏହି ମୁଖ୍ୟ ପର୍ବତ ଓ ନଦୀଗୁଡ଼ିକୁ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଛି, ଏଠାରେ ଅନେକ ଛୋଟ-ବଡ଼ ପର୍ବତ ଓ ନଦୀ ଅଛି, ଯାହାର ଜଳ ସେଠିର ଲୋକମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ପିଅନ୍ତି। ସେଉଁଠି ପ୍ରଳୟ ଓ ସୃଷ୍ଟିର ଆବୃତ୍ତି ନାହିଁ, ଏବଂ ସେଉଁଠି ସପ୍ତ ଭୂମିକୁଳରେ ଯୁଗ ବିଭାଗ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ। ସମସ୍ତ ସମୟ ଟ୍ରେତାୟୁଗ ସମାନ ଅଟୁଟ ଅଛି, ପ୍ଲକ୍ଷ ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ୱୀପମାନେ ଏବଂ ଶାକ ଦ୍ୱୀପ ସୀମାନ୍ତରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଅବସ୍ଥା ଅଛି। ସେଠିର ଲୋକମାନେ ପଞ୍ଚହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରୋଗ ନ ହୋଇ ଜୀବନ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଏବଂ ପଞ୍ଚଟି ଭୂମିକୁଳରେ ଧର୍ମ ଚତୁର୍ଣ୍ଣାଶ୍ରମ ଏବଂ ଚାତୁର୍ବର୍ଣ୍ୟ ଅନୁସାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ। ସେଠି ଚାରି ପ୍ରକାର ବର୍ଣ୍ଣ ଅଛି—ଆର୍ୟକ, କୁରାର, ବିଦିଶ୍ୟ, ଭାବିନ; ଏମାନେ କ୍ରମେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ ଓ ଶୂଦ୍ର। ଏହି ଭୂମିର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଏକ ବିଶାଳ ଓ ଅଦ୍ଭୁତ ପ୍ଲକ୍ଷ ଗଛ ଅଛି, ଯାହାର ନାମ ଅନୁସାରେ ଏହି ଦ୍ୱୀପର ନାମ 'ପ୍ଲକ୍ଷ' ରଖାଯାଇଛି। ସେଠି ଏହି ବର୍ଣ୍ଣମାନେ, ବିଶେଷକରି ଆର୍ୟକମାନେ, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଭଗବାନ୍ ସୀମା ରୂପେ ହରିଙ୍କୁ ଉପାସନା କରନ୍ତି। ପ୍ଲକ୍ଷ ଦ୍ୱୀପଟି ତାହାର ଏକାକାର ପରିମାଣର ଇଖୁରସ ମହାସାଗର ଦ୍ୱାରା ଚାରିପଟେ ଘେରି ରହିଛି। ଏପରି ଭାବେ, ମୈତ୍ରେୟ, ମୁଁ ତୁମକୁ ପ୍ଲକ୍ଷ ଦ୍ୱୀପର ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣନା କଲି; ବର୍ତ୍ତମାନ ଶାଲ୍ମଳୀ ଦ୍ୱୀପ ବିଷୟରେ ଶୁଣ। ଶାଲ୍ମଳୀ ଦ୍ୱୀପର ରାଜା ଚମତ୍କାରି ତେଜସ୍ୱୀ ବୀର। ତାଙ୍କର ସାତ ପୁଅ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ସେଠିର ସାତ ଭୂମିକୁଳର ନାମ ହୋଇଛନ୍ତି—ଶ୍ୱେତ, ହରିତ, ଜୀମୂତ, ରୋହିତ, ବୈଦ୍ୟୁତ, ମାନସ, ଏବଂ ସୁପ୍ରଭ। ଏହି ଦ୍ୱୀପଟିକୁ 'ସୁରୋଦ' ନାମକ ମଧୁର ଇଖୁରସ ସମୁଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ଚାରିପଟେ ଦୁଇଗୁଣା ପରିମାଣରେ ଘେରି ରହିଛି। ସେଠି ସାତ ମହାପର୍ବତ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରୁ ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଏବଂ ସାତ ମହାନଦୀ ମଧ୍ୟ ଅଛି। ଏହି ପର୍ବତମାନେ—କୁମୁଦ, ନତ, ବଲାହକ, ଚତୁର୍ଥ ଡ୍ରୋଣ (ଯେଉଁଠାରେ ଅନେକ ଔଷଧି ଉପଜେ), ପଞ୍ଚମ କଙ୍କ, ଷଷ୍ଠ ମହିଷ, ଏବଂ ସପ୍ତମ କକୁଦ୍ମତ। ଏହି ସାତ ନଦୀ ହେଉଛନ୍ତି—ୟୋନି, ତୋୟ, ବିତୃଷ୍ଣା, ଚନ୍ଦ୍ର, ମୁକ୍ତା, ବିମୋଚନୀ, ଏବଂ ନିୃତ୍ତି; ଏମାନେ ପାପ ଦୂର କରନ୍ତି। ସେଠି ଏହି ସାତ ଭୂମିକୁଳରେ (ଶ୍ୱେତ, ହରିତ, ବୈଦ୍ୟୁତ, ମାନସ, ଜୀମୂତ, ରୋହିତ, ସୁପ୍ରଭ) ସମସ୍ତେ ଚାରି ପ୍ରକାର ବର୍ଣ୍ଣ ଅଛନ୍ତି। ଏଠାର ଲୋକମାନେ ଚାରି ପ୍ରକାର ରଙ୍ଗର—ପିଙ୍ଗଳ, ରକ୍ତ, ପୀତ ଓ କୃଷ୍ଣ; ପ୍ରତ୍ୟେକ ଏକ ଅନ୍ୟଅନ୍ୟ ରୂପରେ ଅଛନ୍ତି। ଏଠି ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ, ଶୂଦ୍ରମାନେ ଅତି ଉତ୍ତମ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା, ବିଶ୍ୱର ଅବିନାଶୀ ଆତ୍ମା ଭଗବାନ୍ଙ୍କୁ ବାୟୁ ରୂପେ ଉପାସନା କରନ୍ତି। ଏଠି ଅତ୍ୟନ୍ତ ବଡ଼, ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଓ ଦେବମାନେ ପ୍ରିୟ କରୁଥିବା ଶାଲ୍ମଳୀ ଗଛ ଅଛି। ଏହି ଦ୍ୱୀପ ଚାରିପଟେ ସମାନ ପରିମାଣର ସୁରୋଦ ମହାସାଗର ଦ୍ୱାରା ଘେରି ରହିଛି। ଏହି ସୁରୋଦ ସମୁଦ୍ରକୁ ଘେରି ରହିଛି କୁଶ ଦ୍ୱୀପ, ଯାହା ଶାଲ୍ମଳୀ ଦ୍ୱୀପର ଦୁଇଗୁଣା ପରିମାଣର। ଏଠିର ରାଜା ଜ୍ୟୋତିଷ୍ମତଙ୍କ ସାତ ପୁଅଙ୍କ ନାମ ହେଉଛି—ଉଦ୍ଭିଦ, ବେଣୁମାନ, ବେରଥ, ଲମ୍ବନ, ଧୃତି, ପ୍ରଭାକର, କପିଳ; ଏହି ନାମରେ ସାତ ଭୂମିକୁଳ ଅଛି। ସେଠି ମାନବ, ଦୈତ୍ୟ, ଦାନବ, ଦେବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, କିମ୍ପୁରୁଷ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜନ୍ତୁମାନେ ସମ୍ମିଳିତ ଭାବେ ବସବାସ କରନ୍ତି। ସେଠି ମଧ୍ୟ ଚାରି ପ୍ରକାର ବର୍ଣ୍ଣ—ଡାମିନ, ଶୁଷ୍ମିଣ, ସ୍ନେହ, ମନ୍ଦେହ; ଏମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ, ଶୂଦ୍ର ଭାବରେ ବିଭକ୍ତ। ସେଠି ସ୍ୱଧର୍ମ ଓ ସ୍ୱାଧିକାର ଅନୁସାରେ ଏମାନେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମ ରୂପେ ଉପାସନା କରି, ଅତ୍ୟଧିକ ସ୍ୱାଧିକାରର ଦୁଷ୍ଫଳ ଦୂର କରନ୍ତି। ସେଠି ସାତ ମହାପର୍ବତ ଅଛି—ବିଦ୍ରୁମ, ହେମଶୈଳ, ଦ୍ୟୁତିମତ, ପୁଷ୍ପବନ, କୁଶଶୟ, ହରି, ଏବଂ ସପ୍ତମ ମନ୍ଦାରଚଳ। ଏହି ସାତ ପର୍ବତ ସହ ସାତ ମହାନଦୀ ମଧ୍ୟ ଅଛି—ଧୂତପାପା, ଶିବା, ପବିତ୍ରା, ସମ୍ମତି, ବିଦ୍ୟୁଦମ୍ଭା, ମହୀ, ସର୍ବପାପହରା; ଏମାନେ ପାପ ଦୂର କରନ୍ତି। ଏଠି ଅନେକ ଛୋଟ ନଦୀ ଓ ପର୍ବତ ମଧ୍ୟ ଅଛି, ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ 'ଗୁଶସ୍ତମ୍ଭ' ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏହି ଦ୍ୱୀପ ସମାନ ପରିମାଣର ଘୃତୋଦା (ଘିଅ) ସାଗର ଦ୍ୱାରା ଚାରିପଟେ ଘେରି ରହିଛି, ଏହି ଘୃତୋଦା ସାଗରକୁ କ୍ରଉଞ୍ଚ ଦ୍ୱୀପ ଚାରିପଟେ ଆବୃତ କରିଛି। ଏବେ, ମହାଭାଗ, ଆଉ ଏକ ବଡ଼ ଦ୍ୱୀପ କ୍ରଉଞ୍ଚ ବିଷୟରେ ଶୁଣ। ଏହି ଦ୍ୱୀପ କୁଶ ଦ୍ୱୀପର ଦୁଇଗୁଣା ପରିମାଣର। କ୍ରଉଞ୍ଚ ଦ୍ୱୀପରେ ଦ୍ୟୁତିମତଙ୍କ ପୁଅମାନେ ରାଜ୍ୟ କରନ୍ତି, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ନାମରେ ଏଠି ସାତ ଭୂମିକୁଳ ଅଛି—କୁଶଳ, ମଲ୍ଲଗ, ଉଷ୍ଣ, ପୀବର, ଅନ୍ଧକାରକ, ମୁନି, ଦୁନ୍ଦୁଭି। ଏହିପରି ଭାବେ, ପ୍ରଭୁତି ଦ୍ୱୀପମାନେ, ସାଗର, ପର୍ବତ, ନଦୀ, ଏବଂ ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣର ଉପାସନା ପରମ୍ପରାରେ ଏହି ଭୂମିକୁଳରେ ଧର୍ମ ଓ ଆନନ୍ଦ ସଦା ବ୍ୟାପ୍ତ ଅଛି।